Risico’s in de financiële verhoudingen

Omgaan met onzekerheden

Raad voor het Openbaar Bestuur | april 2026

“De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) waarschuwt dat financiële risico’s een steeds dominantere rol spelen in het beleid van zowel het Rijk als gemeenten. In een nieuwe essaybundel, uitgebracht voor de Dag van de Financiële Verhoudingen 2026, schetst de ROB hoe deze focus op risico’s de uitvoering van maatschappelijke opgaven in de weg zit.

Maatschappelijke opgaven

Overheden worden betaald met belastinggeld. Dat vraagt dat ze verstandig omgaan met de middelen die hun ter beschikking zijn gesteld. Tegelijk wordt van hen gevraagd maatschappelijke doelstellingen te realiseren, zoals voldoende woningen, uitkeringen voor inwoners die daar recht op hebben, maar ook bijdragen aan de verduurzaming, het natuurbeleid en infrastructuur.

Lees verder

PRIMO Risk Management Award 2017

PRIMO Europe | 25 september 2017

Uit handen van de president van PRIMO Europe, de heer Jack Kruf, ontving de heer Ronny Frederickx op 25 september 2017 in Parijs de PRIMO Risk Management Award 2017 voor zijn toewijding en bijdrage aan de ontwikkeling van publiek risicomanagement in Europa. De prijs werd toegekend voor zijn inspanningen om het bewustzijn rondom ‘good governance’ te vergroten en het belang van risicomanagement daarbij bij gemeenten in Europa naar voren te brengen.

Ronny Frederickx, President UDITE 2015-2017

Laudatio

“Het bestuur van PRIMO Europe reikt de PRIMO Risk Management Award 2017 uit aan Ronny Frederickx, President van UDITE, de Europese Vereniging van Gemeentesecretarissen, voor zijn jarenlange commitment om risicomanagement als vak in het publieke domein te integreren in de besturing én in de bedrijfsvoering van het Europese netwerk van gemeenten.

Lees verder

Rotterdams politiek-bestuurlijk waardenkader algoritmes 2025

Begeleidend schrijven 14 april 2025, ter achtergrond bij het raadsvoorstel

Gemeente Rotterdam | april 2025

“De technologische ontwikkelingen op het gebied van algoritmen en AI (kunstmatige intelligentie) gaan snel. Om de dienstverlening naar de Rotterdammer te borgen en te verbeteren, maakt de gemeente gebruik van algoritmetoepassingen. De gemeente erkent dat dit risico’s met zich meebrengt. Daarom wordt gewerkt aan de hand van een algoritmegovernance. Deze governance is in 2022 vastgesteld.

Op 13 mei 2024 schrijft de Rekenkamer in het vervolgonderzoek naar algoritmes over de rol van het bestuur: “We hebben het de titel ‘Kleur bekennen’ gegeven, om duidelijk te maken dat ondanks alle verbeteringen die de rekenkamer heeft vastgesteld, er ook nog het nodige moet gebeuren om tot een verantwoorde ontwikkeling en inzet van algoritmes te komen. Het belangrijkste is het besef dat ethische risico’s om politieke afwegingen vragen. Als de politiek de kaders niet stelt, dan moeten ambtenaren afwegen wat goed of fout, eerlijk of oneerlijk, gewenst of ongewenst, acceptabel of een brug te ver is. Dat is niet goed en vormt een (onnodig) risico, zoals de afgelopen jaren is gebleken bij verschillende overheidsorganisaties.”

Lees verder

The Public Design Evidence Review: Public Value

UK Cabinet Office | July 2025

The Public Design Evidence Review (PDER) explores the role and value of design in the public sector. An overview of the report package can be found below.

“This document is the second of three literature reviews commissioned by the cross-government Policy Design Community and written by an interdisciplinary team of academics. It discusses the concept of public value, its origins, measurement, and application in public administration, emphasising the need for professionalisation to enhance public value delivery. The wider project was commissioned as a non-exhaustive exploration of the relationship between public design and public value. It was conducted within rapid timeframes and prioritised cross-disciplinary working.

Lees verder

Developing a Risk Maturity Model

A comprehensive risk maturity model for Dutch municipalities

Ignacio Jose Cienfuegos Spikin | 2013

Risk management is a trend in almost every sector. Public organisations such as local authorities are lagging behind in this area, but they now have a new support model at their disposal. Ignacio Cienfuegos Spikin, originally from Chile and a PhD graduate of the University of Twente in 2013, investigated the state of risk management within local authorities. He tested a ‘Risk maturity model’ he had developed across 72 local authorities. “The model provides valuable information to decision-makers”.

Ignacio Jose Cienfuegos Spikin: “Following the trend of organizations from almost every sector now, public entities such as municipalities have also started to develop risk management awareness in the last decades. Related to the pressure of a more demanding environment and the incidents that these organizations have experienced, this process has led to the development of special standards and the design of risk management policies by central governments.

Lees verder

Kijk op vluchtelingenvraagstuk

Een beschouwing vanuit waarde- én risicoperspectief

Jack Kruf | juni 2016

In dit essay beschouw ik het vluchtelingenvraagstuk vanuit waarde- en risicoperspectief. Ik kom tot een aantal overdenkingen. Het voorliggende vraagstuk gaat in mijn ogen over onze gezamenlijke bereidheid en capaciteit om vluchtelingen te willen en te kunnen opvangen en in te passen in onze samenleving. Het vraagstuk beroert ons zeer.

Jack Kruf

De dynamiek is groot. Ons democratisch stelsel piept en kraakt. De samenleving spreekt zich uit over de letterlijke en figuurlijke grenzen. Dat is ook een politiek-bestuurlijk vraagstuk. De publieke waarde ‘balans en cohesie in de samenleving’ komt onder druk met de grote instroom. Politici en bestuurders spreken over publieke risico’s en hoe we het anders moeten doen.

Waarden en risico’s

Mark Moore definieert publieke waarde als ‘de waarde die de overheid creëert door zijn burgers en die burgers waarderen’. Deze soort waarden zijn niet alleen verankerd in de Nederlandse grondwet, maar bijvoorbeeld ook in de Geneefse conventies, de Rechten van de Mens en de Four Freedoms van Roosevelt. 

Lees verder

In onveilige handen

Rekenkamer Rotterdam | 6 april 2017

Directeur Paul Hofstra trekt 7 conclusies uit zijn rapport naar aanleiding van het onderzoek bij de gemeente Rotterdam naar de informatiebeveiliging van gevoelige informatie. Een gedegen onderzoek, waarbij lessen kunnen worden getrokken voor alle gemeenten in Nederland, Rotterdam als een pars pro toto. Het is goed dat deze inzichten op tafel komen en worden gedeeld, zodat alle gemeenten van dit rapport kunnen leren.

Zijn eerste hoofdconclusie: “Over het algemeen is gevoelige informatie, zoals (bijzondere) persoonsgegevens, bij de gemeente Rotterdam onvoldoende in veilige handen. Er is namelijk sprake van een combinatie van:

  • Een tekortschietende beveiliging van digitale informatiesystemen voor aanvallen van binnenuit.
  • Falende fysieke beveiliging van meerdere kantoorlocaties.
  • Een tekort aan benodigde ‘social & security awareness’ bij medewerkers.
Lees verder