Pluriform Organiseren

Opgaven gestuurd organiseren door gemeenten

Eric Frank, Jack Kruf en Huibert van Wijngaarden | mei 2016

Een terugblik op een masterclass, die nog steeds actueel is. Of beter: actueler is dan ooit tevoren. We schrijven 11 maart 2016, stadhuis Groningen. Focus: de betekenis van maatschappelijke veranderingen voor de aansturing van de gemeentelijke organisatie. Het gezelschap dat zich hierover boog was samengesteld uit concerncontrollers, directeuren strategie en gemeentesecretarissen. Gastvrouw is Henriëtte de Jong, concerncontroller van de gemeente Groningen .

Kader

PRIMO heeft als missie ‘we care about good governance’. Zij heeft in haar tienjarig bestaan ervaren dat de goede verbindingen tussen instellingen en mensen cruciaal zijn om publieke waarden te kunnen realiseren. Die match tussen de omgeving van een organisatie en haar interne werkwijze, politiek, bestuurlijk en ambtelijk blijkt de sleutel tot succes. Deze masterclass is erop gericht de verbinding tussen binnen en buiten te belichten vanuit de realiteit van elke dag.

“We staan op de grens van een nieuwe Nederlandse samenleving waarin de pluriformiteit niet meer tot onderlinge verdeeldheid leidt, maar als een wezenlijke maatschappelijke verrijking wordt gezien. Bovendien een Nederlandse samenleving waarin de inrichting van de maatschappelijke pijlers en van de instituties daarin, in het bijzonder de politiek en de publieke sector, het mogelijk maakt dit nieuwe perspectief ook daadwerkelijk tot stand te brengen (Van Leijden et al., 2007).

Lees verder

Venlo maakt ‘foto’ van weerstandsvermogen en risicomanagement

Integraal manager op zijn resultaten aanspreken

Chantal Wijnands en Frank Maas | oktober 2006

Weerstandsvermogen en risicomanagement staan meer dan ooit in de belangstelling. Dit is onder meer het gevolg van toenemende druk uit de omgeving, die nog wordt versterkt door berichten in de media over bouwfraudes, boekhoudschandalen en parlementaire enquêtes. Bovendien is inzicht in het weerstandsvermogen en risicomanagement essentieel voor een financieel-economisch gezonde organisatie.

Wapen gemeente Venlo

Het ontbreken van dit inzicht of het niet op de juiste wijze inbedden van de processen kan een nadelige invloed hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering. Tevens is het instrument een hulpmiddel voor de realisatie van de door de raad vastgestelde programma’s en beleidsdoelen.

De gemeente Venlo heeft in de financiële verordening opgenomen dat eens per raadsperiode (bijstelling van) een nota weerstandsvermogen en risicomanagement wordt samengesteld. Een beleidsnota is binnen de gemeente Venlo nog niet vastgesteld.

Lees verder

Fukushima Rapport

The Fukushima Nuclear Accident Independent Investigation Commission | 2012

De evaluatie van de kernramp in Fukushima Daiichi in 2011, die werd veroorzaakt door een aardbeving gevolgd door een tsunami, is een goed voorbeeld van het uitzoomen van een ramp en het leren van de lessen. Het is een echt voorbeeld van zelfreflectie omdat het diep graaft in het publieke ecosysteem waar overheid, bedrijfsleven en maatschappelijk middenveld samenkomen. Het is een vorm van netwerkanalyse. De ramp had een grote impact op het natuurlijke milieu en de ecosystemen. De ramp schokte de hele wereld.

Lezenswaardig omdat dit rapport de wederzijdse afhankelijkheden tussen organisaties in het publieke domein blootlegt, ook daar waar het onafhankelijkheden hadden moeten zijn. Het is actueel voor waar wij nu nog steeds moeite mee hebben: het creëren van checks & balances bij de invulling van het openbaar bestuur. In elk college van gemeenten, provincies en waterschappen blijft het immers een permanent punt van aandacht bij de verdeling en uitoefening van de portefeuilles, de mogelijke koppeling met mogelijke persoonlijke belangen en in de feitelijke werking in besluitvorming en sturing.

Lees verder

Risicomanagement, meer dan de som der delen

Arie Elsenaar, Frank van Kuijck en Reei-Aart van Vugt Deloitte | 2010

Arie Elsenaar: “Het managen van risico’s en kansen is zonder enige twijfel één van de grootste uitdagingen geworden voor de publieke sector. Zeker nu we in een economische crisis zitten en ook de publieke sector met bezuinigingen en het nadrukkelijk maken van keuzes te maken heeft. Risicomanagement vraagt daarom juist ook de aandacht van de gemeenteraad. Met de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting van 2010 heeft de gemeenteraad een kaderstellend instrument voor het implementeren van risicomanagement in handen.

Met deze uitgave geeft Deloitte u een praktische handreiking voor de invoering of verdere verbetering van risicomanagement in uw gemeente. Risicomanagement gaat over bedrijfsvoering in brede zin en het gaat om externe focus op en kennis van netwerken in het bijzonder.

Lees verder

Het wil maar niet vlotten

Waarnemingen van een betrokkene

Adriaan Bouwdewijn* | 2014

Het zijn waarnemingen van een betrokkene. Het wil niet vlotten met risicomanagement bij organisaties in het publieke domein. Met regelmaat verschijnen er artikelen, waarin op basis van onderzoek of inventarisatie uiteen wordt gezet dat risicomanagement een formaliteit lijkt te worden, een verplicht nummer, een papieren tijger, een exercitie voor de vorm. Op grond van ervaringen in mijn eigen organisatie en de verhalen die ik oppik bij bijeenkomsten van onder meer de rijksbrede benchmark, herken ik de conclusies van die onderzoeken wel.

Ik waag me niet aan verklaringen, ik ben een waarnemer en een goede luisteraar. En dan worden er toch interessante parallellen zichtbaar in hoe onze rijksdiensten, overheden en zbo’s gekomen zijn waar ze nu staan, en blijken de berichten niet al te uitbundig als het gaat om wat risicomanagement hun organisaties nu heeft gebracht.

Opvallend is de over het algemeen enthousiaste start, meestal naar aanleiding van eisen aan bijvoorbeeld verantwoording en standaarden zoals bijvoorbeeld VBTB (Van Beleidsbegroting Tot Beleidsverantwoording, 1999, red.) in vroeger tijden, Good Governance codes (2003, red.) en een Code Goed Bestuur (2009, red.).

Lees verder

Government Resilience Framework

HM Government, Cabinet Office, december 2022

De professionaliteit en inzet van de mensen die bijdragen aan de veerkracht van het Verenigd Koninkrijk is buitengewoon, en we hebben een goed gevestigd kader voor civiele bescherming in het Verenigd Koninkrijk. Maar de afgelopen jaren hebben de noodzaak aangetoond om voort te bouwen op deze solide fundamenten en onze veerkracht te versterken om de risico’s van het land te voorkomen, te beperken, erop te reageren en ervan te herstellen.

Daarom heeft de Britse regering zich in de geïntegreerde evaluatie vastgelegd op een nieuwe veerkrachtstrategie. Het is gebaseerd op drie kernprincipes:

  • Waar mogelijk liever voorkomen dan genezen: een grotere nadruk op voorbereiding en preventie.
  • Veerkracht is een inspanning van de hele samenleving, dus we moeten transparanter zijn.
  • Iedereen in staat stellen een bijdrage te leveren.

Dit raamwerk richt zich op de fundamentele bouwstenen van veerkracht en beschrijft het plan voor 2030 om de kaders, systemen en capaciteiten te versterken die de veerkracht van het VK bij alle civiele rampenrisico’s ondersteunen. 

Lees verder

De stilte voor het stilleggen

De oorzaken en leerpunten van het stilleggen van vier verbrandingslijnen door AEB in de zomer van 2019

Jaap Winter, Staf Depla en Elbert Dijkgraaf | juli 2020, Onderzoekscommissie Afval Energie Bedrijf

Het rapport gaat uitgebreid in op de werking en het mechanisme van riscomanagement als integraal onderdeel van besturing en management, zowel bij de gemeente Amsterdam als bij het Afval Energie Bedrijf (AEB). Het is een lezenswaardig rapport.

Op 24 juni 2019 informeerde de directie van het Afval Energie Bedrijf (hierna AEB) gemeente Amsterdam dat AEB ‘onvoldoende in control is om de productie op volle toeren door te laten draaien.’ AEB geeft aan dat het enkele mitigerende maatregelen genomen heeft en verdere maatregelen middels scenario’s inventariseert, met als meest zwarte scenario een tijdelijke stillegging van afvalverwerking en warmtelevering.

Lees verder