Publieke waarde in de knel

Rode draden uit tien jaar rekenkamerrapporten

Rekenkamer Rotterdam| 2019

De rekenkamer heeft onderzocht welke inhoudelijke overeenkomsten (‘rode draden’) er te vinden zijn in de conclusies van 42 rapporten die de rekenkamer in de periode 2009 – 2019 heeft gepubliceerd over de gemeente Rotterdam. 

Bestuurlijke overmoed en te veel regels

De gemeente is met haar plannen herhaaldelijk te overmoedig en neemt dan teveel (financiële) risico’s. Verder gaat de gemeente nogal eens te veel uit van regels en procedures en heeft ze te weinig aandacht voor praktische uitvoeringsproblemen en de leefwereld van inwoners. Dit en meer concludeert de rekenkamer in de notitie ‘Publieke waarde in de knel’, een samenvatting van tientallen onderzoeken die de Rekenkamer Rotterdam sinds 2009 heeft uitgevoerd in de gemeente Rotterdam.

Lees verder →

Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases

Biases in judgments reveal some heuristics of thinking under uncertainty

Amos Tversky and Daniel Kahneman | 1974

This article described three heuristics that are employed in making judgments under uncertainty: (i) representativeness, which is usually employed when people are asked to judge the probability that an object or event A belongs to class or process B; (ii) availability of instances or scenarios, which is often employed when people are asked to assess the frequency of a class or the plausibility of a particular development; and (iii) adjustment from an anchor, which is usually employed in numerical prediction when a relevant value is available.

These heuristics are highly economical and usually effective, but they lead to systematic and predictable errors. A better understanding of these heuristics and the biases they lead to could improve judgments and decisions in situations of uncertainty.

Lees verder →

Beter risicomanagement dankzij nieuwe comptabiliteitsvoorschriften

Risicoparagraaf Comptabiliteitsvoorschriften (CV) 1995 uitbreiden tot beheersinstrument

Yolanda Adel en Geert Haisma | 1995

In het besluit CV 1995 is de risicoparagraaf geïntroduceerd. De paragraaf stelt gebruikers beter in staat zich een beeld te vormen van de financiële positie van de gemeenten en de provincies. De risicoparagraaf kan behalve als informatie-instrument een nuttige functie als beheers- en sturingsinstrument vervullen. In samenhang met veranderingen op de verzekeringsmarkt kan daardoor voordeel worden behaald.

In de afgelopen jaren hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan die de gedachtevorming over de risicoparagraaf hebben gestimuleerd. In dit verband kunnen als belangrijkste ontwikkelingen worden genoemd:

Lees verder →

Enterprise Risk Management

Ter onderbouwing van de paragraaf weerstandsvermogen

Aart van Tuijl, Jolande Waterschoot en Heiko van Beek | 2002

De vermogensposities van overheidsorganen worden steeds nauwlettender gevolgd. Tot nu toe beperkte dit zich tot enkele instellingen op afstand van het Rijk (universiteiten). Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen echter een toenemende belangstelling van het Rijk tegemoetzien. 

Inherent aan deze ontwikkeling is de opkomst van het dualisme, de scheiding tussen posities en bevoegdheden tussen raad en het college. Dit alles brengt een ingrijpende verandering met zich met betrekking tot de budgetcyclus. Transparantie is het motto. Hoe kunnen publieke instellingen anticiperen op deze ontwikkelingen en welke rol kunnen Enterprise Risk Management en het INK-model hierin spelen?

Een belangrijke verandering komt tot uiting in het concept besluit Comptabiliteitsvoorschriften 2004. Zes paragrafen zullen verplicht worden. Eén van deze paragrafen betreft het zogenoemde weerstandsvermogen. Deze paragraaf is een vervolg op de voormalige risicoparagraaf. De essentie van de bovengenoemde paragraaf is dat publieke organisaties en dus ook gemeenten zich af dienen te vragen hoeveel vermogen ze nodig hebben om de continuïteit en efficiency van hun activiteiten te kunnen waarborgen.

Lees verder →

Rapportage Spoorzone Project Delft

Hoe de Delftse gemeenteraad beter grip houdt op het Spoorzone project

Rekenkamer gemeente Delft | 2010

Het project Spoorzone betreft de bouw van een spoortunnel door de binnenstad van Delft en een nieuw ondergronds station. Daarmee wordt het huidige spoorviaduct vervangen. Het project startte in 2005. Binnen het project veranderden rollen en verantwoordelijken van en risico’s voor betrokken spelers. Het project leidde tot grote overschrijdingen.

De centrale voorliggende vraag in dit onderzoek: “Hoe kan de raad de controle en bijsturing van complexe langetermijn-projecten met de bijbehorende grote (financiële) risico’s – bezien vanuit haar eigen functioneren en vanuit de kenmerken van dergelijke projecten – zodanig optimaliseren dat het (Spoorzone) beleid doelmatig en doeltreffend kan zijn.

Lees verder →

De risico-regelreflex in het openbaar bestuur

Rapport van het symposium. Speeches en discussies.

Academie voor Wetgeving | april 2011

Op 13 april vond in de Academie voor Wetgeving, Den Haag, een symposium plaats over de risico-reflex in het openbaar bestuur. Het werd georganiseerd door Boom Lemma, Academie voor Wetgeving, VU Amsterdam en het ministerie van BZK in het kader van het programma Risico’s en Verantwoordelijkheden.

Minister Donner ontving het eerste exemplaar van een nieuw boek over de risico-regelreflex en zette uiteen welke plannen hij heeft met dit onderwerp. Een rijke optelsom van bestuurlijke, wetenschappelijke en ambtelijke ervaring onder de sprekers en deelnemers leidde tot geanimeerde en boeiende discussies onder leiding van staatsraad Gerard Roes.

Lees verder →

Als de zeespiegel sneller stijgt…

Resultaten van een Policy Hackathon naar knikpunten en mijlpalen bij adaptatie aan extreme zeespiegelstijging in Nederland

Marjolijn Haasnoot, Laurens Bouwer en Jaap Kwadijk | maart 2017, Deltares

“Waarom nadenken over extreme en versnelde zeespiegelstijging? In de hackathon die Deltares op 8 november 2016 organiseerde, is nagedacht over de gevolgen van extreme zeespiegelstijging voor Nederland, en mogelijke maatregelen om de gevolgen hiervan te beperken. De aanleiding is internationaal onderzoek dat aangeeft dat de wereldwijde zeespiegelstijging kan gaan versnellen. Dit is gebaseerd op recente kennis over de stabiliteit van ijskappen zoals Groenland en Antarctica.

De zeespiegel zou in het jaar 2100, maar vooral ook daarna, veel hoger kunnen zijn dan tot nu toe werd aangenomen in projecties van IPCC AR5, en van het KNMI en de Deltacommissie. Een van deze studies (De Conto et al. 2016) geeft mogelijke zeespiegelstanden van 2 meter in 2100, en uiteindelijk meer dan 20 meter in 2500. In 2018 zal het IPCC een nieuw rapport publiceren over ijskappen en zeespiegels, waarin deze nieuwe kennis centraal staat.

Lees verder →