Tagarchief: Governance

Staat van de rijksverantwoording 2024

Posted on by

Algemene Rekenkamer | mei 2025

In het kader van de verantwoording van het rijk publiceert de Algemene Rekenkamer haar bevindingen. Deze zijn zeer kritisch, soms zelfs alarmerend. Vanuit het perspectief van PRIMO Res publica blijkt dat het vak publiek risicomanagement, zijnde het ex ante zorgvuldig bestuderen en vervolgens hierop handelen inzake na te streven publieke waarden en doelen en mogelijke schades die zich hier kunnen voordoen, niet of nauwelijks een plek heeft binnen de rijksoverheid. De rijksoverheid heeft nota bene in 2003 de lagere overheden bestookt met stringente wetgeving inzake weerstandsparagrafen en introductie van risico-analyses en -verantwoordingen, maar blijft zelf (wederom) ernstig in gebreke.

“Ministers melden weinig resultaten van beleid. Wat maatregelen van ministers bijdragen aan het halen van kabinetsdoelen, kan het parlement moeilijk volgen. De rijksoverheid kampt verder met ernstige problemen in de bedrijfsvoering bij 3 ministeries: Justitie en Veiligheid, Defensie en Buitenlandse Zaken. Bij twee ministers heeft de Algemene Rekenkamer volgens de wettelijke procedure bezwaar aangetekend. Andere ministeries slagen er soms wel in om hardnekkige problemen op te lossen. 

Lees verder →

Public Governance

Posted on by

Marjolein van Asselt and Ortwin Renn | 2011

The term ‘governance’ has been used in political science to describe the multitude of actors and processes that lead to collective binding decisions. The term ‘risk governance’ involves the translation of the substance and core principles of governance to the context of risk‐related decision‐making. Does it involve a major change on how risks are conceptualized, managed, and communicated, or it is just a new fashion?

In this paper, we aim to delineate the genesis and analytical scope of risk governance. In our view, risk governance pertains to the various ways in which many actors, individuals, and institutions, public and private, deal with risks surrounded by uncertainty, complexity, and/or ambiguity.

It emphasizes that not all risks are simple; they cannot be calculated as a function of probability and effect. It is more than a descriptive shorthand for a complex, interacting network in which collective binding decisions are taken around a particular set of societal issues.

The ambition is that risk governance provides a conceptual as well as normative basis for how to deal responsibly with uncertain, complex, and/or ambiguous risks in particular. We propose to synthesize the body of scholarly ideas and proposals on the governance of systemic risks in a set of principles: the communication and inclusion principle, the integration principle, and the reflection principle.

This set of principles should be read as a synthesis of what needs to be seriously considered in organizing structures and processes to govern risks.

Bibliography

Van Asselt, M., & Renn, O. (2011). Risk governance. Journal of Risk Research, 14(4), 431–449. https://doi.org/10.1080/13669877.2011.553730

Wat hebben wij geleerd van 2020?

Posted on by

Over de staat van publiek risicomanagement

Referaat Jack Kruf met co-referaat van Leen Paape | maart 2021

Opening

Jack Kruf

Wat hebben wij geleerd van 2020? Een reflectie als afscheidslezing. Afscheid. Ik voelde wat verzet tijdens het scheren vanmorgen. Ik ben er niet zo van, van afscheid. Maar goed, hier sta ik. 

Jack Kruf

Het wordt een pleidooi om het vak publiek risicomanagement een impuls te geven. Maar de vraag beantwoorden? Dat is nog niet zo eenvoudig. Geert Mak zei het bij de presentatie van zijn boek Grote Verwachtingen: “De geschiedenis duiden is niet eenvoudig als je er nog middenin zit.” 

Met veel vrienden en collega’s aan de buis, en met mijn familie hier in huis. Fijn dat jullie er allemaal zijn. Ik doe een poging wat licht te laten schijnen. Samen met professor Leen Paape. Een eer. Het wordt een drieluik, per toerbeurt. Drie vragen staan centraal, gevolgd door een korte afronding:

• Wat is de kwestie begin 2021?

• Wat de interventie?

• Wat is de sturing die daarbij hoort?

Leen Paape

Hoogleraar op Nyenrode na een carrière waarin publieke en private zaak elkaar afwisselden. Gestart op de Militaire Academie te Breda en na Defensie werd het kort KPMG, daarna KLM, PwC en uiteindelijk Nyenrode. Lid geweest van een Audit en Risicocommissie van de Gemeente Rotterdam en het Ministerie van I&M en inmiddels zie ik toe op een verzekeraar en een pensioenfonds en een grote scholenorganisatie. 

Leen Paape

Mijn interne aandrijfasjes zijn accountant, risicomanagement en maatschappelijke governance vraagstukken. Ik heb nogal wat mis zien gaan en wil graag bijdragen om dat te voorkomen.

Lees verder →

Haarscheuren in financiële verhoudingen

Posted on by

Over investeren en solvabiliteit

Jack Kruf en Caspar Boendermaker | juni 2019

In april 2019 vond  in samenspraak met BNG Bank, de jaarlijkse PRIMO/UDITE-bijeenkomst van de denktank ‘From Global to Local’ plaats. Een vijftiental publieke leiders hebben bij en met BNG Bank gesproken over de uitdagingen waar decentrale overheden voor staan.

De haarscheurtjes in het gemeentelijk financiële systeem zijn goed zichtbaar.

Aan de hand van het recent verschenen Global Risks Report 2019 van het World Economic Forum en een presentatie van de gemeente Delft werden haarscheuren in de financiële verhoudingen zichtbaar. Is de financiële resilience (weerstandsvermogen) van stad en regio in het geding?

Transities nopen tot investeringen, terwijl de gemeentelijke solvabiliteit onder druk staat

De gemeente Delft presenteerde de ambitieuze lange termijn investeringsstrategie die de raad heeft aangenomen. Tot 2040 is voor maar liefst 1,4 miljard aan investeringen voorzien, waarvan de gemeente circa 25% voor haar rekening zal moeten nemen.

Lees verder →

Handvest Risicomanagement Publieke Sector

Posted on by

PRIMO (i.o) | januari 2005

Dit handvest beschrijft het concept van risicomanagement en is bedoeld als een “kader”, niet als een verzameling normen of richtlijnen.  Aangezien dit handvest als een kader dient, is het niet definitief; het heeft tot doel het debat te openen over onderwerpen zoals sociaal, gemeenschaps- én organisatiegericht risicomanagement.  Daarnaast stelt dit handvest belangrijke vragen voor om een internationaal debat te stimuleren.

Verklaring

Deze verklaring heeft tot doel een kader te bieden voor discussie om de praktijk van risicomanagement in de publieke sector op internationaal niveau te verbeteren. Dit Handvest, een werkdocument geïnspireerd door de Amerikaanse zusterorganisatie PRIMA, zou als referentie kunnen dienen voor zowel het Wetenschappelijk Comité als de toekomstige Raad van Bestuur van PRIMO.  

Het document beschrijft het concept van risicobeheer en is bedoeld als een kader, niet als een reeks normen of richtlijnen. Deze keuze benadrukt het belang van culturele en geografische verschillen in de structuur van risicobeheerpraktijken en hoe deze beïnvloed kunnen worden. Bovendien is deze verklaring niet definitief: het begrip “kader” laat ruimte voor verdere benaderingen, discussie en uitgebreidere studies.  

Lees verder →

Risicogerichte aanpak VTH

Posted on by

Omgang met bedrijven in een nieuw jasje

Ad Houtman | oktober 2015

De gemeenten hebben te maken met druk op hun financiële middelen, waardoor ze nog beter moeten nadenken over de uitgaven. Die situatie is versterkt door de decentralisatie van de AWBZ, gezondheidszorg, jeugdzorg et cetera. Daardoor worden de gemeenten verantwoordelijk gemaakt voor de uitvoering van een aantal taken voor de burgers, terwijl de rijksoverheid, onder de opvatting dat de lokale overheid beter de situatie in kan schatten en daardoor ook beter kan bepalen wat nodig is, ook een flinke financiële bezuiniging heeft doorgevoerd.

Opnieuw navigeren met Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). Foto © Jelmer Pietersma.

Voor haar burgers betekent dit dat de gebruikelijke ondersteuning nu nog maar ten dele kan worden aangeboden; hetgeen ontevredenheid bij de inwoners van die gemeenten voorspelbaar maakt. Onder deze omstandigheden, waarbij gemeenten na moeten denken of ze de door de rijksoverheid beschikbaar gestelde middelen aanvullen uit eigen middelen staan ook de middelen voor de taken met betrekking tot de omgeving onder druk.

Lees verder →

Gezocht: capabele wethouder van financiën

Posted on by

Ronald Vuijk* | juni 2016

Een gemeentebestuur heeft een goede wethouder van financiën nodig. Er wordt steeds meer gevraagd van de wethouder van financiën. Politieke partijen dragen de verantwoordelijkheid om deugdelijke kandidaten voor het wethouderschap voor te dragen. De gemeenteraad kan dan op grond van vakbekwaamheid en rolopvatting de portefeuille gemeentefinanciën aan de juiste kandidaat toedelen.

In 2018 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen en daarna worden wethouders benoemd. Een aantal praktische raadgevingen voor politieke partijen en raadsleden om een goede wethouder van financiën te vinden.

Hoe vind je een goede wethouder van financiën?

Een goede wethouder van financiën maakt de benoemingstermijn af en verbetert de financiële positie van de gemeente. Maar gemeenten worden geconfronteerd met moeilijke omstandigheden. Door de economische crisis zijn veel grondexploitaties verliesgevend.

De omvangrijke decentralisaties in het sociaal domein veroorzaken nieuwe risico’s. De herverdeling in het Gemeentefonds leidt voor sommige gemeenten tot een daling van inkomsten. Door herindelingen worden gemeenten steeds groter. De doorzettende politieke fragmentatie maakt het steeds moeilijker om een dwingend begrotingsbeleid te voeren, consequent gericht op verbetering van de financiële positie.

Lees verder →