Risico’s en redelijkheid

Naar een nieuw beoordelingskader voor risico’s in Nederland

Ira Helsloot, Roel Pieterman en Jaap Hanekamp | 2011

Dit essay is onderdeel (pagina 69 tot en met 83) van de bundel Burgers, bestuur en veiligheid van de Raad voor het Openbaar Bestuur. In deze essaybundel wordt ingegaan op de rol van burgers en de verwachtingen die zij hebben van de overheid op veiligheidsgebied. Contouren worden geschetst van de organisatie van veiligheid in de buurt, de rol van de burgemeester en wordt ingegaan op het fenomeen risico’s, hier aan de orde.

“Ooit was het leven eenvoudig, althans in de zin dat ongevallen een daad van God waren die slachtoffers waarschijnlijk vooral aan zichzelf te danken hadden. De overheid had hier zowel vooraf als achteraf geen verantwoordelijkheid voor te dragen.

Lees verder

Venlo maakt ‘foto’ van weerstandsvermogen en risicomanagement

Integraal manager op zijn resultaten aanspreken

Chantal Wijnands en Frank Maas | oktober 2006

Weerstandsvermogen en risicomanagement staan meer dan ooit in de belangstelling. Dit is onder meer het gevolg van toenemende druk uit de omgeving, die nog wordt versterkt door berichten in de media over bouwfraudes, boekhoudschandalen en parlementaire enquêtes. Bovendien is inzicht in het weerstandsvermogen en risicomanagement essentieel voor een financieel-economisch gezonde organisatie.

Wapen gemeente Venlo

Het ontbreken van dit inzicht of het niet op de juiste wijze inbedden van de processen kan een nadelige invloed hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering. Tevens is het instrument een hulpmiddel voor de realisatie van de door de raad vastgestelde programma’s en beleidsdoelen.

De gemeente Venlo heeft in de financiële verordening opgenomen dat eens per raadsperiode (bijstelling van) een nota weerstandsvermogen en risicomanagement wordt samengesteld. Een beleidsnota is binnen de gemeente Venlo nog niet vastgesteld.

Lees verder

Risico’s confronteren publieke organisaties

Nu en in de toekomst

Philip Auzimour en Allan Vendelbo | november 2005

Overstromingen, schoolbranden, werkloosheid, stedelijke ontwikkeling en IT-veiligheid zijn enkele van de grote en ingewikkelde risicovraagstukken voor publieke organisaties. Deze kwesties zijn essentieel voor elke publieke CEO die te maken heeft met risico’s die niet alleen de organisatie zelf aangaan, maar vaak ook de hele gemeenschap. Maar wat is de beste manier om deze belangrijke risico’s aan te pakken? Moet publiek risicomanagement erop gericht zijn om risico’s te allen tijde te minimaliseren? Of weerhoudt deze aanpak publieke organisaties ervan om te innoveren? Hoewel krappe budgetten in de publieke sector vaak een grens stellen aan een proactieve aanpak, kan het feit dat risico’s vele facetten en ook positieve aspecten hebben, niet worden genegeerd.

Allan Vendelbo, President UDITE

Deze standpunten werden herhaaldelijk naar voren gebracht en erkend door praktijkmensen en deskundigen tijdens de PRIMO-conferentie in Kopenhagen op 25 november 2005. Hoewel de conferentie geen eenduidige antwoorden op de vragen gaf, was het belang ervan voor iedereen duidelijk. 

Lees verder

Leiderschap in risicomanagement

Marie-Gemma Dequae (ed.) with HBR Analytics Services for FERMA, Zurich and PRIMO | 2013

De C-Suite speelt een grotere rol in het leiden van de risicomanagementinspanningen bij grote, voornamelijk Europese bedrijven, wat de hogere prioriteit onderstreept die risico’s hebben gekregen in de nasleep van enkele jaren van financiële en economische onrust. Tegelijkertijd benadrukken bedrijven de noodzaak van een sterke betrokkenheid van de raad van bestuur om de besluitvorming over strategische en ondernemingsbrede risico’s te vergemakkelijken en om de acceptatie van een cultuur van risicomanagement verder in de organisatie aan te moedigen. 

Bedrijven worstelen echter met het creëren van een bredere rol voor de risicofunctie als deelnemer aan strategische planning en transformatie-initiatieven. En Europese executives uiten hun bezorgdheid over de robuustheid van hun risicomanagementprocessen en communicatiekanalen. 

Lees verder

Onzekere veiligheid

Verantwoordelijkheden rondom fysieke veiligheid

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) | 2008 + Inge Sebregts, PRIMO interview met cdK Wim van de Donk | 2009

Gezien de kwetsbaarheid van mensen, samenleving en natuurlijke omgeving is een proactieve omgang met onzekerheden vereist. Voorzorg brengt nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee voor overheid, bedrijfsleven en burgers en vraagt om nieuwe activiteiten. In dit rapport  adviseert de WRR om het nieuwe voorzorgsbeginsel in de grondwet op te nemen.

De klassieke risicobenadering stuit op grenzen als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen (bijvoorbeeld voedselveiligheid, nieuwe technologieën, klimaatverandering) en voortschrijdend wetenschappelijk inzicht. De samenleving wordt niet zozeer geconfronteerd met risico’s maar met onzekerheden. De omgang met die onzekerheden moet worden georganiseerd.

Proactieve omgang met onzekerheden

Zo’n proactieve omgang met onzekerheden kan op verschillende manieren zijn beslag krijgen. Bijvoorbeeld door actief onderzoek te entameren of door early warningsystemen in te richten. Voor een adequaat fysiek veiligheidsbeleid moet de overheid bovendien toegang hebben tot de relevante kennis. Onafhankelijkheid van wetenschap is daarbij een essentiële voorwaarde. De WRR bracht dit advies uit op verzoek van de regering.

Lees verder

Bouwen aan verbinding

Advies van de onafhankelijke Commissie Veerman over de toekomst van de Noord/Zuidlijn te Amsterdam

Commissie Veerman voor Gemeente Amsterdam | juni 2009

Amsterdam neemt binnen Nederland al sinds de tweede helft van de zestiende eeuw een bijzondere positie in, als cultureel centrum van Nederland en als hoofdstad. De stad heeft zich door de eeuwen heen ook ontwikkeld tot een knooppunt van handelslijnen. De geografische ligging en de oorspronkelijke en huidige infrastructuur van Amsterdam zijn daarin altijd belangrijk geweest.

De aanleg van de Noord/Zuidlijn – een metrolijn die Amsterdam Noord met Amsterdam Zuid verbindt – bevindt zich in een herbezinningfase. Kostenoverschrijdingen, overlast en incidenten die hebben geleid tot verzakkingen van monumenten zijn hiervoor de aanleiding. De werkzaamheden ten aanzien van de diepe stations Vijzelgracht en Rokin zijn stilgelegd. Het vertrouwen in het project wankelt.

Lees verder

Met zekerheid in onzekerheid

Over innovatie en het nemen van innovatierisico’s.  Afscheidsrede van Prof. dr. ir. J.I.M. Halman, University of Twente 

Joop Halman | oktober 2018

“In het jaar voorafgaande aan dit afscheidscollege heb ik met enige regel- maat gemijmerd wat het afscheid nemen van mijn werk aan de universiteit voor mij zou betekenen. Ik kon mij daar eerlijk gezegd nog niet veel bij voorstellen. Ik voelde en voel mij in een prima conditie, waarom zou je dan stoppen terwijl je het gevoel hebt dat je net goed op stoom bent?”

Prof. dr. ir. J.I.M. Halman

De afscheidsrede gaat onder meer in op de categorisering van risico’s, op de concrete risico’s in innovatieprojecten en bevat een uitgebreide lijst met gezaghebbende referenties en publicaties. De afscheidsrede bevat een verhandeling (p.15-p.27) inzake innovatie en het nemen van risico’s in innovatieprojecten.

Lees verder