Categorie archief: Book

Behoorlijk organiseren

Posted on by

Een pleidooi voor algemene beginselen van behoorlijk organiseren in het publieke domein

Harry ter Braak & Alinda van Bruggen | 2026

De algemene beginselen van behoorlijk bestuur en diverse governancecodes zijn binnen het publieke domein gemeengoed. Maar over algemene beginselen van behoorlijk organiseren heeft niemand het. Toch is daar alle aanleiding voor. Bijna een miljoen ambtenaren werken in Nederland dagelijks met veel energie in publieke organisaties.

Veel gaat goed, maar te vaak ook gaat het mis, met de burger als slachtoffer. Denk aan de moeizame compensatie van de aardbevingsschade door gaswinning, problemen in de jeugdhulpverlening, de toeslagenaffaire en ander groot of kleiner falen van publieke organisaties.

Dit boek is een pleidooi om algemene beginselen te definiëren voor behoorlijk organiseren voor het publieke domein. De algemene beginselen:

  • Feedbackbeginsel
  • Systeemintegriteitbeginsel
  • Scopevastheidbeginsel
  • Symmetrischemachtbeginsel
  • Logischeprikkelbeginsel
  • Contextbeginsel
  • Verantwoordelijkheidsbeginsel
  • Contributiebeginsel
  • Rentmeesterbeginsel
  • Transparantiebeginsel
  • Informatiebalansbeginsel

Organisatieadviseurs Harry ter Braak en Alinda van Bruggen doen een stevig onderbouwde voorzet. Ze formuleren elf beginselen en laten met voorbeelden zien hoe die door allerlei dynamieken binnen organisaties in de knel kunnen raken. Vervolgens bieden ze handelingsperspectief om een adequate invulling te geven aan elk beginsel. Samen vormen de algemene beginselen van behoorlijk organiseren een normatief kader voor de manier waarop de overheid zich organiseert. Intern en in relatie tot de burger.

Behoorlijk organiseren biedt houvast aan iedereen die binnen (semi-)publieke organisaties de goede dingen goed wil doen.

Bibliografie

Ter Braak, H., & Van Bruggen, A. (2026). Behoorlijk organiseren: Een pleidooi voor algemene beginselen van behoorlijk organiseren in het publieke domein. Verhaal met Impact.

Webstie Behoorlijk Organiseren.

Pathways to Positive Public Administration

Posted on by

An International Perspective

Edited by Patrick Lucas, Tina Nabatchi, Janine O’Flynn, and Paul ’t Hart | 2024

In an era of low trust in government and a pervasive negativity bias, this volume goes against the grain. It examines the foundations, practices and tools of a distinctly positive strand of public administration (PPA).

This book asserts that there is a perennial need for social, evidence-based learning on what to aspire to and what works in public administration. Responding to this need, scholars from five continents present research designed to do just that. Employing an array of frameworks and methods, they present studies of high-performing policies and programs, exploring what makes them tick and what can be learned from their design and delivery. Taken together, the 27 contributions make a powerful case for the added value of PPA as an intellectual and practical endeavour.

Lees verder →

Werken aan publieke waarde

Posted on by

Leren van en voor gemeenten

Lieske van der Torre, Scott Douglas en Paul ’t Hart, voor VNG | 2018

Jantine Kriens, algemeen directeur VNG: “Waar doen we het voor? Dat is een essentiële vraag voor gemeenten om zichzelf te stellen. Met de beste bedoelingen worden er allerlei prestatieafspraken gemaakt, bijvoorbeeld over het aantal bedden in de zorg of het aantal re-integratietrajecten bij sociale activering, maar de vraag is of deze afspraken uiteindelijk de aandacht richten op wat daadwerkelijk datgene is wat we willen bereiken. Deze spanning staat ook wel bekend als systeem- versus leefwereld of ‘hitting the target, missing the point’.

Dit ongemak is al door velen onderkend en velen zijn op zoek naar manieren om meer vanuit de bedoeling te werken. Een belangrijke inspirator daarbij is het leerstuk van publieke waardecreatie, ontwikkeld door Mark Moore, professor aan Harvard University. Een paar jaar geleden kwamen wij binnen de VNG in aanraking met zijn gedachtengoed en zagen dat het tot interessante inzichten en gesprekken leidde. Wat me aansprak daarbij is dat het ontsnapt aan de staatkundige en bestuurskundige kaders die de bestaande institutionele verhoudingen als uitgangspunt nemen. In plaats daarvan kijkt het praktisch en pragmatisch vanuit het perspectief van de publieke bestuurder, manager of betrokken burger die geconfronteerd wordt met maatschappelijke opgaven en waardevolle interventies daarop tot stand wil brengen.

Lees verder →

Risk

Posted on by

The Policy Implications of Risk Compensation and Plural Rationalities

John Adams | 1995

Quote from prologue: “This book began as a collaborative venture with Michael Thompson. For over 15 years my research into risk, mainly on the road, was focused on the theory of “risk compensation”. This theory accords primacy in the explanation of accidents to the human propensity to take risks. The theory postulates that we all come equipped with “risk thermostats” and suggests that safety interventions that do not affect the setting of the thermostat are likely to be frustrated by behavioural responses that reassert the level of risk with which people were originally content. My research had noted that there were large variations in the settings of individual thermostats, but had little to say about why this should be so.

About ten years ago I read Michael’s article “Aesthetics of risk” (Thompson 1980), and about five years later met the man himself. His research into risk over the past 20 years has been central to the development of a perspective that has come to be known as “cultural theory” (Thompson et al. 1990). Risk, according to this perspective, is culturally constructed; where scientific fact falls short of certainty we are guided by assumption, inference and belief. In such circumstances the deterministic rationality of classical physics is replaced by a set of conditional, probabilistic rationalities.

Lees verder →

Dealing with Risk

Posted on by

Why the Public and the Experts Disagree on Environmental Issues

Howard Margolis | 1996

Decennialang zijn beleidsmakers en analisten gefrustreerd geweest door de hardnekkige en vaak dramatische onenigheid tussen deskundigen en het publiek over aanvaardbare niveaus van milieurisico’s. De meeste deskundigen zien bijvoorbeeld geen ernstig probleem in het omgaan met kernafval, gezien de voorzorgsmaatregelen en veiligheidsniveaus die nu van kracht zijn.De meeste deskundigen zien bijvoorbeeld geen ernstig probleem in het omgaan met nucleair afval, gezien de voorzorgsmaatregelen en veiligheidsniveaus die nu van kracht zijn. De publieke opinie verwerpt dit standpunt echter heftig en verwerpt zowel de analyse van de experts als het bewijsmateriaal.

Lees verder →

Spelen met waarden, betalen met gedachten

Posted on by

Erasmus, Spinoza en dat wat ons bindt

Ronald van Raak | 2024, Boom

In dit prikkelende essay over publieke waarden gaat Ronald van Raak te rade bij de twee grootste filosofen uit de Nederlandse geschiedenis.

Erasmus en Spinoza zijn filosofen die in ons land lang werden gehaat, om vervolgens te worden vereerd. Denkers die in weinig opzichten met elkaar te vergelijken zijn, maar toch beiden symbolen werden van vrijheid en tolerantie. Erasmus hield tijdgenoten een morele spiegel voor in de Lof der Zotheid (1511). Spinoza beschreef in zijn Ethica (1677) een uitdagende morele filosofie.

Lees verder →

Thinking in Systems

Posted on by

Donella Meadows, Diana Wright (ed.) | 2008

In de jaren na haar rol als hoofdauteur van de internationale bestseller ‘Grenzen aan de groei’ – het eerste boek dat de gevolgen liet zien van ongecontroleerde groei op een eindige planeet – bleef Donella Meadows een pionier op het gebied van milieu- en sociale analyse tot haar vroegtijdige dood in 2001.


“Wat is een systeem? Een systeem is een verzameling dingen – mensen, cellen, moleculen of wat dan ook – die op zo’n manier met elkaar verbonden zijn dat ze in de loop van de tijd hun eigen gedragspatroon produceren. Het systeem kan worden beïnvloed, beperkt, getriggerd of aangedreven door krachten van buitenaf. Maar de reactie van het systeem op deze krachten is kenmerkend voor zichzelf, en die reactie is zelden eenvoudig in de echte wereld.” – Donella Meadows (2008)


Thinking in Systems is een beknopt en cruciaal boek dat inzicht biedt in probleemoplossing van persoonlijke tot mondiale schaal. Bewerkt door Diana Wright van het Sustainability Institutes, brengt deze essentiële inleiding systeemdenken uit het domein van computers en vergelijkingen naar de tastbare wereld, en laat lezers zien hoe ze de systeemdenkvaardigheden kunnen ontwikkelen die thought leaders over de hele wereld als cruciaal beschouwen voor het leven in de 21e eeuw.

Lees verder →