Categorie archief: Publiek Risico: Essays

De weerstandsparagraaf is aan herziening toe

Posted on by

Het vermogen om klappen op te vangen

Peter B. Boorsma en Geert Haisma | 2014

Nederland is pionier op het gebied van publiek risicomanagement, dankzij het voorschrift voor een weerstandsparagraaf in het BBV. Dit voorschrift is een stap vooruit naar een volwassen en integraal risicomanagement bij regionale en lokale overheden. Tegelijk werpt het daarvoor ook hindernissen op. Daarom is de weerstandsparagraaf aan revisie toe.

Weerstandsvermogen is het vermogen om klappen op te vangen. In 1995 werd via de Comptabiliteitswet de risicoparagraaf voorgeschreven voor gemeenten en provincies. In 2004 is via het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) het voorschrift veranderd in een weerstandsparagraaf, die later ook is voorgeschreven voor de waterschappen. De paragraaf is in BBV voorgeschreven voor de begroting (art. 9 lid 2) en voor het jaarverslag2 (art. 24 lid 2 en art 26).

Dankzij dit voorschrift is Nederland pionier op het gebied van publiek risicomanagement. De VS kennen de Public Risk Management Association (PRIMA). Deze organisatie ontplooit diverse activiteiten zoals de organisatie van congressen en de uitgave van een vakblad. Het Verenigd Koninkrijk kent een vergelijkbare organisatie genaamd ALARM. Maar daar is geen sprake van een wettelijk voorschrift voor decentrale overheden om bij de begroting en de rekening aandacht te schenken aan het risicomanagement.

Lees verder →

Pluriform Organiseren

Posted on by

Opgaven gestuurd organiseren door gemeenten

Eric Frank, Jack Kruf en Huibert van Wijngaarden | mei 2016

Een terugblik op een masterclass, die nog steeds actueel is. Of beter: actueler is dan ooit tevoren. We schrijven 11 maart 2016, stadhuis Groningen. Focus: de betekenis van maatschappelijke veranderingen voor de aansturing van de gemeentelijke organisatie. Het gezelschap dat zich hierover boog was samengesteld uit concerncontrollers, directeuren strategie en gemeentesecretarissen. Gastvrouw is Henriëtte de Jong, concerncontroller van de gemeente Groningen .

Kader

PRIMO heeft als missie ‘we care about good governance’. Zij heeft in haar tienjarig bestaan ervaren dat de goede verbindingen tussen instellingen en mensen cruciaal zijn om publieke waarden te kunnen realiseren. Die match tussen de omgeving van een organisatie en haar interne werkwijze, politiek, bestuurlijk en ambtelijk blijkt de sleutel tot succes. Deze masterclass is erop gericht de verbinding tussen binnen en buiten te belichten vanuit de realiteit van elke dag.

“We staan op de grens van een nieuwe Nederlandse samenleving waarin de pluriformiteit niet meer tot onderlinge verdeeldheid leidt, maar als een wezenlijke maatschappelijke verrijking wordt gezien. Bovendien een Nederlandse samenleving waarin de inrichting van de maatschappelijke pijlers en van de instituties daarin, in het bijzonder de politiek en de publieke sector, het mogelijk maakt dit nieuwe perspectief ook daadwerkelijk tot stand te brengen (Van Leijden et al., 2007).

Lees verder →

Risico’s bij belastingheffing

Posted on by

In kaart gebracht 

Jan Gieskes | mei 2014

In deze bijdrage wil ik graag aandacht vragen voor de beheersing van de risico’s bij de belastingheffing en bij de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken.

In de sfeer van de belastingheffing gaat het natuurlijk om algemene zaken als tariefberekening, heffing en invordering. Bij de tariefberekening gaat het om vragen als klopt de maatstaf, is er een betrouwbare berekening van het totaal, zijn de vrijstellingen in beeld en dergelijke.

Bij de heffing gaat het om controles op volledigheid: heeft iedereen een aanslag gekregen die er een moet krijgen? Wie hebben er geen aanslag gekregen en waarom niet? Bij de invordering gaat het over de verantwoording van de ontvangen en van de niet-ontvangen bedragen. Ook de kosten van inning en dwanginvordering kunnen nog wel eens tot verrassingen leiden.

Lees verder →

Zelfingenomenheid als risico

Posted on by

Paul Wouters | 2007

Mij is verzocht tot nader order als columnist te fungeren, met als bijzondere opdracht om ‘de zelfingenomen Hollander’ – de kwalificatie is niet afkomstig van deze Belg! – af en toe eens een spiegel voor te houden. Het schijnt deze mensensoort soms aan reflectie te ontbreken.

Het spreekt vanzelf dat ik mijn opdrachtgever op zijn wenken wil bedienen. Zet u schrap, beste lezer, ik zal beginnen met u te testen. Ik leg u zo dadelijk vijf onnozele vragen voor. Vriendelijk verzoek deze te beantwoorden door middel van een 90% confidentie-interval. Met andere woorden: doe géén gooi naar het correcte antwoord, maar schrijf twee getallen op zó dat u voor 90% zeker bent (dus heel zeker) dat het correcte antwoord zich daartussen bevindt.

Hier zijn de vragen:

1. Wat is de afstand in kilometer tussen de aarde en de maan?
2. In welk jaar werd het Colloseum in Rome voltooid?
3. In welk jaar werd Mahatma Gandhi geboren?
4. Wat is de oppervlakte in vierkante kilometer van de Middellandse Zee?
5. Wat is de draagtijd van de blauwe vinvis in dagen?

Het aardigste is om hier collega’s of gezinsgenoten bij te betrekken. Overleg niet over de schattingen, maar vergelijk met elkaar de gegeven intervallen. Verbaas u over de mate waarin ze uit elkaar lopen. Ga naar het einde voor de correcte antwoorden en check hoe vaak die antwoorden zich buiten uw interval bevinden.

Lees verder →

Risicomanagement bij grote evenementen

Posted on by


Eric Frank en Jack Kruf | 2016

Op 20 mei 2016 organiseerde PRIMO Nederland in het nieuwe stadskantoor van Utrecht een masterclass ter verdere verkenning van cruciale aspecten van risicomanagement bij grote evenementen. De eindrapportage van Le Grand Départ de Tour de France door de gemeente Utrecht en de evaluatie door de Universiteit van Utrecht golden met het bezoek van het Koningspaar aan de gemeente Roosendaal in 2013 als uitgangspunt voor de discussie.

Kader

Dit essay van een masterclass belicht deze twee succesvolle evenementen. Waar zit de sleutel tot dit succes? Hoe zijn onzekerheden gemanaged? Welke risico’s waren voorzien?

Aan het woord zijn twee managers die in de branding hebben gestaan en verantwoordelijk waren voor het succes en een onderzoeker die kritisch analyseert en concludeert. Een mooie combinatie voor een dialoog met verrassende inzichten. 

“De hele wereld moet samenwerken, iets dat zij normaal gesproken zelden tot nooit doen. Een evenement is dus een bindende factor van jewelste. Het is een vorm van hogere intelligentie, van hogere wiskunde, een beetje geluk en vooral goed weer.” – Martijn van Hulsteijn, projectleider Le Grand Départ 2015, Utrecht.

Lees verder →

Wat hebben wij geleerd van het verleden?

Posted on by

Is ons bestuurlijk risicomanagement voor de toekomst afdoende?

Harrie Scholtens | januari 2019

Redactie: “Harrie Scholtens levert een overdenking in de vorm van een compact essay, dat mede is gebaseerd op en geïnspireerd door het recente boek Tegen de Terreur van Beatrice de Graaf (2018) en deel I, Voorspel van het standaardwerk Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog van Loe de Jong (1969), alsmede het artikel We leven in een wereld die vergelijkbaar is met die van 1914 van Sophie De Schaepdrijver (2018).

Een overdenking aan het begin van 2019 door de winnaar van de PRIMO Risk Management Award 2018 en directeur van de European Public Sector Award 2017. Harrie adresseert de diepere lagen van gevoelens en gedachten van velen en legt de verbinding met publiek risicomanagement. Ook het Global Risks Report van het World Economic Forum maakt gewag van grote sociale spanningen, die leiden tot publieke risico’s.”

Mr. H. Scholtens.

“Wij leven in een tijd waarin wij op allerlei wijze kennis kunnen nemen van meningen en uitspraken van sommige “grote” leiders van dit moment. Zij lijken elkaar overigens over en weer te willen overtreffen in de scherpte van hun bewoordingen met betrekking tot de huidige situatie in de wereld. Zij verkondigen “duidelijke” taal over allerlei triviale onderwerpen die spelen in de hedendaagse maatschappij. Daar is op zich natuurlijk niets mis mee, maar één en ander heeft ook een schaduwkant.

Lees verder →

De nieuwe rol van de controller

Posted on by

Zeven eigenschappen voor de effectieve implementatie van risicomanagement

Robert ’t Hart | 2006

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Het wat afge­zaagde maar zeer ware gezeg­de krijgt voor overheids­instanties in de praktijk steeds meer betekenis. Vertrouwen krijgen van en uitstralen naar de stakeholders wordt belangrijker. Tegelijk is het verlies van dit vertrouwen iets dat steeds eerder en vaker gebeurt. 

De transparanter wordende wereld, governance-richtlijnen en regelgeving – zoals het weerstandsvermogen voor gemeenten en waterschappen – liggen aan deze ontwikkeling ten grondslag. Was het vroeger nog mogelijk om een vertrouwensbreuk intern op te lossen, met de opkomst van fenomenen zoals internet ligt overheidsfalen snel op straat. De gevolgen van het toenemende belang dat aan vertrouwen wordt gehecht en van het verlies ervan, worden ook steeds duidelijk. Jarenlang je afspraken nakomen en de gestelde doelen halen, zorgt voor een geleidelijke opbouw van het vertrouwen dat stakeholders aan overheden geven. Dit werk wordt echter snel teniet gedaan door menselijk han­delen of falen.

Lees verder →