Kernwaarden in retrospectief

Eric Frank bij 10 jaar PRIMO Nederland*

Na het lezen van vele honderden essays, rapporten en boeken in het proces van ordenen en cureren voor het internationale PRIMO-netwerk, de conclusie is dat deze vereniging zich primair heeft gericht op publieke waarden en de besturing om er te komen.

Het gaat daarbij in feite over het afstemmen van zes kernwaarden, zijnde (1) het dienen van bestuur en bestuurder zelve, (2) het verfijnen van het proces van besturing en haar zorgvuldigheid, (3) het bereiken van burger, bedrijf en samenleving, (4) het scheppen van de waarde in product en dienst op zich inclusief de levering (output), (5) het bereiken van de beoogde outcome bij de doelgroep en (6) het dienen van de systemische balans waarbinnen dit gebeurt.

Voormalig directeur van PRIMO Nederland, Eric Frank, verwoordt het goed bij het tienjarig bestaan van de vereniging in 2016. Het gaat niet om het beheren van risico’s – dat is een vorm van verzekeren – maar om het behalen en borgen van publieke waarden. Daarom heeft PRIMO in 2024 het accent opnieuw gelegd op ‘res publica’, de publieke zaak.

"Vier kernwaarden van PRIMO zijn benoemd waaraan aandacht wordt geschonken. Dit zijn Balans (in de samenleving), Eigenaarschap (ervan zijn), Sturing (besturing die borgt) en Gedegen financieel ontwerp (verantwoordelijk omgaan met gemeenschapsgeld)." - Eric Frank

Zijn woorden van toen zijn nog steeds actueel, sterker nog, eerder urgenter geworden. De term risicomanagement is inmiddels verlaten, zeker ook omdat het hele landschap van begrippen niet alleen is uitgebreid, maar ook is verloederd met tal van interpretaties inzake definities annex begrippen. Het hele landschap rondom dit ‘vak’ is gesegmenteerd en gefragmenteerd geraakt met raamwerken die over elkaar heen tuimelen of niet werken of niet gebruikt worden, wetenschappers die verschillen over hun uitleg met een grote lappendeken aan opleidingen en faculteiten, consultants die ongecertificeerd vrij spel hebben met eigen modellen en stokpaardjes. Risicomanagement lijkt een quasi wetenschap geworden waar iedereen zijn deel van pakt. Het accent bij risicomanagement ligt op de wereld van business, accountancy, finance, verzekeren en is niet of nauwelijks verbonden met het politiek-bestuurlijke domein.

De focus van PRIMO was, is en blijft altijd op de publieke waarden van vandaag en morgen. We blijven bij de basis waar het allemaal begon. Het accent ligt op de diagnose van waar we zijn of staan met betrekking tot publieke waarden, als vertrekpunt voor de navigatie. De Sustainable Development Goals zijn leidende begrippen binnen die waarden.


*PRIMO Nederland werd formeel opgericht te Den Haag op 6 oktober 2006 door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de Vereniging van Gemeentesecretarissen (VGS), de toenmalige Bank Nederlandse Gemeenten, nu BNG Bank, en gefaciliteerd door PRIMO Europe te Brussel.