Van risico’s beheersen naar verwachtingen managen

Zo’n 10 jaar geleden publiceerde PRIMO Nederland mijn artikel ‘Is het einde van risicomanagement nabij?’ Ook toen hamerden consultants en softwareleveranciers erop dat het onmisbaar is om doelstellingen te realiseren.

Marinus de Pooter
Marinus de Pooter

In Quaterna Publica sprak ik mijn verbazing erover uit dat leidinggevenden niet massaal afkomen op risicomanagement trainingen en congressen. De meesten van hen zijn niet achterlijk. Als die discipline inderdaad zo goed helpt om succesvol te worden, waarom zitten zij dan niet op de voorste rijen om gretig kennis te nemen van al dat nuttigs?

Gaandeweg ontstond bij mij het inzicht dat risicomanagement vooral floreert in compliance gedreven omgevingen. Er zijn toezichthouders die gerustgesteld willen worden. Bij hun opleidingen wordt hen geleerd om te vragen naar de top tien risico’s. De bestuurders die deze vraag vervolgens op hun bord krijgen geven controllers of consultants opdracht om deze vraag te beantwoorden. Zij gaan naarstig aan de slag om hele registers te vullen met zaken waar de leidinggevenden allemaal van wakker liggen. Daarnaast brengen ze in kaart wat er tegen al die mogelijke onheilen wordt en zou moeten worden gedaan. Dit mondt uit in periodieke rapportages die de status van de belangrijkste risico’s weergeven.

Lees verder →

Wendbare organisaties bestaan niet, wendbare werknemers wel!

Een integrale visie op de werknemer als dé cruciale factor voor duurzame bedrijfscontinuïteit, risicomanagement en bron van energie!

Peter Dona | 2015

Agile-organisaties

Wendbare (agile) organisaties lijkt wel het nieuwe adagium te zijn. Menig zichzelf respecterend consultancybureau schrijft erover. Zo verricht Yacht jaarlijks onderzoek naar de wendbaarheid van organisaties (Yacht, 2014) en schrijft Hay (2015) over de ‘Fit of Purpose’. Goede initiatieven die aansluiten bij waar de markt zich naartoe beweegt.

Peter Dona.

Helaas wordt er nog te weinig de verbinding gelegd naar de werknemers. Mensen maken organisaties wendbaar en niet andersom. Of anders gezegd: zien we de werknemer de strategie van de organisatie volgen, of is het de werknemer die samen met het management de strategie vernieuwt, richting geeft en ervoor zorgt dat ze wordt uitgevoerd?

Vanuit het perspectief van ontwikkelingen als duurzame inzetbaarheid en strategische personeelsplanning zijn bedrijven geïnteresseerd om te onderzoeken in welke mate hun medewerkers beschikken over de kennis en competenties die aansluiten bij de marktbehoeften en de strategische doelen of ambities. De toenemende snelheid van veranderingen en marktvragen en de toenemende concurrentie vragen om een wendbare of ‘agile’ organisatie-inrichting.

Lees verder →

Worstelen met transparantie

Heldere risicoverslaglegging creëert waarde

Marinus de Pooter en Cees Visser | 2012

Er is een natuurlijke weerstand om aan hen aan wie je verantwoording ‘schuldig’ bent transparant te zijn over de risico’s die voorliggen. Daarnaast blijken bestuurders in de praktijk nog veel vragen te hebben rondom verslaggeving over risicomanagement.

Transparantie is een groot goed. Foto © Louise Kruf

Hoogwaardige verslaggeving over risicomanagement is goed voor een organisatie. Belanghebbenden stellen informatie over risico’s en de manier waarop een organisatie deze risico’s beheerst zeer op prijs.

Bovendien dwingt heldere rapportage het bestuur om risico’s en beheerssystemen duidelijk op een rijtje te zetten – een goed uitgangspunt voor verbetering van het risicomanagement. Bestuurders kunnen waarde creëren door positief invulling te geven aan nieuwe regels en codes die aanzetten tot goede risicorapportage. Internationaal geharmoniseerde standaarden voor risicorapportage kunnen heldere verslaggeving verder bevorderen.

Lees verder →

Multilateral Organisations and Risk Management

Een interview met Jules Muis

Finn Kjaer Jensen en Peter Young | mei 2007

“Risicomanagement in de publieke sector” is een term die veel ladingen dekt: van activiteiten die door een lokale gemeenschap worden ondernomen om scholen te beschermen, tot brede uitdagingen op het gebied van gezondheidsbeleid waarmee grote multinationale organisaties zoals de Verenigde Naties worden geconfronteerd.

Jules Muis

Public Risk Forum – het PRIMO Magazine – wil haar lezers graag inzicht geven in de aard van risicomanagement in grote multilaterale organisaties (zijnde bij verdrag opgericht samenwerkingsverbanden tussen verschillende staten, red.). Wij interviewden de heer Jules Muis,  voormalig Value Officer & Controller van de Wereldbank, alsmede voormalig Directeur-Generaal en Chief  Internal Auditor van de Europese Commissie.

Lees verder →

Risicocultuur

Institute of Risk Management | oktober 2012

Richard Anderson, voorzitter van het Instituut voor Risicomanagement: “Al meer dan 25 jaar biedt het Institute of Risk Management leiderschap en begeleiding aan de opkomende risicomanagementprofessie met een unieke combinatie van academische uitmuntendheid en praktische relevantie. Het profiel van het instituut blijft internationaal groeien door de toenemende belangstelling voor risicomanagement binnen de overheid, de publieke sector en het bedrijfsleven. 

Deze board guidance on risk culture is onze laatste bijdrage aan het thought leadership op dit gebied. Hoewel essentieel, toont de voortdurende ‘stoet’ van organisatorische rampen (met enkele opmerkelijke successen) aan dat kaders, processen en standaarden voor risicomanagement onvoldoende zijn om ervoor te zorgen dat organisaties hun risico’s op een betrouwbare manier beheren en hun strategische doelstellingen behalen. Wat ontbreekt is het gedragselement: waarom gedragen individuen, groepen en organisaties zich zoals ze zich gedragen en hoe beïnvloedt dit alle aspecten van risicobeheer?

Problemen met de risicocultuur krijgen vaak de schuld van organisatorische problemen, maar tot nu toe was er weinig praktisch advies over wat er aan te doen.

Lees verder →

Enterprise Risk Management

Een risicobeheersingssyteem voor organisaties

Jim Emanuels* en Wilmar de Munnik | juni 2006

Het doel van het risicobeheersingssysteem is om met de gewenste mate van zekerheid te kunnen stellen dat de organisatiedoelstellingen worden bereikt. Het risicobeheersingssysteem richt zich op een viertal categorieën van doelstellingen te weten “strategisch”, “operationeel”, “wet- en regelgeving” en “betrouwbaarheid van informatie”.

Enterprise Risk Management is vakwerk. Foto © Michelle Kruf

Het feit dat een organisatie beschikt over een risicobeheersingssysteem betekent niet dat de organisatiedoelstellingen daadwerkelijk worden gerealiseerd, maar dat transparant wordt gemaakt welke risico’s met de doelstellingen samenhangen en welke beheersingsmaatregelen getroffen worden.

Er zijn meerdere methoden om risico’s te inventariseren waarbij een combinatie van de methoden (kwalitatief en kwantitatief) toegepast kan worden om een zo hoog mogelijke effectiviteit en efficiency te bereiken. Daarnaast is het van groot belang om als onderdeel van het risicobeheersingssysteem aandacht te besteden aan de verankering van het risicomanagementproces in een organisatie (cultuur, structuur, competenties en techniek).

Lees verder →

Een norm voor het weerstandsvermogen

Hulpmiddel in het risicomanagementbeleid

Dick Smorenberg* | 2006

Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft gemeenten voor een risicoprofiel op te stellen, expliciet risicomanagementbeleid te voeren en op basis van hun risicoprofiel het (financiële) weerstandsvermogen in beeld te brengen. Nu, twee jaar na de invoering ervan, blijken veel gemeenten hier nog mee worstelen.** Een algemene norm voor het weerstandsvermogen zou gemeenten niet alleen concrete handvatten geven, maar de kaderstellende taak van de gemeenteraad en de controletaken van vooral de provincie aanzienlijk vereenvoudigen. Waarom is er dan geen norm gesteld?

Dick Smorenberg

In de toelichting op artikel 11 van de BBV staat dat het aan de provincies en gemeenten zelf is een beleidslijn te formuleren over de in de organisatie noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit. Hierdoor heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken er vanaf gezien een algemene norm te stellen, dit omdat gemeenten onderling zo zeer van elkaar verschillen dat het niet mogelijk wordt geacht een algemene norm te stellen dienaangaande. De vraag is of deze stelling van het ministerie juist is.1

Lees verder →