Een betrouwbare en lerende overheid

Gespreksnotitie ten behoeve van een bijeenkomst met informateurs en onderhandelaars

Pieter Duisenberg, Thom de Graaf en Reinier van Zutphen | 28 maart 2024

Donderdag 28 maart brachten Pieter Duisenberg, president van de Algemene Rekenkamer, Thom de Graaf, vice-president van de Raad van State en Reinier van Zutphen, Nationale  ombudsman, een bezoek aan de informateurs en de onderhandelaars van de PVV, VVD, NSC en BBB. Lees hier de volledige gespreksnotitie van De Graaf, Van Zutphen en Duisenberg die zij aan de informateurs en onderhandelaars hebben overhandigd en toegelicht.

“Nederland kent een robuuste rechtsstaat en een diepgewortelde democratische traditie. De overheid in Nederland werkt in het belang van de samenleving als geheel en individuele burgers en bedrijven, en weet daarbij veel tot stand te brengen. Dat geldt niet alleen voor de centrale overheid, maar op alle niveaus. De soms gewekte indruk dat de overheid structureel tekortschiet is dan ook onjuist.

Lees verder →

Publieke waarde in de knel

Rode draden uit tien jaar rekenkamerrapporten

Rekenkamer Rotterdam| 2019

De rekenkamer heeft onderzocht welke inhoudelijke overeenkomsten (‘rode draden’) er te vinden zijn in de conclusies van 42 rapporten die de rekenkamer in de periode 2009 – 2019 heeft gepubliceerd over de gemeente Rotterdam. 

Bestuurlijke overmoed en te veel regels

De gemeente is met haar plannen herhaaldelijk te overmoedig en neemt dan teveel (financiële) risico’s. Verder gaat de gemeente nogal eens te veel uit van regels en procedures en heeft ze te weinig aandacht voor praktische uitvoeringsproblemen en de leefwereld van inwoners. Dit en meer concludeert de rekenkamer in de notitie ‘Publieke waarde in de knel’, een samenvatting van tientallen onderzoeken die de Rekenkamer Rotterdam sinds 2009 heeft uitgevoerd in de gemeente Rotterdam.

Lees verder →

Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases

Biases in judgments reveal some heuristics of thinking under uncertainty

Amos Tversky and Daniel Kahneman | 1974

This article described three heuristics that are employed in making judgments under uncertainty: (i) representativeness, which is usually employed when people are asked to judge the probability that an object or event A belongs to class or process B; (ii) availability of instances or scenarios, which is often employed when people are asked to assess the frequency of a class or the plausibility of a particular development; and (iii) adjustment from an anchor, which is usually employed in numerical prediction when a relevant value is available.

These heuristics are highly economical and usually effective, but they lead to systematic and predictable errors. A better understanding of these heuristics and the biases they lead to could improve judgments and decisions in situations of uncertainty.

Lees verder →

Beter risicomanagement dankzij nieuwe comptabiliteitsvoorschriften

Risicoparagraaf Comptabiliteitsvoorschriften (CV) 1995 uitbreiden tot beheersinstrument

Yolanda Adel en Geert Haisma | 1995

In het besluit CV 1995 is de risicoparagraaf geïntroduceerd. De paragraaf stelt gebruikers beter in staat zich een beeld te vormen van de financiële positie van de gemeenten en de provincies. De risicoparagraaf kan behalve als informatie-instrument een nuttige functie als beheers- en sturingsinstrument vervullen. In samenhang met veranderingen op de verzekeringsmarkt kan daardoor voordeel worden behaald.

In de afgelopen jaren hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan die de gedachtevorming over de risicoparagraaf hebben gestimuleerd. In dit verband kunnen als belangrijkste ontwikkelingen worden genoemd:

Lees verder →

Enterprise Risk Management

Ter onderbouwing van de paragraaf weerstandsvermogen

Aart van Tuijl, Jolande Waterschoot en Heiko van Beek | 2002

De vermogensposities van overheidsorganen worden steeds nauwlettender gevolgd. Tot nu toe beperkte dit zich tot enkele instellingen op afstand van het Rijk (universiteiten). Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen echter een toenemende belangstelling van het Rijk tegemoetzien. 

Inherent aan deze ontwikkeling is de opkomst van het dualisme, de scheiding tussen posities en bevoegdheden tussen raad en het college. Dit alles brengt een ingrijpende verandering met zich met betrekking tot de budgetcyclus. Transparantie is het motto. Hoe kunnen publieke instellingen anticiperen op deze ontwikkelingen en welke rol kunnen Enterprise Risk Management en het INK-model hierin spelen?

Een belangrijke verandering komt tot uiting in het concept besluit Comptabiliteitsvoorschriften 2004. Zes paragrafen zullen verplicht worden. Eén van deze paragrafen betreft het zogenoemde weerstandsvermogen. Deze paragraaf is een vervolg op de voormalige risicoparagraaf. De essentie van de bovengenoemde paragraaf is dat publieke organisaties en dus ook gemeenten zich af dienen te vragen hoeveel vermogen ze nodig hebben om de continuïteit en efficiency van hun activiteiten te kunnen waarborgen.

Lees verder →