Tagarchief: Safety

Weg met de veiligheidsutopie

Posted on by

De mens verdraagt geen risico’s meer

Cees A. Visser | 25 september 2010

We lopen in ons dagelijks leven in Nederland veel minder risico’s dan pakweg tweehonderd jaar geleden. De kans dat een Nederlander sterft aan polio, de pokken, scheurbuik, tbc of cholera is inmiddels miniem. Ongelukken op de werkplek komen veel minder voor. De vis wordt nog steeds duur betaald, maar inmiddels meer door het ecologisch evenwicht dan door de visser, wiens schip immers niet meer zinkt. We worden tegenwoordig geen vijftig meer maar tachtig.

De illusie van borging. Foto @ Michelle Kruf

Toch is er geen jaarlijkse ‘Feestdag van het Verminderde Risico’. Integendeel, naarmate de levensverwachting toeneemt, kunnen we slechter omgaan met oude risico’s en met nieuwe gevaren. Dat toenemende psychologische ongemak vertaalt zich in allerlei ‘eisen’ wanneer zich een tegenslag voordoet: ‘Vind de schuldige!’, ‘Laat de overheid beter optreden!’ en ‘Dit mag nooit meer gebeuren!’.

Lees verder →

Risico’s, besturing en democratie

Posted on by

Een bestuurskundige beschouwing

Eugène Meuleman | 2014

Het afgelopen jaar is een groot aantal interessante publicaties verschenen over publiek risicomanagement. Op een tweetal van deze publicaties wil ik nader ingaan: het Global Risks Report 2014 van het World Economic Forum en het verslag “Risico’s en bedreigingen 2014” van het Analistennetwerk Nationale Veiligheid (ANV).

Eugène Meuleman

Global Risks 2014, World Economic Forum (WEForum)

Ons leven verandert in hoog tempo. Transformaties in ons milieu, onze economische, geopolitieke, sociale, en technologische systemen bieden ongekende kansen en mogelijkheden, maar dragen soms ook grote risico’s in zich, zo is de conclusie van het WEForum. Het Global Risks Report benadrukt het belang van het (her)kennen van systematische risico’s, hun onderlinge samenhang en langetermijndenken om ze te mitigeren. Op basis van een survey onder 700 topleiders en beleidsmakers zijn 31 “global risks” geïdentificeerd.

De risico’s met de “highest concern” zijn volgens het WEForum: economische crisis, hoge structurele werkloosheid en water crises. De risico’s met de grootste impact en waarschijnlijkheid (“high impact and high likelihood”) hebben betrekking op het milieu en de economie. Risico’s die de grootste samenhang vertonen met andere risico’s (“interconnected risks”) zijn vooral van macro-economische aard. De afname in het vertrouwen van instituties en het toenemend gebrek aan politiek-bestuurlijk leiderschap zijn volgens het WEF trends, om actief te monitoren op hun potentiële negatieve maatschappelijke effecten.

Lees verder →

Risico’s en redelijkheid

Posted on by
1

Naar een nieuw beoordelingskader voor risico’s in Nederland

Ira Helsloot, Roel Pieterman en Jaap Hanekamp | 2011

Dit essay is onderdeel (pagina 69 tot en met 83) van de bundel Burgers, bestuur en veiligheid van de Raad voor het Openbaar Bestuur. In deze essaybundel wordt ingegaan op de rol van burgers en de verwachtingen die zij hebben van de overheid op veiligheidsgebied. Contouren worden geschetst van de organisatie van veiligheid in de buurt, de rol van de burgemeester en wordt ingegaan op het fenomeen risico’s, hier aan de orde.

“Ooit was het leven eenvoudig, althans in de zin dat ongevallen een daad van God waren die slachtoffers waarschijnlijk vooral aan zichzelf te danken hadden. De overheid had hier zowel vooraf als achteraf geen verantwoordelijkheid voor te dragen.

Lees verder →

Onzekere veiligheid

Posted on by

Verantwoordelijkheden rondom fysieke veiligheid

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) | 2008 + Inge Sebregts, PRIMO interview met cdK Wim van de Donk | 2009

Gezien de kwetsbaarheid van mensen, samenleving en natuurlijke omgeving is een proactieve omgang met onzekerheden vereist. Voorzorg brengt nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee voor overheid, bedrijfsleven en burgers en vraagt om nieuwe activiteiten. In dit rapport  adviseert de WRR om het nieuwe voorzorgsbeginsel in de grondwet op te nemen.

Niet zozeer risico’s als wel onzekerheden

De klassieke risicobenadering stuit op grenzen als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen (bijvoorbeeld voedselveiligheid, nieuwe technologieën, klimaatverandering) en voortschrijdend wetenschappelijk inzicht. De samenleving wordt niet zozeer geconfronteerd met risico’s maar met onzekerheden. De omgang met die onzekerheden moet worden georganiseerd.

“De staat dat zijn de dijken.” – C.W. van der Pot en A.M. Donner 1977

Proactieve omgang met onzekerheden

Zo’n proactieve omgang met onzekerheden kan op verschillende manieren zijn beslag krijgen. Bijvoorbeeld door actief onderzoek te entameren of door early warningsystemen in te richten. Voor een adequaat fysiek veiligheidsbeleid moet de overheid bovendien toegang hebben tot de relevante kennis. Onafhankelijkheid van wetenschap is daarbij een essentiële voorwaarde. De WRR bracht dit advies uit op verzoek van de regering.

Lees verder →

Fukushima Rapport

Posted on by

The Fukushima Nuclear Accident Independent Investigation Commission | 2012

De evaluatie van de kernramp in Fukushima Daiichi in 2011, die werd veroorzaakt door een aardbeving gevolgd door een tsunami, is een goed voorbeeld van het uitzoomen van een ramp en het leren van de lessen. Het is een echt voorbeeld van zelfreflectie omdat het diep graaft in het publieke ecosysteem waar overheid, bedrijfsleven en maatschappelijk middenveld samenkomen. Het is een vorm van netwerkanalyse. De ramp had een grote impact op het natuurlijke milieu en de ecosystemen. De ramp schokte de hele wereld.

Lezenswaardig omdat dit rapport de wederzijdse afhankelijkheden tussen organisaties in het publieke domein blootlegt, ook daar waar het onafhankelijkheden hadden moeten zijn. Het is actueel voor waar wij nu nog steeds moeite mee hebben: het creëren van checks & balances bij de invulling van het openbaar bestuur. In elk college van gemeenten, provincies en waterschappen blijft het immers een permanent punt van aandacht bij de verdeling en uitoefening van de portefeuilles, de mogelijke koppeling met mogelijke persoonlijke belangen en in de feitelijke werking in besluitvorming en sturing.

Lees verder →

Kostenbeheersing van een mega-project: de Oosterscheldewerken

Posted on by

Prof. dr.ir. T. Goemans en ir. drs. H.N.J. Smits | 1984

“Grote projecten als de Oosterscheldewerken kunnen onveranderlijk op veel belangstelling rekenen. De stormvloedkering in aanbouw oogst alom bewondering en is een van de grootste toeristisch trekpleisters. De kosten van het gehele project maken eveneens veel indruk. In de pers en de politiek wordt gesproken van een uit de hand gelopen situatie en een bodemloze put.

In dit artikel worden met betrekking tot de kostenontwikkeling van de Oosterscheldewerken een aantal aspecten nog eens op een rij gezet. Hoewel in absolute termen groot, blijkt de kostenoverschrijding in procenten (red. 15% exclusief inflatie*) van de totale kosten wel mee te vallen. Vervolgens wordt een beschouwing gegeven over de kostenbeheersingstechnieken bij mega-projecten. Een aantal aanbevelingen voor een goede kostenbeheersing van dergelijke projecten sluit het artikel af.

Lees verder →

De basis van risicobeleid en -management

Posted on by

PRIMO interview met cdK Wim van de Donk

Inge Sebregts | januari 2009

PRIMO vroeg commissaris van de Koningin Wim van de Donk hoe belangrijk risicomanagement is. Volgens de heer Van de Donk hangt het af van het soort risico’s waar we het over hebben: “In het rapport Onzekere Veiligheid hebben we ons afgevraagd wat de basis is van het risicomanagement en risicobeleid van de overheid en of dit aansluit bij de risico’s waar we voor staan?

Je kiest ervoor om de gevolgen van het risico te beheersen of om de kans dat het risico zich voordoet te beheersen. In het rapport zeggen we dat er nog steeds alle reden is om vast te houden aan deze statische manier van risicobenadering. Er is een bepaald type management nodig bij deze aanpak: het managen van effecten en het verminderen van mislukkingen.

We leven echter in een onzekere veiligheid, het is noodzakelijk om te bepalen of de risicobenadering nog steeds adequaat is met alle risico’s waar we mee te maken hebben. De samenleving wordt geconfronteerd met nieuwe problemen, die in veel opzichten verschillen van de risico’s waarmee we 50 jaar geleden werden geconfronteerd. Het is belangrijk om het risicobeleid aan te passen aan deze nieuwe problemen in plaats van te blijven vasthouden aan de klassieke benadering van risicomanagement.”

Lees verder →