ISO 31000: Oude wijn in nieuwe zakken

Een inhoudelijke vergelijking tussen ISO 31000 en COSO ERM

Urjan Claassen* | april 2009

In juni 2007 is de ISO 31000 ‘Guidelines on principles and implementation of risk management’ geïntroduceerd. Deze richtlijn beoogt een algemeen geaccepteerd referentiekader te bieden voor het inrichten van risicomanagement. Maar biedt deze standaard vernieuwende inzichten op het gebied van risicomanagement. Voegt het inhoudelijk iets toe?

In deze bijdrage wordt een nadere beschouwing gegeven rondom de inhoud en toegevoegde waarde van de ISO 31000 door een vergelijking te maken met het meest gangbare model voor risicomanagement: COSO ERM.

Lees verder →

De weerstandsparagraaf is aan herziening toe

Het vermogen om klappen op te vangen

Peter B. Boorsma en Geert Haisma | 2014

Nederland is pionier op het gebied van publiek risicomanagement, dankzij het voorschrift voor een weerstandsparagraaf in het BBV. Dit voorschrift is een stap vooruit naar een volwassen en integraal risicomanagement bij regionale en lokale overheden. Tegelijk werpt het daarvoor ook hindernissen op. Daarom is de weerstandsparagraaf aan revisie toe.

Weerstandsvermogen is het vermogen om klappen op te vangen. In 1995 werd via de Comptabiliteitswet de risicoparagraaf voorgeschreven voor gemeenten en provincies. In 2004 is via het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) het voorschrift veranderd in een weerstandsparagraaf, die later ook is voorgeschreven voor de waterschappen. De paragraaf is in BBV voorgeschreven voor de begroting (art. 9 lid 2) en voor het jaarverslag2 (art. 24 lid 2 en art 26).

Dankzij dit voorschrift is Nederland pionier op het gebied van publiek risicomanagement. De VS kennen de Public Risk Management Association (PRIMA). Deze organisatie ontplooit diverse activiteiten zoals de organisatie van congressen en de uitgave van een vakblad. Het Verenigd Koninkrijk kent een vergelijkbare organisatie genaamd ALARM. Maar daar is geen sprake van een wettelijk voorschrift voor decentrale overheden om bij de begroting en de rekening aandacht te schenken aan het risicomanagement.

Lees verder →

Risico’s bij belastingheffing

In kaart gebracht 

Jan Gieskes | mei 2014

In deze bijdrage wil ik graag aandacht vragen voor de beheersing van de risico’s bij de belastingheffing en bij de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken.

In de sfeer van de belastingheffing gaat het natuurlijk om algemene zaken als tariefberekening, heffing en invordering. Bij de tariefberekening gaat het om vragen als klopt de maatstaf, is er een betrouwbare berekening van het totaal, zijn de vrijstellingen in beeld en dergelijke.

Bij de heffing gaat het om controles op volledigheid: heeft iedereen een aanslag gekregen die er een moet krijgen? Wie hebben er geen aanslag gekregen en waarom niet? Bij de invordering gaat het over de verantwoording van de ontvangen en van de niet-ontvangen bedragen. Ook de kosten van inning en dwanginvordering kunnen nog wel eens tot verrassingen leiden.

Lees verder →

Zelfingenomenheid als risico

Paul Wouters | 2007

Mij is verzocht tot nader order als columnist te fungeren, met als bijzondere opdracht om ‘de zelfingenomen Hollander’ – de kwalificatie is niet afkomstig van deze Belg! – af en toe eens een spiegel voor te houden. Het schijnt deze mensensoort soms aan reflectie te ontbreken.

Het spreekt vanzelf dat ik mijn opdrachtgever op zijn wenken wil bedienen. Zet u schrap, beste lezer, ik zal beginnen met u te testen. Ik leg u zo dadelijk vijf onnozele vragen voor. Vriendelijk verzoek deze te beantwoorden door middel van een 90% confidentie-interval. Met andere woorden: doe géén gooi naar het correcte antwoord, maar schrijf twee getallen op zó dat u voor 90% zeker bent (dus heel zeker) dat het correcte antwoord zich daartussen bevindt.

Hier zijn de vragen:

1. Wat is de afstand in kilometer tussen de aarde en de maan?
2. In welk jaar werd het Colloseum in Rome voltooid?
3. In welk jaar werd Mahatma Gandhi geboren?
4. Wat is de oppervlakte in vierkante kilometer van de Middellandse Zee?
5. Wat is de draagtijd van de blauwe vinvis in dagen?

Het aardigste is om hier collega’s of gezinsgenoten bij te betrekken. Overleg niet over de schattingen, maar vergelijk met elkaar de gegeven intervallen. Verbaas u over de mate waarin ze uit elkaar lopen. Ga naar het einde voor de correcte antwoorden en check hoe vaak die antwoorden zich buiten uw interval bevinden.

Lees verder →

Risicomanagement bij grote evenementen


Eric Frank en Jack Kruf | 2016

Op 20 mei 2016 organiseerde PRIMO Nederland in het nieuwe stadskantoor van Utrecht een masterclass ter verdere verkenning van cruciale aspecten van risicomanagement bij grote evenementen. De eindrapportage van Le Grand Départ de Tour de France door de gemeente Utrecht en de evaluatie door de Universiteit van Utrecht golden met het bezoek van het Koningspaar aan de gemeente Roosendaal in 2013 als uitgangspunt voor de discussie.

Kader

Dit essay van een masterclass belicht deze twee succesvolle evenementen. Waar zit de sleutel tot dit succes? Hoe zijn onzekerheden gemanaged? Welke risico’s waren voorzien?

Aan het woord zijn twee managers die in de branding hebben gestaan en verantwoordelijk waren voor het succes en een onderzoeker die kritisch analyseert en concludeert. Een mooie combinatie voor een dialoog met verrassende inzichten. 

“De hele wereld moet samenwerken, iets dat zij normaal gesproken zelden tot nooit doen. Een evenement is dus een bindende factor van jewelste. Het is een vorm van hogere intelligentie, van hogere wiskunde, een beetje geluk en vooral goed weer.” – Martijn van Hulsteijn, projectleider Le Grand Départ 2015, Utrecht.

Lees verder →

Risico’s en redelijkheid

Naar een nieuw beoordelingskader voor risico’s in Nederland

Ira Helsloot, Roel Pieterman en Jaap Hanekamp | 2011

Dit essay is onderdeel (pagina 69 tot en met 83) van de bundel Burgers, bestuur en veiligheid van de Raad voor het Openbaar Bestuur. In deze essaybundel wordt ingegaan op de rol van burgers en de verwachtingen die zij hebben van de overheid op veiligheidsgebied. Contouren worden geschetst van de organisatie van veiligheid in de buurt, de rol van de burgemeester en wordt ingegaan op het fenomeen risico’s, hier aan de orde.

“Ooit was het leven eenvoudig, althans in de zin dat ongevallen een daad van God waren die slachtoffers waarschijnlijk vooral aan zichzelf te danken hadden. De overheid had hier zowel vooraf als achteraf geen verantwoordelijkheid voor te dragen.

Lees verder →

Venlo maakt ‘foto’ van weerstandsvermogen en risicomanagement

Integraal manager op zijn resultaten aanspreken

Chantal Wijnands en Frank Maas | oktober 2006

Weerstandsvermogen en risicomanagement staan meer dan ooit in de belangstelling. Dit is onder meer het gevolg van toenemende druk uit de omgeving, die nog wordt versterkt door berichten in de media over bouwfraudes, boekhoudschandalen en parlementaire enquêtes. Bovendien is inzicht in het weerstandsvermogen en risicomanagement essentieel voor een financieel-economisch gezonde organisatie.

Wapen gemeente Venlo

Het ontbreken van dit inzicht of het niet op de juiste wijze inbedden van de processen kan een nadelige invloed hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering. Tevens is het instrument een hulpmiddel voor de realisatie van de door de raad vastgestelde programma’s en beleidsdoelen.

De gemeente Venlo heeft in de financiële verordening opgenomen dat eens per raadsperiode (bijstelling van) een nota weerstandsvermogen en risicomanagement wordt samengesteld. Een beleidsnota is binnen de gemeente Venlo nog niet vastgesteld.

Lees verder →