Tagarchief: Governance

Enterprise Risk Management

Posted on by

Een risicobeheersingssyteem voor organisaties

Jim Emanuels* en Wilmar de Munnik | juni 2006

Het doel van het risicobeheersingssysteem is om met de gewenste mate van zekerheid te kunnen stellen dat de organisatiedoelstellingen worden bereikt. Het risicobeheersingssysteem richt zich op een viertal categorieën van doelstellingen te weten “strategisch”, “operationeel”, “wet- en regelgeving” en “betrouwbaarheid van informatie”.

Enterprise Risk Management is vakwerk. Foto © Michelle Kruf

Het feit dat een organisatie beschikt over een risicobeheersingssysteem betekent niet dat de organisatiedoelstellingen daadwerkelijk worden gerealiseerd, maar dat transparant wordt gemaakt welke risico’s met de doelstellingen samenhangen en welke beheersingsmaatregelen getroffen worden.

Er zijn meerdere methoden om risico’s te inventariseren waarbij een combinatie van de methoden (kwalitatief en kwantitatief) toegepast kan worden om een zo hoog mogelijke effectiviteit en efficiency te bereiken. Daarnaast is het van groot belang om als onderdeel van het risicobeheersingssysteem aandacht te besteden aan de verankering van het risicomanagementproces in een organisatie (cultuur, structuur, competenties en techniek).

Lees verder →

Democratische controle op samenwerking moet beter

Posted on by

Risico’s bij verbonden partijen

John Smits, Simone Buissink en Hugo Parker Brady | 2014

Gemeenten en provincies hebben de uitvoering van wettelijke taken en de realisatie van ambities op veel terreinen belegd bij privaatrechtelijke en publiekrechtelijke organisaties. Bijvoorbeeld bij regionale milieudiensten, veiligheidsregio’s, sociale werkvoorzieningen, afvalbedrijven en regionale luchthavens. Door de decentralisaties in het sociale domein neemt het aantal samenwerkingsverbanden verder toe.

Inzicht in het bouwwerk van verbonden partijen is essentieel. Foto © Jack Kruf

Voor gemeenteraden en provinciale staten is het vaak lastig om grip te krijgen en te houden op de financiële en bestuurlijke risico’s bij dergelijke verbonden partijen. Vijf lessen om de democratische controle beter te borgen.

Een inkijk in de risico’s van regionale samenwerking en elementen van besturing vanuit het perspectief van een gemeente.

De praktijk laat zien dat raads- en statenleden (te) laat zicht en vat hebben op financiële problemen bij verbonden partijen. Bijvoorbeeld bij SW-bedrijven (Caparis, LICOM), regionale uitvoeringsdiensten (Utrecht, Noord-Brabant) en afvalverwerking (Attero). De lokale kaderstelling door gemeenteraden ‘glijdt weg’ naar verbonden partijen en daarmee naar het college van Burgemeester en Wethouders; besluitvorming vindt regionaal plaats. En hoewel de raad of de staten zich maatschappelijk wel moeten (kunnen) verantwoorden voor het gezamenlijke beleid en de uitvoering daarvan, is een verbonden partij in veel gevallen moeilijk bij te sturen voor een individuele deelnemer.

Lees verder →

BZK Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden

Posted on by

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | juli 2007

Weerstandsvermogen te complex voor gemeenteraadsleden en dus vooral voor het college? Neen, de gemeenteraad bepaalt het risicoprofiel van een gemeente en dus de hoogte van de buffer! Van gemeenten wordt beheersmatig veel gevraagd. Voorbeelden hiervan zijn de Wet werk en bijstand (Wwb) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het financiële kader is daarin niet onbelangrijk. Risico’s en risicomanagement staan dan ook volop in de belangstelling.

Deze Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden is bedoeld als wegwijzer bij de kaderstellende en controlerende taak van de gemeenteraad op het gebied van het weerstandsvermogen. Deze handreiking is geen handleiding of blauwdruk, maar probeert raadsleden te prikkelen en handvatten te geven voor een verdere kennisontwikkeling.

Lees verder →

Weg met de veiligheidsutopie

Posted on by

De mens verdraagt geen risico’s meer

Cees A. Visser | 25 september 2010

We lopen in ons dagelijks leven in Nederland veel minder risico’s dan pakweg tweehonderd jaar geleden. De kans dat een Nederlander sterft aan polio, de pokken, scheurbuik, tbc of cholera is inmiddels miniem. Ongelukken op de werkplek komen veel minder voor. De vis wordt nog steeds duur betaald, maar inmiddels meer door het ecologisch evenwicht dan door de visser, wiens schip immers niet meer zinkt. We worden tegenwoordig geen vijftig meer maar tachtig.

De illusie van borging. Foto @ Michelle Kruf

Toch is er geen jaarlijkse ‘Feestdag van het Verminderde Risico’. Integendeel, naarmate de levensverwachting toeneemt, kunnen we slechter omgaan met oude risico’s en met nieuwe gevaren. Dat toenemende psychologische ongemak vertaalt zich in allerlei ‘eisen’ wanneer zich een tegenslag voordoet: ‘Vind de schuldige!’, ‘Laat de overheid beter optreden!’ en ‘Dit mag nooit meer gebeuren!’.

Lees verder →

Loslaten en Vertrouwen

Posted on by

Een statement over nieuwe passie

Wouter Slob | 2015

Nederland moet meer loslaten en vertrouwen. We lopen als land al enkele jaren achter op de voorlopers in de wereld zoals China, Brazilië en India. Als we nu niet radicaal iets in onze houding veranderen, missen we de boot. In Afrika staat ook een hele generatie klaar om gewoon enkele ontwikkelingsstappen over te slaan.

Wouter Slob

Ik werk nu ruim 10 jaar bij de lokale overheid. Ik ben daar gaan werken nadat ik sinds mijn studietijd eerst in het bedrijfsleven heb gewerkt. Ik heb gewerkt voor de olie- en gasindustrie, (internationale) overheden, scheepvaart en uiteenlopende kleine en grote bedrijven. Zeven jaar vervul ik de rol van gemeentesecretaris/algemeen directeur, op dit moment voor de Gemeente Medemblik.

Lees verder →

Governance in gevaar

Posted on by

Dit essay is een samenvoeging van drie essays, geschreven door Hans Hoek van C3 Adviseurs en Managers in 2010 (deel 1 en 2) en 2012 (deel 3). Zij zijn hier opgenomen omdat binnen het vak risicomanagement is gebleken dat het type van leiderschap een grote rol speelt in de benadering van besturing. Het kan zelfs een grote bedreiging vormen voor de mate waarin waarden, processen en doelen feitelijk (kunnen) worden gerealiseerd, inclusief de eigen positie en kwaliteit van leiderschap.

Hans Hoek

De mogelijke schades hieraan (lees: de risico’s) staan vaak hiermee in verbinding. In dit samengevoegd overzicht van drie essays worden de verschillende typen leiders in onze ogen goed geduid en nauwgezet uitgewerkt. Het biedt daarmee ook concrete handvatten voor dialoog binnen het eigen bestuur en organisatie. Goede besturing immers is het geheim van de smid. Deze dialoog kan daarbij helpen.

Lees verder →

Verbonden partijen en waterschappen

Posted on by

Een steeds grotere rol in de taken

Harry ter Braak en Erik Koopman | 2016

Verbonden partijen vervullen een steeds grotere rol in de taken van de diverse overheden zoals ook waterschappen. Steeds vaker wordt voor een verbonden partij gekozen om kennis en expertise te delen, uitvoeringstaken gezamenlijk op te pakken en om (maatschappelijke) problemen op te lossen.

Werkende functionele verbindingen zijn cruciaal voor goede sturing. Foto © Jelmer Pietersma.

Echter, veel waterschappen, maar ook gemeenten, ervaren problemen in de bestuurbaarheid van verbonden partijen. Veel gaat goed, maar vaak worden doelstellingen niet behaald, zijn de kosten te hoog en laat de kwaliteit van de producten of diensten van de verbonden partij te wensen over. Daarnaast wordt bestuurlijk een grote afstand tot de verbonden partij ervaren en is het lastig om grip te houden, wat bestuurlijk ongemak oplevert. Ook vanuit het perspectief van de verbonden partij worden problemen ervaren. Onder meer dat de sturing vanuit de waterschappen veelal, met de allerbeste bedoelingen maar uiteindelijk samen met de andere eigenaren, onsamenhangend is en gericht op het opdrachtgeverschap en de korte termijn.

Lees verder →