Categorie archief: Nederlands

PRIMO laat ISO 31000 achter zich

Posted on by

PRIMO Res Publica | augustus 2026

Het nieuwe concept ISO 31000 (2026) komt verder en verder weg van hoe PRIMO het vraagstuk van publieke waarden (en hun risico’s) benadert. Het raamwerk blijft te veel organisatiegericht, heeft het publieke domein niet in de focus en ontbeert de handvatten voor systemisch denken met betrekking tot publieke waarden. Het raamwerk is in 2009 op de markt gekomen en in 2018 geactualiseerd als een poging om ‘risico’ een centraal podium van richtlijnen te geven te midden van de vele andere ISO-raamwerken. In de publieke sector is het door zijn gebrek aan koppeling met primaire processen nooit echt geland in de wereld van politiek en bestuur. Het is door zijn algemeenheid ook een raamwerk dat niet certificeerbaar is, in tegenstelling tot de andere meer toegewijde en specifieke raamwerken en mede daardoor niet echt bruikbaar.

Met de nieuwe 2026 update in het vooruitzicht en het raamwerk zich verder lijkt te isoleren in de eigen wereld van risicomanagement, is het tijd voor een reflectie. De conclusie:

PRIMO Res Publica ontraadt het ISO 31000-raamwerk voor publieke organisaties.
Lees verder →

Kernwaarden in retrospectief

Posted on by
Eric Frank bij 10 jaar PRIMO Nederland*

Na het lezen van vele honderden essays, rapporten en boeken in het proces van ordenen en cureren voor het internationale PRIMO-netwerk, de conclusie is dat deze vereniging zich primair heeft gericht op publieke waarden en de besturing om er te komen.

Het gaat daarbij in feite over het afstemmen van zes kernwaarden, zijnde (1) het dienen van bestuur en bestuurder zelve, (2) het verfijnen van het proces van besturing en haar zorgvuldigheid, (3) het bereiken van burger, bedrijf en samenleving, (4) het scheppen van de waarde in product en dienst op zich inclusief de levering (output), (5) het bereiken van de beoogde outcome bij de doelgroep en (6) het dienen van de systemische balans waarbinnen dit gebeurt.

Voormalig directeur van PRIMO Nederland, Eric Frank, verwoordt het goed bij het tienjarig bestaan van de vereniging in 2016. Het gaat niet om het beheren van risico’s – dat is een vorm van verzekeren – maar om het behalen en borgen van publieke waarden. Daarom heeft PRIMO in 2024 het accent opnieuw gelegd op ‘res publica’, de publieke zaak.

Lees verder →

Risico’s in de financiële verhoudingen

Posted on by

Omgaan met onzekerheden

Raad voor het Openbaar Bestuur | april 2026

“De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) waarschuwt dat financiële risico’s een steeds dominantere rol spelen in het beleid van zowel het Rijk als gemeenten. In een nieuwe essaybundel, uitgebracht voor de Dag van de Financiële Verhoudingen 2026, schetst de ROB hoe deze focus op risico’s de uitvoering van maatschappelijke opgaven in de weg zit.

Maatschappelijke opgaven

Overheden worden betaald met belastinggeld. Dat vraagt dat ze verstandig omgaan met de middelen die hun ter beschikking zijn gesteld. Tegelijk wordt van hen gevraagd maatschappelijke doelstellingen te realiseren, zoals voldoende woningen, uitkeringen voor inwoners die daar recht op hebben, maar ook bijdragen aan de verduurzaming, het natuurbeleid en infrastructuur.

Lees verder →

PRIMO Risk Management Award 2017

Posted on by

PRIMO Europe | 25 september 2017

Uit handen van de president van PRIMO Europe, de heer Jack Kruf, ontving de heer Ronny Frederickx op 25 september 2017 in Parijs de PRIMO Risk Management Award 2017 voor zijn toewijding en bijdrage aan de ontwikkeling van publiek risicomanagement in Europa. De prijs werd toegekend voor zijn inspanningen om het bewustzijn rondom ‘good governance’ te vergroten en het belang van risicomanagement daarbij bij gemeenten in Europa naar voren te brengen.

Ronny Frederickx, President UDITE 2015-2017

Laudatio

“Het bestuur van PRIMO Europe reikt de PRIMO Risk Management Award 2017 uit aan Ronny Frederickx, President van UDITE, de Europese Vereniging van Gemeentesecretarissen, voor zijn jarenlange commitment om risicomanagement als vak in het publieke domein te integreren in de besturing én in de bedrijfsvoering van het Europese netwerk van gemeenten.

Lees verder →

R-index = 40 voor Kabinetsprogramma ‘Aan de slag’

Posted on by

PRIMO Res Publica | april 2026

PRIMO is gestart met het diagnosticeren van voorliggende bestuurlijke programma’s, bezien vanuit de formule SK x OK x IV = R (Kruf & Redert, 2019). In dit geval is het Coalitieakkoord tussen D66, VVD en CDA: ‘Aan de slag, Bouwen aan een beter Nederland‘ onder de loep genomen door gerichte samenspraak binnen en waardering door ons netwerk.

Dit regeerakkoord krijgt vanuit het netwerk een 4 voor stimulerende kaders, een 2 voor organisatiekracht en een 5 voor investerend vermogen. Dat betekent een R-index van 4 x 2 x 5 = 40. Dat is erg laag. Een score van 350 wordt gezien als minimum voor een goed resultaat. Het gaat hierbij om het regeerakkoord als geheel.

Opvallend is dat het akkoord een gedegen analyse van vigerende trends en ontwikkelingen, een analyse van de eigen sterktes en zwaktes, van mogelijke publieke risico’s als ‘mogelijke schade aan het in dit akkoord gestelde publieke waarden’, een premortem of een scenarioanalyse in het geheel ontbeert.

Lees verder →

Rotterdams politiek-bestuurlijk waardenkader algoritmes 2025

Posted on by

Begeleidend schrijven 14 april 2025, ter achtergrond bij het raadsvoorstel

Gemeente Rotterdam | april 2025

“De technologische ontwikkelingen op het gebied van algoritmen en AI (kunstmatige intelligentie) gaan snel. Om de dienstverlening naar de Rotterdammer te borgen en te verbeteren, maakt de gemeente gebruik van algoritmetoepassingen. De gemeente erkent dat dit risico’s met zich meebrengt. Daarom wordt gewerkt aan de hand van een algoritmegovernance. Deze governance is in 2022 vastgesteld.

Op 13 mei 2024 schrijft de Rekenkamer in het vervolgonderzoek naar algoritmes over de rol van het bestuur: “We hebben het de titel ‘Kleur bekennen’ gegeven, om duidelijk te maken dat ondanks alle verbeteringen die de rekenkamer heeft vastgesteld, er ook nog het nodige moet gebeuren om tot een verantwoorde ontwikkeling en inzet van algoritmes te komen. Het belangrijkste is het besef dat ethische risico’s om politieke afwegingen vragen. Als de politiek de kaders niet stelt, dan moeten ambtenaren afwegen wat goed of fout, eerlijk of oneerlijk, gewenst of ongewenst, acceptabel of een brug te ver is. Dat is niet goed en vormt een (onnodig) risico, zoals de afgelopen jaren is gebleken bij verschillende overheidsorganisaties.”

Lees verder →

Kijk op vluchtelingenvraagstuk

Posted on by

Een beschouwing vanuit waarde- én risicoperspectief

Jack Kruf | juni 2016

In dit essay beschouw ik het vluchtelingenvraagstuk vanuit waarde- en risicoperspectief. Ik kom tot een aantal overdenkingen. Het voorliggende vraagstuk gaat in mijn ogen over onze gezamenlijke bereidheid en capaciteit om vluchtelingen te willen en te kunnen opvangen en in te passen in onze samenleving. Het vraagstuk beroert ons zeer.

Jack Kruf

De dynamiek is groot. Ons democratisch stelsel piept en kraakt. De samenleving spreekt zich uit over de letterlijke en figuurlijke grenzen. Dat is ook een politiek-bestuurlijk vraagstuk. De publieke waarde ‘balans en cohesie in de samenleving’ komt onder druk met de grote instroom. Politici en bestuurders spreken over publieke risico’s en hoe we het anders moeten doen.

Waarden en risico’s

Mark Moore definieert publieke waarde als ‘de waarde die de overheid creëert door zijn burgers en die burgers waarderen’. Deze soort waarden zijn niet alleen verankerd in de Nederlandse grondwet, maar bijvoorbeeld ook in de Geneefse conventies, de Rechten van de Mens en de Four Freedoms van Roosevelt. 

Lees verder →