Gespreksnotitie ten behoeve van een bijeenkomst met informateurs en onderhandelaars
Pieter Duisenberg, Thom de Graaf en Reinier van Zutphen | 28 maart 2024
Donderdag 28 maart brachten Pieter Duisenberg, president van de Algemene Rekenkamer, Thom de Graaf, vice-president van de Raad van State en Reinier van Zutphen, Nationale ombudsman, een bezoek aan de informateurs en de onderhandelaars van de PVV, VVD, NSC en BBB. Lees hier de volledige gespreksnotitie van De Graaf, Van Zutphen en Duisenberg die zij aan de informateurs en onderhandelaars hebben overhandigd en toegelicht.
“Nederland kent een robuuste rechtsstaat en een diepgewortelde democratische traditie. De overheid in Nederland werkt in het belang van de samenleving als geheel en individuele burgers en bedrijven, en weet daarbij veel tot stand te brengen. Dat geldt niet alleen voor de centrale overheid, maar op alle niveaus. De soms gewekte indruk dat de overheid structureel tekortschiet is dan ook onjuist.
This article described three heuristics that are employed in making judgments under uncertainty: (i) representativeness, which is usually employed when people are asked to judge the probability that an object or event A belongs to class or process B; (ii) availability of instances or scenarios, which is often employed when people are asked to assess the frequency of a class or the plausibility of a particular development; and (iii) adjustment from an anchor, which is usually employed in numerical prediction when a relevant value is available.
These heuristics are highly economical and usually effective, but they lead to systematic and predictable errors. A better understanding of these heuristics and the biases they lead to could improve judgments and decisions in situations of uncertainty.
Risicoparagraaf Comptabiliteitsvoorschriften (CV) 1995 uitbreiden tot beheersinstrument
Yolanda Adel en Geert Haisma | 1995
In het besluit CV 1995 is de risicoparagraaf geïntroduceerd. De paragraaf stelt gebruikers beter in staat zich een beeld te vormen van de financiële positie van de gemeenten en de provincies. De risicoparagraaf kan behalve als informatie-instrument een nuttige functie als beheers- en sturingsinstrument vervullen. In samenhang met veranderingen op de verzekeringsmarkt kan daardoor voordeel worden behaald.
In de afgelopen jaren hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan die de gedachtevorming over de risicoparagraaf hebben gestimuleerd. In dit verband kunnen als belangrijkste ontwikkelingen worden genoemd:
Ter onderbouwing van de paragraaf weerstandsvermogen
Aart van Tuijl, Jolande Waterschoot en Heiko van Beek | 2002
De vermogensposities van overheidsorganen worden steeds nauwlettender gevolgd. Tot nu toe beperkte dit zich tot enkele instellingen op afstand van het Rijk (universiteiten). Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen echter een toenemende belangstelling van het Rijk tegemoetzien.
Inherent aan deze ontwikkeling is de opkomst van het dualisme, de scheiding tussen posities en bevoegdheden tussen raad en het college. Dit alles brengt een ingrijpende verandering met zich met betrekking tot de budgetcyclus. Transparantie is het motto. Hoe kunnen publieke instellingen anticiperen op deze ontwikkelingen en welke rol kunnen Enterprise Risk Management en het INK-model hierin spelen?
Een belangrijke verandering komt tot uiting in het concept besluit Comptabiliteitsvoorschriften 2004. Zes paragrafen zullen verplicht worden. Eén van deze paragrafen betreft het zogenoemde weerstandsvermogen. Deze paragraaf is een vervolg op de voormalige risicoparagraaf. De essentie van de bovengenoemde paragraaf is dat publieke organisaties en dus ook gemeenten zich af dienen te vragen hoeveel vermogen ze nodig hebben om de continuïteit en efficiency van hun activiteiten te kunnen waarborgen.
Strategisch management bij gemeenten in 2017: De toegevoegde waarde van gemeentesecretarissen nu en in de toekomst
Daphne Hubert, Anoep Singh, Peter Teunisse | juni 2017, PwC Nederland
Rol van lokale overheid verandert
Onze maatschappij verandert in hoog tempo. Verstedelijking, vergrijzing, digitalisering en macro-economische ontwikkelingen bieden zowel kansen als uitdagingen voor de publieke sector. De impact van deze globale trends en de beleidsvoering op (inter)nationaal en regionaal niveau is het meest zicht- en tastbaar op het lokale niveau door de directe interactie die daar plaatsvindt met burgers en het bedrijfsleven.
Daarnaast zijn er ontwikkelingen in het publieke domein zelf, zoals de decentralisatie in het sociale domein en de zorg en de nog in te voeren nieuwe omgevingswet, die ieder op zich hun specifieke impact hebben op gemeenten.
Als gevolg van al deze veranderingen zien wij dat de rol van de lokale overheid verandert. Wij bewegen meer en meer naar een participatiesamenleving waarbij de overheid in toenemende mate samenwerkt met burgers, bedrijven, onderwijsinstellingen en andere maatschappelijke instellingen. De overheid neemt hierbij steeds meer de rol aan van facilitator, mede-ontwikkelaar en niet langer die van (uitsluitend) regelgever en uitvoerder. De gemeente staat hierdoor nog dichterbij en naast de burgers en het bedrijfsleven in plaats van erboven.
Provincie Utrecht en Utrecht Universiteit | februari 2024, nl • en
De regio Utrecht als een levend laboratorium voor wereldwijde transities. Een Fellowship bouwt de brug tussen beleid en wetenschap. •The Utrecht region as a living laboratory for global transitions. A Fellowship builds the bridge between policy and science.
Uit gevoerde discussies, geleid door Copernicus Institute of Sustainable Development komt naar voren de grote uitdagingen om succesvolle transities op lokale en regionale schaal te realiseren en tegelijkertijd bij te dragen aan bredere wereldwijde transities. De integratie van nieuwe wetenschappelijke inzichten met het formuleren van strategie en beleid wordt gevoeld als essentieel transities binnen gemeente en provincie te kunnen versnellen. •Discussions led by the Copernicus Institute of Sustainable Development revealed the major challenges of achieving successful transitions at local and regional scales while contributing to broader global transitions. Integrating new scientific insights with formulating strategy and policy is essential to accelerating transitions within municipalities and provinces.
De Verenigde Naties hebben ‘Aligning Governance to the Challenges of Global Sustainability’ aangewezen als een kernprobleem van de 21e eeuw.
• The United Nations has identified ‘Aligning Governance to the Challenges of Global Sustainability’ as a key problem of the 21st century.
Uitdagingen / challenges
De regio Utrecht kent grote duurzaamheidsuitdagingen, zoals de energietransitie, de circulaire economie, duurzame voedselsystemen en aanpassing aan klimaatverandering. Healthy urban living wordt gebruikt als overkoepelend beleidsconcept. Overheden en andere belanghebbenden gebruiken een transitieaanpak waarin verschillende experimenten worden uitgevoerd in een proeftuinomgeving. Stedelijke experimenten laten een verschuiving zien van het uitvoeren van lokale pilots naar het testen van innovaties op wijkschaal. Op deze schaal neemt de complexiteit aanzienlijk toe. De provincie Utrecht heeft zich onlangs gepresenteerd als proeftuin voor de duurzaamheids- en gezondheidsdoelen voor 2050 zoals gedefinieerd in de Europese Green Deal.
• The Utrecht region has large sustainability challenges, such as the energy transition, the circular economy, sustainable food systems, and adaptation to climate change. Healthy urban living is used as an umbrella policy concept. Governments and other stakeholders use a transition approach in which various experiments are carried out in a living lab setting. Urban experiments show a shift from carrying out local pilots to testing innovations on a neighbourhood scale. On this scale, the complexity increases significantly. The province of Utrecht has recently presented itself as a living lab for the sustainability and health objectives for 2050 as defined in the European Green Deal.
Fellowship
Een samenwerking dus van wetenschap en overheid om te vernieuwen. Vanaf 1 februari 2024 zijn de Provincie Utrecht en de Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van Universiteit Utrecht een drie-jarige overeenkomst aangegaan – via een Fellowship – om de grens tussen wetenschap en beleid te overbruggen. •Therefore a collaboration of science and government to innovate. From 1 February 2024, the Province of Utrecht and the Department of Management and Organisational Science (USBO) of Utrecht University entered into a three-year agreement – through a Fellowship – to bridge the boundary between science and policy.
De aanpak is transdisciplinair: er zijn diverse wetenschappers bij betrokken, naast belanghebbenden zoals bewonersgroepen, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen, organisaties op de campus, gemeenten en provincie. •The approach is transdisciplinary: it involves several scientists, in addition to stakeholders such as resident groups, civil society organisations, knowledge institutions, campus organisations, municipalities and the province.
Resultaten van een Policy Hackathon naar knikpunten en mijlpalen bij adaptatie aan extreme zeespiegelstijging in Nederland
Marjolijn Haasnoot, Laurens Bouwer en Jaap Kwadijk | maart 2017, Deltares
“Waarom nadenken over extreme en versnelde zeespiegelstijging? In de hackathon die Deltares op 8 november 2016 organiseerde, is nagedacht over de gevolgen van extreme zeespiegelstijging voor Nederland, en mogelijke maatregelen om de gevolgen hiervan te beperken. De aanleiding is internationaal onderzoek dat aangeeft dat de wereldwijde zeespiegelstijging kan gaan versnellen. Dit is gebaseerd op recente kennis over de stabiliteit van ijskappen zoals Groenland en Antarctica.
De zeespiegel zou in het jaar 2100, maar vooral ook daarna, veel hoger kunnen zijn dan tot nu toe werd aangenomen in projecties van IPCC AR5, en van het KNMI en de Deltacommissie. Een van deze studies (De Conto et al. 2016) geeft mogelijke zeespiegelstanden van 2 meter in 2100, en uiteindelijk meer dan 20 meter in 2500. In 2018 zal het IPCC een nieuw rapport publiceren over ijskappen en zeespiegels, waarin deze nieuwe kennis centraal staat.
PRIMO Res Publica 