Resultaat in tijden van Transitie

PRIMO Europe en TIAS | februari 2020

Universiteit Tilburg en PRIMO Europe bieden een compact programma op strategische sturing. In lijn met de bevindingen uit (inter)nationale rapporten ervaren topmanagers in de publieke sector een combinatie van transities. Deze transities voltrekken zich tegelijkertijd en vragen om bezinning. Bezinning op herformulering van strategie, innovatie in waardecreatie en herinrichting van de sturing van systemen. 

Leergang ‘Resultaat in tijden van Transitie’ door PRIMO Europe en TIAS.

Public Risk Management Organisation (PRIMO) en het Tilburg Institute of Governance (TiG) hebben gezamenlijk het initiatief genomen een unieke leergang te ontwikkelen. TiG doet onderzoek naar public governance en hecht veel waarde aan een goede verbinding tussen wetenschap en praktijk, onder andere met praktijkgericht onderzoek en opleidingen voor bestuurlijke professionals. PRIMO heeft tot doel bij te dragen aan good governance van met name publieke organisaties en doet dit door middel van een portfolio waarbij publieke waarden en besturing ervan worden gekoppeld. Zij is gericht op kennisdeling en kennisbevordering. Academisch directeur is professor Theo Camps en marktdirecteur is Jack Kruf, president PRIMO Europe.

Lees verder

Gemeentelijk risicomanagement: een empirisch onderzoek

Peter B. Boorsma, Geert A.M. Haisma en Yvonne Moolenaar1 | 2003

Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten van 17 januari 2003 (BBV – dit besluit vervangt vanaf begrotingsjaar 2004 het Besluit comptabiliteitsvoorschriften 1995 (CV95)) zijn gemeenten verplicht om een risicoparagraaf op te stellen en op basis daarvan hun weerstandsvermogen te berekenen. Tevens dienen gemeenten2 aan te geven welk beleid zij voeren ten aanzien van risico’s en het managen ervan. Dat klinkt fraai, maar uit de praktijk blijkt dat veel gemeenten worstelen met de uitvoering van deze verplichtingen. En ook de provinciale toezichthouder heeft haar controlerende taak vaak niet duidelijk omschreven. Lees verder

Het sociaal domein vraagt om meervoudige sturing

 

De complete lezing die gemeentesecretaris Jan-Paul Woudstra* op 13 februari 2019 uitsprak op het RiskCongres Lokaal Bestuur op het Provinciehuis Utrecht.

Hij belichtte de decentralisatie in het sociaal domein als opgave, bezien vanuit de positie van gemeentesecretaris. Welke duiding geef je als secretaris aan zo’n opgave en welke rollen pak je daarin? Hij zoomde in op een aantal dilemma’s in de regio Haaglanden, met name op het gebied van inkoop van Jeugdzorg. Hij stipte de aard van de overheidssturing aan. Woudstra: “We leven in een tijd waarin iedereen het heeft over de samenwerkende overheid die responsief omgaat met initiatieven uit de samenleving. In deze tijdgeest van ‘in verbinding zijn’ geven gemeenten invulling aan de decentralisaties in het sociaal domein. Zo ook in Haaglanden.” Lees verder

Is er genoeg financiële kracht om transities het hoofd te bieden?

Johan de Kruijf en Jack Kruf | april 2019

De titel vormde één van de kernvragen in de Denktank From Global to Local van 5 april j.l.  Kijkend naar de voorliggende transities, de toename van risico’s in het publieke domein en het geleidelijk oplopen van achterstanden in beheer en onderhoud, kwam deze vraag nadrukkelijk op tafel. Dus hoe staan we financieel er eigenlijk voor in Nederland? Een eerste verdieping. Minder rooskleurig? Haarscheurtjes? Niet echt hersteld van de kredietcrisis, nu 10 jaar geleden? De serie financiële tegenvallers inzake de transitie van het sociaal domein is nog niet ten einde en trekt diepe sporen. Zijn wij pessimisten? Nee, geenszins, realisten. Niet meer dan dat. De eerste krijtlijnen.

Kengetallen en basiscijfers

Gemeenten en provincies in Nederland hanteren sinds 2016 een set vaste kengetallen om de financiële positie te beoordelen. We belichten solvabiliteit, netto schuldquote ongecorrigeerd en EMU-schuld. Bronnen zijn Centraal Bureau voor de Statistiek, waarstaatjegemeente.nl en Planbureau voor de Leefomgeving.

Lees verder

Financiële strategie in tijden van transitie

Denktank ‘From Global to Local’ 2019

PRIMO Europe | juli 2019

PRIMO organiseert, te Den Haag, op vrijdag 5 april 2019, van 10:00 – 14:00 uur (inclusief lunch), in nauwe samenwerking met BNG Bank en UDITE, de 6e Denktank ‘From Global to Local’. De bevindingen, op basis van de rondgang langs onze leden, liggen in lijn met die uit (inter)nationale rapporten: er is sprake van een combinatie van maatschappelijke transities. Zij voltrekken zich tegelijkertijd en vragen echt om bezinning en herijking van de financiële strategie in het publieke domein.

De Denktank 2019. V.l.n.r. Gido ten Dolle (Delft), Tom Schulpen (Noord-Brabant), Henriëtte de Jong (Groningen), Ad Verbakel (Eindhoven), Teun Eikelboom (Ministerie BZK), Johan de Kruijf (Radboud Universiteit), Hans van Lent (Ede), Hans Krul (Delft), Jan Willem Dijk (Assen), Bert Hummel (BNG Bank), Caspar Boendermaker (BNG Bank), Jaap Zwaan (Medemblik) en Jack Kruf (PRIMO).

Genoemd worden de transities sociaal domein, omgevingswet, digitale transformatie (cyber, privacy, kunstmatige intelligentie, big data), energietransitie, circulaire economie en klimaatverandering. Zij geven grote druk op de financiële middelen in perspectief van het behoud van resilience van de samenleving. Een systeemvraagstuk, zo lijkt het.

De recente brief van Seth Klarman aan beleggers ligt op tafel. Klarman is hedge fund manager, CEO en portfolio manager van de Baupost Group. Hij vraagt, eufemistisch geformuleerd, aandacht voor de oplopende schuldenproblematiek bij overheden

Vooral blijkt dat de behoefte aan innovatie van werkbare en concrete financiële instrumenten groot is. Goed financieel bestuur en management bevinden zich wederom aan de basis van onze toekomst, zo lijkt het. Een PRIMO denktank 2019 dus met verdieping op status quo, scenario’s en concrete handvatten. Die bestuurlijke ambitie en financieel realisme verkent. De achteruitkijkspiegel en een blik onder de motorkap zijn belangrijk, maar niet meer voldoende. Democratische verantwoording ex post is essentieel, maar financiële architectuur ex ante, die echt werkt en verbonden kan worden met scenario’s, wordt zeker een kritische succesfactor.

Lees verder

Stop met risicomanagement, begin met waardemanagement

Over energie, rollen en het speelveld

Peter Paul Leutscher en Marinus de Pooter | 2014

Veel profit en non-profit organisaties hebben in de afgelopen jaren geïnvesteerd in risicomanagementsystemen. Het is onze observatie dat veel van die inspanningen niet hebben geleid tot bevredigende resultaten voor bestuurders en managers. In dit artikel bespreken wij diverse redenen hiervoor. Ook zetten wij uiteen waarom waardemanagement een beter alternatief is.

Onder ‘waardemanagement’ verstaan wij alle managementactiviteiten gericht op het creëren en behouden van waarde voor de stakeholders. Nadat we zijn ingegaan op oorzaken waarom traditioneel risicomanagement niet werkt, geven we aan wat de kenmerken en voordelen van waardemanagement zijn. We sluiten af met een beknopte schets van de invoering ervan in de praktijk. Lees verder

Denktank ‘From Global to Local’ 2018

Energietransitie: De noodzaak van bestuurlijke aandacht voor omgang met onzekerheid. 

Jack Kruf en Koos van Houdt | april 2018.

PRIMO organiseerde op 20 april 2018 te Den Haag in nauwe samenwerking met UDITE en BNG Bank de 5e Denktank ‘From Global to Local’.*

Welkom

BNG Bank, aldus Pauline Bieringa, directeur Public Finance, in haar welkomstwoord, voelt zich zeer betrokken bij het thema van de energietransitie. De bank beschikt over een Energie Transitie Faciliteit, een fonds dat wordt beheerd in samenwerking met het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de Universiteit van Tilburg.

Pauline Bieringa.

Allerlei projecten in het kader van de energietransitie en het stimuleren van zonne-energie en windenergie kunnen bij de Energie Transitie Faciliteit mogelijk financiering vinden. Zij ziet het partnerschap met PRIMO als zeer waardevol, omdat de kruisbestuiving van kennis en ervaringen tot wederzijds voordeel strekt.

Hoogleraar Bastiaan Zoeteman opent zijn keynote als volgt: “Nederland loopt achter in Europa energietransitie. Nederland is lui geworden. In de jaren tachtig van de vorige eeuw werd onder leiding van ministers als Winsemius en Nijpels (beiden van de VVD) internationaal het goede voorbeeld gegeven waar het ging om milieu, energie en klimaat. Maar Nederland had ook het aardgas. Een relatief schoon geachte bron van fossiele energie. Daardoor is ons land beleidsmatig wat de energietransitie betreft achterop geraakt. Nu het moet en het winnen van aardgas gaat stoppen, bungelen we samen met België onderaan in de Europese Unie.”

Lees verder