Tagarchief: Finance

Risico’s in de financiële verhoudingen

Posted on by

Omgaan met onzekerheden

Raad voor het Openbaar Bestuur | april 2026

“De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) waarschuwt dat financiële risico’s een steeds dominantere rol spelen in het beleid van zowel het Rijk als gemeenten. In een nieuwe essaybundel, uitgebracht voor de Dag van de Financiële Verhoudingen 2026, schetst de ROB hoe deze focus op risico’s de uitvoering van maatschappelijke opgaven in de weg zit.

Maatschappelijke opgaven

Overheden worden betaald met belastinggeld. Dat vraagt dat ze verstandig omgaan met de middelen die hun ter beschikking zijn gesteld. Tegelijk wordt van hen gevraagd maatschappelijke doelstellingen te realiseren, zoals voldoende woningen, uitkeringen voor inwoners die daar recht op hebben, maar ook bijdragen aan de verduurzaming, het natuurbeleid en infrastructuur.

Lees verder →

JPMorganChase Letter to Shareholders

Posted on by

Jamie Dimon, Chairman and Chief Executive Officer | April 2026

“Dear Fellow Shareholders, In 2026, America is celebrating its 250th anniversary. Also, this year we are celebrating the 227th anniversary of JPMorgan Chase, which was founded in April 1799. This is the perfect time to rededicate ourselves to the values that made this great nation of ours — freedom, liberty, and opportunity — and to recognize that we all stand on our country’s shoulders.

The challenges we all face are significant. The list is long but at the top are the terrible ongoing war and violence in Ukraine, the current war in Iran and the broader hostilities in the Middle East, terrorist activity and growing geopolitical tensions, importantly with China. Our hearts go out to those whose lives are profoundly affected by these crises. We sincerely hope these global conflicts are properly resolved and that one day all of Europe and the Middle East will attain long-term stability and prosperity. Even in troubled times, we have confidence that America will do what it has always done — look to the values that have defined our singular nation and sustained our leadership of the free world…”

Lees verder →

Haarscheuren in financiële verhoudingen

Posted on by

Over investeren en solvabiliteit

Jack Kruf en Caspar Boendermaker | juni 2019

In april 2019 vond  in samenspraak met BNG Bank, de jaarlijkse PRIMO/UDITE-bijeenkomst van de denktank ‘From Global to Local’ plaats. Een vijftiental publieke leiders hebben bij en met BNG Bank gesproken over de uitdagingen waar decentrale overheden voor staan.

De haarscheurtjes in het gemeentelijk financiële systeem zijn goed zichtbaar.

Aan de hand van het recent verschenen Global Risks Report 2019 van het World Economic Forum en een presentatie van de gemeente Delft werden haarscheuren in de financiële verhoudingen zichtbaar. Is de financiële resilience (weerstandsvermogen) van stad en regio in het geding?

Transities nopen tot investeringen, terwijl de gemeentelijke solvabiliteit onder druk staat

De gemeente Delft presenteerde de ambitieuze lange termijn investeringsstrategie die de raad heeft aangenomen. Tot 2040 is voor maar liefst 1,4 miljard aan investeringen voorzien, waarvan de gemeente circa 25% voor haar rekening zal moeten nemen.

Lees verder →

Raadsgerichte planning en control 2.0

Posted on by

Kan de raad adequate besluiten nemen?

Rein-Aart van Vugt en Timon van Zessen | maart 2018

Op 21 maart 2018 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Voor raadsleden zijn planning-en-controlinstrumenten van belang om hun kaderstellende en controlerende rol in te vullen. De Raad heeft immers het budgetrecht. Centrale vraag: zijn de planning-en-controldocumenten voldoende op de Raad gericht om adequate besluiten te nemen?

Planning-en-control is een samenhangend mechanisme

Dit is een actueel thema omdat na de verkiezingen de nieuwe raden en colleges geïnstalleerd zullen worden. Een natuurlijk moment om planning-en-control (P&C)-documenten en raadsbeleidskaders verder, nog meer op de raad gericht, te ontwikkelen.

Hoewel er vorderingen door gemeenten zijn gemaakt ten aanzien van de toegankelijkheid en leesbaarheid van de begroting, de jaarstukken, monitors en onderzoeksrapporten, is er nog veel winst te boeken. Veel P&C-documenten moeten verder doorontwikkeld worden tot politiek-bestuurlijke documenten opdat een raadslid haar rollen kan vervullen. Bij de begroting gaat het tenslotte om keuzes maken en het verdelen van geld. Bij de jaarstukken staat de verantwoording van deze keuzes en de besteding van het geld centraal.

Lees verder →

Gezocht: capabele wethouder van financiën

Posted on by

Ronald Vuijk* | juni 2016

Een gemeentebestuur heeft een goede wethouder van financiën nodig. Er wordt steeds meer gevraagd van de wethouder van financiën. Politieke partijen dragen de verantwoordelijkheid om deugdelijke kandidaten voor het wethouderschap voor te dragen. De gemeenteraad kan dan op grond van vakbekwaamheid en rolopvatting de portefeuille gemeentefinanciën aan de juiste kandidaat toedelen.

In 2018 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen en daarna worden wethouders benoemd. Een aantal praktische raadgevingen voor politieke partijen en raadsleden om een goede wethouder van financiën te vinden.

Hoe vind je een goede wethouder van financiën?

Een goede wethouder van financiën maakt de benoemingstermijn af en verbetert de financiële positie van de gemeente. Maar gemeenten worden geconfronteerd met moeilijke omstandigheden. Door de economische crisis zijn veel grondexploitaties verliesgevend.

De omvangrijke decentralisaties in het sociaal domein veroorzaken nieuwe risico’s. De herverdeling in het Gemeentefonds leidt voor sommige gemeenten tot een daling van inkomsten. Door herindelingen worden gemeenten steeds groter. De doorzettende politieke fragmentatie maakt het steeds moeilijker om een dwingend begrotingsbeleid te voeren, consequent gericht op verbetering van de financiële positie.

Lees verder →

Wie controleert de financiën?

Posted on by

Kan de raad adequate besluiten nemen?

Peter van Noppen | maart 2014

Gemeenten worden de komende jaren door de decentralisaties op het sociale domein verantwoordelijk voor de besteding van zo’n 16 miljard euro extra. Onlangs luidden critici daarover de noodklok; in gemeenteraden zou te weinig financiële kennis aanwezig zijn om die uitgaven goed te controleren. Gepleit werd voor extra cursussen voor raadsleden. Maar is dat wel het juiste antwoord om die zorg te tackelen? ‘De meeste gemeentelijke begrotingen zijn rommelig opgesteld en bovendien vaker een ambtelijk dan een politiek instrument. Als controllers hun werk beter doen, kunnen raadsleden al stukken beter uit de voeten.’

Gemeenteraden krijgen de komende jaren een beduidend grotere verantwoordelijkheid voor de besteding van belastinggeld. Met de uitbreiding van taken op het gebied van jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen, stijgt de uitkering van het gemeentefonds op termijn van 18 miljard naar 34 miljard euro per jaar.

Lees verder →

Een norm voor het weerstandsvermogen

Posted on by

Hulpmiddel in het risicomanagementbeleid

Dick Smorenberg* | 2006

Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft gemeenten voor een risicoprofiel op te stellen, expliciet risicomanagementbeleid te voeren en op basis van hun risicoprofiel het (financiële) weerstandsvermogen in beeld te brengen. Nu, twee jaar na de invoering ervan, blijken veel gemeenten hier nog mee worstelen.** Een algemene norm voor het weerstandsvermogen zou gemeenten niet alleen concrete handvatten geven, maar de kaderstellende taak van de gemeenteraad en de controletaken van vooral de provincie aanzienlijk vereenvoudigen. Waarom is er dan geen norm gesteld?

Dick Smorenberg

In de toelichting op artikel 11 van de BBV staat dat het aan de provincies en gemeenten zelf is een beleidslijn te formuleren over de in de organisatie noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit. Hierdoor heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken er vanaf gezien een algemene norm te stellen, dit omdat gemeenten onderling zo zeer van elkaar verschillen dat het niet mogelijk wordt geacht een algemene norm te stellen dienaangaande. De vraag is of deze stelling van het ministerie juist is.1

Lees verder →