Categorie archief: Publiek Risico: Essays

Controle op het sociaal domein

Posted on by

Timon van Zessen* | december 2015

Leidraad voor de decentralisaties in het sociaal domein is de zogeheten participatiesamenleving. Het regeerakkoord spreekt over ‘één gezin, één plan, één regisseur’. Dit vergt ook één budget en één verantwoordelijke van overheidszijde.

Het aansturen van het sociaal domein blijkt een puzzel met een hoog gehalte aan complexiteit. (red.), © Michelle Kruf

Er komt een einde aan de praktijk waarbij hulpverleners langs elkaar heen werken bij de ondersteuning van één gezin. De transitie van het sociaal domein vereist een visie op de externe rol van de gemeente, op de regierol in relatie tot de veranderingen in de samenleving én op de interne gemeentelijke planning-en-controlcyclus. Juist nu gemeenten weer volop met de jaarstukken 2015 bezig zijn, is dit uiterst actueel.

Lees verder →

Denktank ‘From Global to Local’ 2016

Posted on by

Wereldwijde risico’s en lokaal leiderschap

Leden denktank, redactie: Jack Kruf en Eric Frank | april 2016

Op 22 april 2016 richtte een multidisciplinaire groep van professionals zich ten kantore van BNG Bank te Den Haag op het Global Risks Report 2016 van het World Economic Forum en besprak de vertaling ervan naar de lokale en regionale Nederlandse praktijk.

Global Risks Report 2016

De denktank maakt onderdeel uit van een internationaal programma dat de presidenten van de Internationale Vereniging van Gemeentesecretarissen in Europa (UDITE) en Public Risk Management Organisation (PRIMO) Europe gezamenlijk hebben geïnitieerd. Doel ervan is om significante publieke risico’s met elkaar te bespreken en nader uit te diepen met veel aandacht voor mogelijkheden en onmogelijkheden voor overheden en bedrijven om tot een realistisch perspectief van feitelijk handelen – besturen en managen – te komen.

PRIMO en UDITE kiezen daarbij voor een multi-disciplinaire samenstelling van de groep, opdat alle invalshoeken vanuit zowel het publieke als private domein aan bod kunnen komen en belicht in deze 3e Denktank Nederland “From Global to Local”. De gedeelde theses zijn per lid van de denktank samengebracht.

Lees verder →

Le Grand Départ de Tour de France

Posted on by

Utrecht: universiteit en gemeente evalueren succes

Eric Frank en Jack Kruf | | januari 2016

De gemeente Utrecht is lid van PRIMO Nederland. In de aanloop naar dit bijzondere evenement is intensief gesproken over het inbedden van risicomanagement in de aanpak. Bij de start van de inrichting van de projectorganisatie in september 2014 hebben Eric Frank (PRIMO Nederland) en Jack Kruf (PRIMO Europe en WagenaarHoes) in nauwe samenspraak met Ilhan Tekir (financieel adviseur gemeente Utrecht) en Martijn van Hulsteijn (projectdirecteur Grand Départ) een rondetafel verzorgd voor het projectteam van de gemeente Utrecht.

De focus van de ronde tafel was drieledig:

  • De feitelijke risico’s en onzekerheden van het evenement zelf.
  • De risico’s van de projectorganisatie in samenstelling, werkstijl, onderlinge communicatie en positionering ten opzichte van de reguliere lijn-organisatie van de gemeente Utrecht.
  • Het te hanteren risicomodel en werkwijze op het gebied van risico-analyse en -adressering, alsmede kwaliteitsborging binnen het project.

De ronde tafel in juni 2014 was een zeer open discussie met alle leden van de projectorganisatie in opbouw. Het heeft geleid tot een gemeenschappelijke analyse, een versterkte aanscherping en permanente inbedding van risicomanagement in het geheel van de projectorganisatie én een heldere belegging c.q. toebedeling van taken en verantwoordelijkheden, zowel ambtelijk als bestuurlijk.

Lees verder →

The age of resilience

Posted on by

Grote veranderingen vragen om nieuwe concepten

Theo Toonen | september 2019

Wat is risicomanagement zonder resilience? Theo Toonen, decaan aan de Universiteit van Twente:  ‘In een voortdurend en in het huidige tijdsgewricht vrij heftig veranderende wereld red je het niet met alleen het managen van crises en risico’s, hoe belangrijk in zichzelf ook. Deze tijd vraagt ook om weerbaarheid, robuust aanpassingsvermogen en de institutionele en persoonlijke veerkracht om met onvoorspelbaarheden om te gaan.’

Prof. dr. Theo Toonen

Globalisering, digitalisering, klimaatverandering, disruptieve technologie en ontwrichtende innovatie: we leven in een tijd van grote veranderingen die onze samenleving flink opschudden.

De energietransitie, extramuralisatie van de zorg en de verschuivingen in de landbouwsector zijn voorbeelden van hoe de huidige maatschappij binnen talloze domeinen fundamenteel aan het veranderen is, vertelt prof. dr. Theo Toonen. ´Er zijn disruptieve ontwikkelingen gaande, die wij soms willen verwelkomen en soms ook niet, maar waar wij als maatschappij mee om moeten zien te gaan. Onze vertrouwde systemen zijn aan het verschuiven, dat voelt soms alsof de grond onder ons wegzakt. Niet voor niets is er naast vernieuwing en vooruitgangsgeloof ook sprake van zo veel weerstand en polarisering.’

‘We leven in een tijd van grote veranderingen die onze samenleving flink opschudden.’

Lees verder →

Haarscheuren in financiële verhoudingen

Posted on by

Over investeren en solvabiliteit

Jack Kruf en Caspar Boendermaker | juni 2019

In april 2019 vond  in samenspraak met BNG Bank, de jaarlijkse PRIMO/UDITE-bijeenkomst van de denktank ‘From Global to Local’ plaats. Een vijftiental publieke leiders hebben bij en met BNG Bank gesproken over de uitdagingen waar decentrale overheden voor staan.

De haarscheurtjes in het gemeentelijk financiële systeem zijn goed zichtbaar.

Aan de hand van het recent verschenen Global Risks Report 2019 van het World Economic Forum en een presentatie van de gemeente Delft werden haarscheuren in de financiële verhoudingen zichtbaar. Is de financiële resilience (weerstandsvermogen) van stad en regio in het geding?

Transities nopen tot investeringen, terwijl de gemeentelijke solvabiliteit onder druk staat

De gemeente Delft presenteerde de ambitieuze lange termijn investeringsstrategie die de raad heeft aangenomen. Tot 2040 is voor maar liefst 1,4 miljard aan investeringen voorzien, waarvan de gemeente circa 25% voor haar rekening zal moeten nemen.

Lees verder →

Raadsgerichte planning en control 2.0

Posted on by

Kan de raad adequate besluiten nemen?

Rein-Aart van Vugt en Timon van Zessen | maart 2018

Op 21 maart 2018 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Voor raadsleden zijn planning-en-controlinstrumenten van belang om hun kaderstellende en controlerende rol in te vullen. De Raad heeft immers het budgetrecht. Centrale vraag: zijn de planning-en-controldocumenten voldoende op de Raad gericht om adequate besluiten te nemen?

Planning-en-control is een samenhangend mechanisme

Dit is een actueel thema omdat na de verkiezingen de nieuwe raden en colleges geïnstalleerd zullen worden. Een natuurlijk moment om planning-en-control (P&C)-documenten en raadsbeleidskaders verder, nog meer op de raad gericht, te ontwikkelen.

Hoewel er vorderingen door gemeenten zijn gemaakt ten aanzien van de toegankelijkheid en leesbaarheid van de begroting, de jaarstukken, monitors en onderzoeksrapporten, is er nog veel winst te boeken. Veel P&C-documenten moeten verder doorontwikkeld worden tot politiek-bestuurlijke documenten opdat een raadslid haar rollen kan vervullen. Bij de begroting gaat het tenslotte om keuzes maken en het verdelen van geld. Bij de jaarstukken staat de verantwoording van deze keuzes en de besteding van het geld centraal.

Lees verder →

Risicogerichte aanpak VTH

Posted on by

Omgang met bedrijven in een nieuw jasje

Ad Houtman | oktober 2015

De gemeenten hebben te maken met druk op hun financiële middelen, waardoor ze nog beter moeten nadenken over de uitgaven. Die situatie is versterkt door de decentralisatie van de AWBZ, gezondheidszorg, jeugdzorg et cetera. Daardoor worden de gemeenten verantwoordelijk gemaakt voor de uitvoering van een aantal taken voor de burgers, terwijl de rijksoverheid, onder de opvatting dat de lokale overheid beter de situatie in kan schatten en daardoor ook beter kan bepalen wat nodig is, ook een flinke financiële bezuiniging heeft doorgevoerd.

Opnieuw navigeren met Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). Foto © Jelmer Pietersma.

Voor haar burgers betekent dit dat de gebruikelijke ondersteuning nu nog maar ten dele kan worden aangeboden; hetgeen ontevredenheid bij de inwoners van die gemeenten voorspelbaar maakt. Onder deze omstandigheden, waarbij gemeenten na moeten denken of ze de door de rijksoverheid beschikbaar gestelde middelen aanvullen uit eigen middelen staan ook de middelen voor de taken met betrekking tot de omgeving onder druk.

Lees verder →