De titel vormde één van de kernvragen in de Denktank From Global to Local van 5 april j.l. Kijkend naar de voorliggende transities, de toename van risico’s in het publieke domein en het geleidelijk oplopen van achterstanden in beheer en onderhoud, kwam deze vraag nadrukkelijk op tafel. Dus hoe staan we financieel er eigenlijk voor in Nederland? Een eerste verdieping. Minder rooskleurig? Haarscheurtjes? Niet echt hersteld van de kredietcrisis, nu 10 jaar geleden? De serie financiële tegenvallers inzake de transitie van het sociaal domein is nog niet ten einde en trekt diepe sporen. Zijn wij pessimisten? Nee, geenszins, realisten. Niet meer dan dat. De eerste krijtlijnen.
Kengetallen en basiscijfers
Gemeenten en provincies in Nederland hanteren sinds 2016 een set vaste kengetallen om de financiële positie te beoordelen. We belichten solvabiliteit, netto schuldquote ongecorrigeerd en EMU-schuld. Bronnen zijn Centraal Bureau voor de Statistiek, waarstaatjegemeente.nl en Planbureau voor de Leefomgeving.
The title was one of the key questions raised at the ‘From Global to Local’ think tank on 5 April. Given the transitions currently underway, the rise in risks within the public sector and the gradual accumulation of backlogs in management and maintenance, this question was brought to the fore. So what is the actual financial situation in the Netherlands? An initial exploration. Less rosy? Hairline cracks? Not really recovered from the credit crisis, now 10 years ago? The series of financial setbacks regarding the transition of the social sector is not yet over and is leaving deep scars. Are we pessimists? No, not at all; realists. Nothing more than that. The first outlines.
Key figures and basic statistics
Since 2016, local authorities and provincial councils in the Netherlands have been using a set of fixed key figures to assess their financial position. We highlight solvency, the unadjusted net debt ratio and EMU debt. Sources include Statistics Netherlands, waarstaatjegemeente.nl and the Netherlands Environmental Assessment Agency.
PRIMO organiseert, te Den Haag, op vrijdag 5 april 2019, van 10:00 – 14:00 uur (inclusief lunch), in nauwe samenwerking met BNG Bank en UDITE, de 6e Denktank ‘From Global to Local’. De bevindingen, op basis van de rondgang langs onze leden, liggen in lijn met die uit (inter)nationale rapporten: er is sprake van een combinatie van maatschappelijke transities. Zij voltrekken zich tegelijkertijd en vragen echt om bezinning en herijking van de financiële strategie in het publieke domein.
De Denktank 2019. V.l.n.r. Gido ten Dolle (Delft), Tom Schulpen (Noord-Brabant), Henriëtte de Jong (Groningen), Ad Verbakel (Eindhoven), Teun Eikelboom (Ministerie BZK), Johan de Kruijf (Radboud Universiteit), Hans van Lent (Ede), Hans Krul (Delft), Jan Willem Dijk (Assen), Bert Hummel (BNG Bank), Caspar Boendermaker (BNG Bank), Jaap Zwaan (Medemblik) en Jack Kruf (PRIMO).
Genoemd worden de transities sociaal domein, omgevingswet, digitale transformatie (cyber, privacy, kunstmatige intelligentie, big data), energietransitie, circulaire economie en klimaatverandering. Zij geven grote druk op de financiële middelen in perspectief van het behoud van resilience van de samenleving. Een systeemvraagstuk, zo lijkt het.
De recente brief van Seth Klarman aan beleggers ligt op tafel. Klarman is hedge fund manager, CEO en portfolio manager van de Baupost Group. Hij vraagt, eufemistisch geformuleerd, aandacht voor de oplopende schuldenproblematiek bij overheden
Vooral blijkt dat de behoefte aan innovatie van werkbare en concrete financiële instrumenten groot is. Goed financieel bestuur en management bevinden zich wederom aan de basis van onze toekomst, zo lijkt het. Een PRIMO denktank 2019 dus met verdieping op status quo, scenario’s en concrete handvatten. Die bestuurlijke ambitie en financieel realisme verkent. De achteruitkijkspiegel en een blik onder de motorkap zijn belangrijk, maar niet meer voldoende. Democratische verantwoording ex post is essentieel, maar financiële architectuur ex ante, die echt werkt en verbonden kan worden met scenario’s, wordt zeker een kritische succesfactor.
L. Zanna, S. Khatiwala, J.M. Gregory, J. Ison, & P. Heimbach | January 2019, in Proceedings of the National Academy of Sciences
Zanna et al. (2019): “Since the 19th century, rising greenhouse gas concentrations have caused the ocean to absorb most of the Earth’s excess heat and warm up. Before the 1990s, most ocean temperature measurements were above 700 m and therefore, insufficient for an accurate global estimate of ocean warming. We present a method to reconstruct ocean temperature changes with global, full-depth ocean coverage, revealing warming of 436 x 1021 Joules since 1871.
Our reconstruction, which agrees with other estimates for the well-observed period, demonstrates that the ocean absorbed as much heat during 1921–1946 as during 1990–2015. Since the 1950s, up to one-half of excess heat in the Atlantic Ocean at midlatitudes has come from other regions via circulation-related changes in heat transport.”
Veel profit en non-profit organisaties hebben in de afgelopen jaren geïnvesteerd in risicomanagementsystemen. Het is onze observatie dat veel van die inspanningen niet hebben geleid tot bevredigende resultaten voor bestuurders en managers. In dit artikel bespreken wij diverse redenen hiervoor. Ook zetten wij uiteen waarom waardemanagement een beter alternatief is.
Onder ‘waardemanagement’ verstaan wij alle managementactiviteiten gericht op het creëren en behouden van waarde voor de stakeholders. Nadat we zijn ingegaan op oorzaken waarom traditioneel risicomanagement niet werkt, geven we aan wat de kenmerken en voordelen van waardemanagement zijn. We sluiten af met een beknopte schets van de invoering ervan in de praktijk. Lees verder →
The PRIMO Risk Management Awardwas launched in 2007 by the PRIMO Europe board to recognise the efforts and standards being achieved across our cities and regions in creating and implementing risk management mechanisms for safer and more efficient environments.
PRIMO Risk Management Award
The award is for innovative approaches to risk management that demonstrate real benefits in terms of improved processes, cost reduction, and embedding risk management within an organisation. The Award will be made irrespective of the organisation’s size, level of financial investment, or amount of resources devoted to the project or initiative.
With this award, consisting of a statue and a laudatio, PRIMO would like to encourage governors and managers in the public domain to enter this award to support our association in promoting and highlighting risk management across Europe, and to showcase the considerable work and effort that goes into this field on a daily basis.
The statue consists of a stylised representation, symbolising the importance of connecting power and the ability to share knowledge (arch part and ‘European’ stars) by humans and organisations to achieve good governance and success. It was designed and crafted by Louise Kruf and is based on the PRIMO logo.
Energietransitie: De noodzaak van bestuurlijke aandacht voor omgang met onzekerheid.
Jack Kruf en Koos van Houdt | april 2018.
PRIMO organiseerde op 20 april 2018 te Den Haag in nauwe samenwerking met UDITE en BNG Bank de 5e Denktank ‘From Global to Local’.*
Welkom
BNG Bank, aldus Pauline Bieringa, directeur Public Finance, in haar welkomstwoord, voelt zich zeer betrokken bij het thema van de energietransitie. De bank beschikt over een Energie Transitie Faciliteit, een fonds dat wordt beheerd in samenwerking met het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de Universiteit van Tilburg.
Pauline Bieringa.
Allerlei projecten in het kader van de energietransitie en het stimuleren van zonne-energie en windenergie kunnen bij de Energie Transitie Faciliteit mogelijk financiering vinden. Zij ziet het partnerschap met PRIMO als zeer waardevol, omdat de kruisbestuiving van kennis en ervaringen tot wederzijds voordeel strekt.
Hoogleraar Bastiaan Zoeteman opent zijn keynote als volgt: “Nederland loopt achter in Europa energietransitie. Nederland is lui geworden. In de jaren tachtig van de vorige eeuw werd onder leiding van ministers als Winsemius en Nijpels (beiden van de VVD) internationaal het goede voorbeeld gegeven waar het ging om milieu, energie en klimaat. Maar Nederland had ook het aardgas. Een relatief schoon geachte bron van fossiele energie. Daardoor is ons land beleidsmatig wat de energietransitie betreft achterop geraakt. Nu het moet en het winnen van aardgas gaat stoppen, bungelen we samen met België onderaan in de Europese Unie.”