Categorie archief: Nederlands

‘Commitment aan de top nodig voor risicomanagement’

Posted on by

Het geheim van Arnhem

Martijn Kregting* | November 2011

Recent werd de aanpak op het gebied van risicomanagement door de gemeente Arnhem in een onderzoek naar 100.000+ gemeenten bestempeld als best practice. De gemeente heeft de afgelopen jaren zijn aanpak van risicomanagement radicaal veranderd. Het is onderdeel geworden van zowel het dagelijks beleid als van de cultuur van de organisatie. Van hoog tot laag zijn mensen van de noodzaak van praktisch risicomanagement doordrongen. Belangrijk is: ‘een proactieve aanpak, goed communiceren met stakeholders, bestaande kennis en menskracht bundelen en verantwoordelijkheid alleen neerleggen waar ze hoort’, vertelt controller Jan-Henk Janssen. Een interview. Lees verder →

Risk-regulation reflex

Posted on by

Ministry of the Interior and Kingdom Relations, The Netherlands (selection and translation Jack Kruf) | May 2011

One of the most debated and studied terms in the Netherlands is that of the ‘risk-regulation reflex’. This debate began in 2009 and is still ongoing. The reflex in question is “the tendency of the government to constantly reduce risks, whether or not in response to an incident, and to regard this as a self-evident task.” A re-examination provides insight into the quest, particularly in political and administrative circles, to identify the very heart of democracy in the Netherlands.

This is the definition set out in the Risks and Responsibilities Programme adopted by the Ministry of the Interior and Kingdom Relations (2011). The impetus for this arose at the end of 2009, when the Minister of the Interior and Kingdom Relations undertook to provide a general review of the government’s role and responsibility in dealing with (primarily physical) risks and incidents.

Lees verder →

Integraal risicomanagement bij gemeenten nog lang geen vanzelfsprekendheid

Posted on by

Groot besparingspotentieel blijft onbenut

Rob Ellermeijer en Jack Kruf | april 2011 voor Ernst & Young en PRIMO Nederland

Veel gemeentelijke en provinciale overheden doen wel ‘iets’ met risicomanagement. Maar het huidige risicomanagement is vooral instrumenteel van aard en draagt nog onvoldoende bij aan financiële sturing. Veel overheden laten hiermee een groot besparingspotentieel liggen. Een gemiste kans, zeker in tijden van grootschalige bezuinigingen.

Risicomanagement is geen vanzelfsprekendheid

Integraal ingevoerd risicomanagement is nog lang geen vanzelfsprekendheid, zo bleek uit de rondetafelbijeenkomst over risicomanagement van Ernst & Young Public Sector en PRIMO Nederland (Public Risk Management Organisation). In de gemeentelijke en provinciale organisatie wordt risicomanagement nog teveel gezien als een door Financiën & Control in te vullen onderdeel van de begroting en verantwoordingsdocumenten.

Onderzoek risicomanagement bij grote gemeenten

Het besef dat risicomanagement meer is dan een financieel speeltje, dringt langzaam door, maar gemeenten (en provincies) worstelen met de vraag hoe integraal risicomanagement daadwerkelijk handen en voeten te geven. Dit blijkt ook uit onderzoek van Ernst & Young onder achttien grote gemeenten. Marinus de Pooter van Ernst & Young lichtte de belangrijkste uitkomsten toe. ‘Gemeenten hebben geen idee welke kosten gepaard gaan met risicomanagement en welk besparingspotentieel is te realiseren via goed toegepast integraal risicomanagement. ’

Uitkomsten zijn zeer herkenbaar

De uitkomsten van de Ernst & Young-enquête zijn voor de concerncontrollers van de deelnemende gemeenten herkenbaar. Veranderen moet en dat moet van bovenaf worden geïnitieerd. Te beginnen bij de gemeentesecretaris als hoogste verantwoordelijke binnen de ambtelijke organisatie. ‘Voorwaarde is wel dat de gemeentesecretaris de meerwaarde van risicomanagement inziet,’ stelt Ed Mallens, Risicomanager van de Gemeente Roosendaal. ‘In Roosendaal is besloten hiervoor een aparte functie in de concernstaf in te richten. De eerste stap is het mandaat voor het maken van een risicoprofiel voor de hele organisatie.’

Risicomanagement in de praktijk van Shell

Het bedrijfsleven loopt voor op de overheid met het integraal toepassen van risicomanagement. Ir. Annemarie van der Rest , Manager Health, Safety & Environment Affairs van Shell Nederland B.V., vertelde over de praktijk van Shell. ‘Veel verantwoordelijkheden liggen direct bij het lijnmanagement. Binnen Shell gelden – waar ook ter wereld – 12 life saving rules. Daarnaast kent Shell een strak Consequence Management. Op overtredingen volgen onmiskenbaar sancties.

Aan de andere kant worden goede prestaties beloond. Elk goed veiligheidsmoment wordt gevierd en ook in de individuele beloning zijn hiervoor componenten ingebouwd. Health, safety & environment is een zaak van het topmanagement. Dat is belangrijk voor het vertrouwen in de gehele organisatie. Learning from incidents starts with an open culture, want als er iets mis gaat, dan moet je dat wel durven melden. Risicobewustzijn en risicoalert gedrag zijn essentiële voorwaarden om risicomanagement effectief te laten zijn. Shell heeft met behulp van een systematische benadering gebaseerd op de Heart & Mind aanpak het gedrag verandert en risicomanagement in de genen van de organisatie tot een vanzelfsprekendheid gemaakt.’

Nieuwe uitdagingen voor gemeenten

Met alle andere overheden hebben ook gemeenten te maken met nieuwe uitdagingen op het gebied van risicomanagement, meent prof.dr.ir. Joop Halman (TU Twente). ‘Met een proactief risicobeleid is meer te winnen dan met een reactieve aanpak met meer regels, extra controle en meer bureaucratie. Overheden, en ook gemeenten, worstelen bovendien met een implementatieprobleem: bestaande kennis wordt niet op de juiste momenten toegepast. Juist dit soort zaken moet je goed organiseren.’

Meer regie, minder inhoud

Het binnenshuis borgen van kennis over risicomanagement staat onder druk omdat gemeenten steeds meer op regiebasis gaan werken. Inhoudelijke kennis verdwijnt daarmee, meent Peter Kennedy (Dordrecht). ‘Regie krijgt de overhand, de inhoud zakt weg. Daardoor ontstaan juist risico’s.’ Bovendien ontbreken vaak de nodige controls en wordt onvoldoende gecontroleerd op naleving van regels en afspraken, constateert Rob Ellermeijer, Ernst & Young Public Sector.

Emergency Management

De rondetafel werd besloten door prof. Eelco Dijkstra met een inleiding over Emergency Management en een praktische oefening hoe als hoogst verantwoordelijke in de gemeentelijke organisatie op te treden bij een opeenstapeling van rampen en incidenten. Zoals Katrina in New Orleans. In de door hem voorgestelde aanpak zijn Emergency Management, ICT en Critical Infrastructure aan elkaar gelinkt. ‘Met risicomanagement aan de voorkant – gebruik makend van eerdere ervaringen met rampen – Response Management in het heden en Consequence Management, waar de onvoorspelbaarheid groot is en nauwelijks gebruik gemaakt kan worden van eerdere ervaringen.

Risicomanagement is vooral gericht op preventieve maatregelen betreffende risico’s waarvan bekend is dat deze zich kunnen voordoen. Consequence management is vooral gericht op de beheersing van het onbekende op het moment dat de onvoorspelbare gebeurtenissen zich voltrekken.’

Risicomanagement teveel gericht op trends uit het verleden

Dijkstra: ‘De focus is teveel gericht op trends en gebeurtenissen uit het verleden. Die worden naar voren gehaald en daarop wordt beleid ontwikkeld. Dat betekent dat je de kans loopt te werken met verouderde informatie en alleen maatregelen neemt voor problemen die je kent.
Zeker in Nederland is de functionele afstand tussen beleid en praktijk te groot. We verdrinken in beleid en zijn veel te veel gefixeerd op processen. Op het middenterrein is bijna niemand thuis. Dat brengt met zich mee dat bijna niemand ergens op is aan te spreken. Hoe veilig is veilig genoeg? Begin eerst met het beantwoorden van die vraag.’”

Risicomanagement: Het is geen hogere wiskunde – Het is veel ingewikkelder

Posted on by

John Adams | Mei 2007 *

In de populaire verbeelding is hogere wiskunde het toonbeeld van wetenschappelijke complexiteit. Als vooraanstaand Brits academisch expert op het gebied van risico’s wil ik hier betogen dat risicomanagement in feite veel complexer is. Met andere woorden, de wetenschapper die turbulentie bestudeert: “de wolken reageren niet op wat de weerman of natuurkundige over hen zegt”. De risicomanager moet echter niet alleen omgaan met risico’s die door de wetenschap worden waargenomen, maar ook met virtuele risico’s – risico’s waarover de wetenschap geen uitsluitsel geeft en waarover mensen dus “vrij zijn om te redeneren en te handelen op basis van vooraf vastgestelde overtuigingen, vooroordelen en bijgeloof”.

Professor John Adams.

De welvarende wereld verdrinkt in risicobeoordelingen. Bijna iedereen heeft nu een “zorgplicht” om alle mogelijke risico’s voor zichzelf of voor anderen formeel in kaart te brengen en aan te tonen dat hij alle redelijke maatregelen heeft genomen om deze risico’s te “beheersen”. Het is niet duidelijk of degenen die deze zorgplicht opleggen, zich bewust zijn van de omvang en de moeilijkheid van de taak die zij zich hebben gesteld.

Lees verder →

Vliegende start PRIMO Vlaanderen

Posted on by

Tom Wustenberghs | 2009

PRIMO Vlaanderen bereidt zich voor op een promotiecampagne, direct na de zomerperiode. Onlangs hebben we een eerste presentatie gegeven over PRIMO Vlaanderen tijdens een door AXA georganiseerd seminar over adequaat preventiebeleid in onze lokale besturen, in vergelijking met wat er al bestaat in verschillende bedrijven.

V.l.n.r.: Tom Wustenberghs, Ronny Frederickx, Luc Verhulst en Karl Vanderplaetse.

Hoewel het niet vanzelfsprekend lijkt om te suggereren dat politieke besluitvormers moeten nadenken over preventief risicobeheer (vaak beschouwd als tijdverspilling), kan dit aspect waardevol zijn voor de ontwikkeling van de vereniging in Vlaanderen als een belangrijk informatienetwerk op het gebied van risicobeheer.

De nieuwe vereniging wil het belang van preventief risicobeheer benadrukken ten opzichte van bestaande crisisplanning. Een dergelijk beleid kan alleen maar bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van de organisatie (kwaliteitsbeheer) en aan kostenbesparingen door het verminderen van risico’s.

Lees verder →

De basis van risicobeleid en -management

Posted on by

PRIMO interview met cdK Wim van de Donk

Inge Sebregts | januari 2009

PRIMO vroeg commissaris van de Koningin Wim van de Donk hoe belangrijk risicomanagement is. Volgens de heer Van de Donk hangt het af van het soort risico’s waar we het over hebben: “In het rapport Onzekere Veiligheid hebben we ons afgevraagd wat de basis is van het risicomanagement en risicobeleid van de overheid en of dit aansluit bij de risico’s waar we voor staan?

Je kiest ervoor om de gevolgen van het risico te beheersen of om de kans dat het risico zich voordoet te beheersen. In het rapport zeggen we dat er nog steeds alle reden is om vast te houden aan deze statische manier van risicobenadering. Er is een bepaald type management nodig bij deze aanpak: het managen van effecten en het verminderen van mislukkingen.

We leven echter in een onzekere veiligheid, het is noodzakelijk om te bepalen of de risicobenadering nog steeds adequaat is met alle risico’s waar we mee te maken hebben. De samenleving wordt geconfronteerd met nieuwe problemen, die in veel opzichten verschillen van de risico’s waarmee we 50 jaar geleden werden geconfronteerd. Het is belangrijk om het risicobeleid aan te passen aan deze nieuwe problemen in plaats van te blijven vasthouden aan de klassieke benadering van risicomanagement.”

Lees verder →

Risk management as an ongoing process

Posted on by

Jack Kruf | January 2018

This article examines the application of risk management within local authorities. The title refers to risk management as an ongoing process, but is that really the case? Yes, contrary to how it is often implemented in practice, risk management is a continuous process that supports the achievement of objectives, ranging from those formulated at the administrative level right down to the operational objectives on the shop floor of a department within the municipal organisation. Managing risks, therefore, requires the involvement of all functions and levels within the local authority. Risk management concerns both financial and non-financial risks. Risk management is indeed a systematic process, involving a number of fixed steps to achieve the desired outcome.

Key steps in this process include determining the level of risk the local authority is prepared to accept, assessing the likelihood and consequences of risks materialising, and identifying which control measures are useful and necessary.

Lees verder →