Operationeel risicomanagement: meer dan alleen compliance

Posted on by

Over de echte toegevoegde waarde

Willem Peter de Ridder | april 2007

Inleiding

Alle ondernemingen lopen operationele risico’s, variërend van stormschade aan een gebouw, systeemstoringen en het vertrek van belangrijke medewerkers tot boekhoudfouten, interne/externe fraude en misleiding van aandeelhouders.

De zonnewijzer als symbolisch handvat voor oriëntatie.

Sinds beruchte schandalen bij ondernemingen als Barings, Enron, Worldcom, Parmalat, Shell en Ahold staat operationeel risicomanagement hoog op de agenda van ondernemingen, wetgevers en toezichthouders. Operationeel risico is het risico van verlies als gevolg van inadequate of falende interne processen, mensen en systemen of als gevolg van externe gebeurtenissen.

Lees verder →

Wat als?

Posted on by

Een nieuwe blik op gemeenterisico’s

VNG Risicobeheer publiceert een boek (2018) over de kijk op risico’s in de gemeentelijke wereld. De uitgave maakt duidelijk dat een verbreding van verzekeren naar het meer omvattende domein van risicomanagement noodzakelijk wordt geacht. Uit het voorwoord wordt de nieuwe koers duidelijk: 

“Beste bestuurder, gemeentesecretaris en concerncontroller,

Wat als… blijkt dat een gemeentelijke droom verandert in een nachtmerrie? Een project is uit de hand gelopen. Ambtenaren moeten alle zeilen bijzetten om de boel te redden, de gemeenteraad is in rep en roer.

Behalve financiële schade is er ook sprake van een persoonlijk drama voor sommige inwoners. Hoe groot is de kans dat u door zo’n gebeurtenis wordt overvallen? Of heeft u binnen uw gemeente continu zicht op de mogelijke risico’s en bijbehorende maatregelen?

Lees verder →

Resilient Rotterdam Strategie 2022-2027

Posted on by

Gemeente Rotterdam | 2022

De wereld heeft anno 2022 te maken met een behoorlijk aantal actuele en potentiële crisissen. Die brengen ingrijpende risico’s met zich mee. Verschillende inter­nationale organisaties stellen risicolijsten samen. Internationaal wordt dat bijvoorbeeld gedaan door de Verenigde Naties (VN), het International Platform for Climate Change (IPCC), World Economic Forum (WEF) en de Europese Unie (EU). In Nederland spelen onder meer het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en De Nederlandse Bank (DNB) een rol in het aankaarten van risico’s.

Op basis van de verschillende (inter)nationale crisis-inventarisaties heeft Rotterdam in 2021 eerst een overzicht gemaakt van alle mogelijke crisissen met bijbehorende risico’s (longlist) en welke crisissen Rotterdam zouden kunnen raken. Dit zijn:

Lees verder →

Good Public Governance

Posted on by

Vertrouwen sleutelwoord voor transparante overheid

Jan Klaassens | 2006

Op 5 oktober 2006 organiseerde de BNG het congres Good Public Governance. Onder leiding van bestuursvoorzitter Pim Vermeulen werd van gedachten gewisseld over de manier waarop de diverse overheidslagen het onderling wantrouwen kunnen verminderen en het vertrouwen van de burgers kunnen herwinnen. Biedt governance de sleutel om als overheid effectiever te kunnen werken?

Het zijn vooral de affaires in het bedrijfsleven, die hebben geleid tot de regels en codes die we nu kennen. Maar de link naar de overheid, en overigens ook de andere daaraan gelieerde instellingen, is gemakkelijk te maken. Uit de hand lopende kosten van grote projecten, fouten in procedures die tot claims leiden, dienstverlening die onder de maat is: voor veel burgers zijn dit de eerste associaties die men heeft bij het optreden van de overheid. 

Het vertrouwen in de overheid is gering. Dat is niet alleen een imagoprobleem, maar soms ook terecht. En waar slecht presterende bedrijven kunnen worden gemeden, kunnen we voor veel zaken niet om de overheid heen. De bewustwording dat het beter moet, groeit gelukkig bij de overheid. Dat geldt zowel voor het politieke niveau als voor de ambtelijke organisatie. Maar daarmee dreigt een ander gevaar.

Lees verder →

‘Risico’s zijn te managen, niet uit te sluiten’

Posted on by

De eerste stappen in Europa

Jos Moerkamp, interview Allan Vendelbo | oktober 2006, BNG Bank

Drijvende kracht achter het Europese netwerk voor risicomanagement, PRIMO Europe, is Allan Vendelbo. Hij is president van de Europese Vereniging van Gemeentesecretarissen UDITE, en voorzitter van PRIMO Europe (in oprichting, red.). Vendelbo was gemeentesecretaris van de Deense gemeente Ballerup en is nu onafhankelijk consultant. Vendelbo wil niet beweren dat PRIMO iets geheel nieuws uitvindt.

‘Natuurlijk is risicomanagement van alle tijden. Nieuw is wel dat we het onderwerp van het uitvoeringsniveau naar het strategische niveau tillen. In gemeenten zijn we lange tijd gewend geweest risico’s af te wegen op het moment dat uitvoerders voor de vraag kwamen te staan wat de beste of veiligste weg was. Wat PRIMO bepleit is op politiek-bestuurlijk niveau naar risico’s te kijken.’

Waarom is dat belangrijk?

‘Omdat de gevolgen van het niet of verkeerd inschatten van risico’s steeds groter worden. De samenhang tussen beleidsvelden is in onze Europese samenleving groot. Als zich ergens een niet-voorzien probleem voordoet, vertaalt zich dat naar tal van andere beleidsvelden. Dat geldt voor calamiteiten als een overstroming of een andere ramp. Maar dat geldt ook voor de gevolgen van sluiting van een grote onderneming die haar productie naar Azië verplaatst. Dan gaat er meer mis dan dat een flink aantal mensen werkloos wordt. Het is belangrijk goede inschattingen te maken van de risico’s van zo’n gebeurtenis.’ Lees verder →

Een korte geschiedenis van publiek risicomanagement

Posted on by

Naar een holistische benadering

Finn Kjaer Jensen | februari 2007

Het is zeker waar dat overheden al duizenden jaren aan risicomanagement doen, tenminste in de algemene zin van het woord. Steden in de oudheid die muren bouwden om indringers buiten te houden, deden aan een elementaire (maar degelijke) vorm van risicomanagement. Risicomanagement is zelfs een fundamenteel doel van de overheid. Sterker, de overheid is in grote mate zelf een vorm van risicomanagement. Er zijn tal van activiteiten in de huidige publieke sector die specifiek kunnen worden gekarakteriseerd als risicomanagement (immunisatieprogramma’s, defensiebeleid), maar die verweven zijn met andere functies van de overheid. 

De categorieën van risicobeheer in de publieke sector

Om het historische proces dat heeft geleid tot het huidige risicomanagement beter te begrijpen, is het nuttig om eerst het algemene kader van risicomanagement in de publieke sector te begrijpen.

Lees verder →

Risk Governance: towards and integrative approach

Posted on by

A framework by the International Risk Governance Council


Ortwin Renn | 2006


In dit uitgebreide witboek – gecoördineerd en geredigeerd door Renn (2006) – brengt de International Risk Governance Council een geïntegreerd analytisch kader voor risicomanagement. Het biedt een leidraad voor de ontwikkeling van alomvattende beoordelings- en beheerstrategieën om met risico’s om te gaan, met name op mondiaal niveau. Het kader integreert wetenschappelijke, economische, sociale en culturele aspecten en omvat de effectieve betrokkenheid van belanghebbenden.

In het licht van de geschiedenis is deze leidraad opmerkelijk en markeert het de volgende fase in het denken over risicoconcepten. Het richt zich op “de verbetering van besturingsstrategieën voor risico’s met internationale implicaties die “de menselijke gezondheid, veiligheid, economie, milieu en/of het weefsel van de samenleving als geheel kunnen schaden”.

Lees verder →