Staat van de rijksverantwoording 2024

Algemene Rekenkamer | mei 2025

In het kader van de verantwoording van het rijk publiceert de Algemene Rekenkamer haar bevindingen. Deze zijn zeer kritisch, soms zelfs alarmerend. Vanuit het perspectief van PRIMO Res publica blijkt dat het vak publiek risicomanagement, zijnde het ex ante zorgvuldig bestuderen en vervolgens hierop handelen inzake na te streven publieke waarden en doelen en mogelijke schades die zich hier kunnen voordoen, niet of nauwelijks een plek heeft binnen de rijksoverheid. De rijksoverheid heeft nota bene in 2003 de lagere overheden bestookt met stringente wetgeving inzake weerstandsparagrafen en introductie van risico-analyses en -verantwoordingen, maar blijft zelf (wederom) ernstig in gebreke.

“Ministers melden weinig resultaten van beleid. Wat maatregelen van ministers bijdragen aan het halen van kabinetsdoelen, kan het parlement moeilijk volgen. De rijksoverheid kampt verder met ernstige problemen in de bedrijfsvoering bij 3 ministeries: Justitie en Veiligheid, Defensie en Buitenlandse Zaken. Bij twee ministers heeft de Algemene Rekenkamer volgens de wettelijke procedure bezwaar aangetekend. Andere ministeries slagen er soms wel in om hardnekkige problemen op te lossen. 

Lees verder

Handvest Risicomanagement Publieke Sector

PRIMO (i.o) | januari 2005

Dit handvest beschrijft het concept van risicomanagement en is bedoeld als een “kader”, niet als een verzameling normen of richtlijnen.  Aangezien dit handvest als een kader dient, is het niet definitief; het heeft tot doel het debat te openen over onderwerpen zoals sociaal, gemeenschaps- én organisatiegericht risicomanagement.  Daarnaast stelt dit handvest belangrijke vragen voor om een internationaal debat te stimuleren.

Verklaring

Deze verklaring heeft tot doel een kader te bieden voor discussie om de praktijk van risicomanagement in de publieke sector op internationaal niveau te verbeteren. Dit Handvest, een werkdocument geïnspireerd door de Amerikaanse zusterorganisatie PRIMA, zou als referentie kunnen dienen voor zowel het Wetenschappelijk Comité als de toekomstige Raad van Bestuur van PRIMO.  

Het document beschrijft het concept van risicobeheer en is bedoeld als een kader, niet als een reeks normen of richtlijnen. Deze keuze benadrukt het belang van culturele en geografische verschillen in de structuur van risicobeheerpraktijken en hoe deze beïnvloed kunnen worden. Bovendien is deze verklaring niet definitief: het begrip “kader” laat ruimte voor verdere benaderingen, discussie en uitgebreidere studies.  

Lees verder

Global Risks to the Business Environment

World Economic Forum | 2005

Wereldwijde risico’s voor het ondernemingsklimaat: “Dit document, het resultaat van twee workshops georganiseerd door het World Economic Forum in samenwerking met Merrill Lynch, geeft een overzicht van de belangrijkste, wereldwijde risico’s waarmee bedrijfsleiders vandaag worden geconfronteerd en onderzoekt hoe deze risico’s verschillen van de uitdagingen uit het verleden. Enkele belangrijke punten:

1) Wereldwijde risico’s en het bedrijfsleven

In een tijd waarin risico’s die niet specifiek zijn voor bedrijven een ongekend effect hebben op de bedrijfswereld, is het cruciaal voor bedrijfsleiders om de omgeving waarin hun bedrijf opereert te begrijpen, om te overleven, concurrerend te blijven en kansen te grijpen.

2) Een steeds turbulentere en complexere wereld

De risico’s van vandaag zijn veel meer met elkaar verweven dan in het verleden. Ze zijn veel volatieler en kunnen markten over de hele wereld bijna ogenblikkelijk verstoren. Dergelijke risico’s kunnen moeilijk te voorzien en aan te pakken zijn, zelfs voor de meest doorgewinterde bedrijfsleiders.

Lees verder

Risicocultuur

Institute of Risk Management | oktober 2012

Richard Anderson, voorzitter van het Instituut voor Risicomanagement: “Al meer dan 25 jaar biedt het Institute of Risk Management leiderschap en begeleiding aan de opkomende risicomanagementprofessie met een unieke combinatie van academische uitmuntendheid en praktische relevantie. Het profiel van het instituut blijft internationaal groeien door de toenemende belangstelling voor risicomanagement binnen de overheid, de publieke sector en het bedrijfsleven. 

Deze board guidance on risk culture is onze laatste bijdrage aan het thought leadership op dit gebied. Hoewel essentieel, toont de voortdurende ‘stoet’ van organisatorische rampen (met enkele opmerkelijke successen) aan dat kaders, processen en standaarden voor risicomanagement onvoldoende zijn om ervoor te zorgen dat organisaties hun risico’s op een betrouwbare manier beheren en hun strategische doelstellingen behalen. Wat ontbreekt is het gedragselement: waarom gedragen individuen, groepen en organisaties zich zoals ze zich gedragen en hoe beïnvloedt dit alle aspecten van risicobeheer?

Problemen met de risicocultuur krijgen vaak de schuld van organisatorische problemen, maar tot nu toe was er weinig praktisch advies over wat er aan te doen.

Lees verder

BZK Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | juli 2007

Weerstandsvermogen te complex voor gemeenteraadsleden en dus vooral voor het college? Neen, de gemeenteraad bepaalt het risicoprofiel van een gemeente en dus de hoogte van de buffer! Van gemeenten wordt beheersmatig veel gevraagd. Voorbeelden hiervan zijn de Wet werk en bijstand (Wwb) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het financiële kader is daarin niet onbelangrijk. Risico’s en risicomanagement staan dan ook volop in de belangstelling.

Deze Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden is bedoeld als wegwijzer bij de kaderstellende en controlerende taak van de gemeenteraad op het gebied van het weerstandsvermogen. Deze handreiking is geen handleiding of blauwdruk, maar probeert raadsleden te prikkelen en handvatten te geven voor een verdere kennisontwikkeling.

Lees verder

International standards for drinking-water

World Health Organization | 1958

De Wereldgezondheidsorganisatie ziet al lang de noodzaak in van een vorm van internationale overeenstemming en samenwerking over de vereisten voor een veilige en drinkbare watervoorziening.


De status van waterbehandeling en -kwaliteit in de lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie was het onderwerp van een vragenlijst die in 1953 werd rondgestuurd. Uit de antwoorden bleek duidelijk de omvang van het probleem en de behoefte aan aandacht van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Lees verder

Mijn onbegrijpelijke overheid

Alex Brenninkmeijer | mei 2013

Het jaarverslag over 2012 van de Nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer handelt over de vraag tegen welke problemen burgers aanlopen in hun contacten met de overheid. Deze vraag heeft hij voorgelegd aan een brede kring van mensen uit de praktijk: advocaten, sociaal raadslieden, belastingadviseurs en een ruime groep van andere intermediairs. Het thema van het jaarverslag is uitgediept tijdens de Ombudslezing.

De drie belangrijkste oorzaken bleken een slecht werkende bureaucratie, complexe wetgeving en een gebrek aan inlevingsvermogen. Deze en andere oorzaken maken dat burgers de overheid vaak als onbegrijpelijk ervaren.

Lees verder