Risico’s, besturing en democratie

Een bestuurskundige beschouwing

Eugène Meuleman | 2014

Het afgelopen jaar is een groot aantal interessante publicaties verschenen over publiek risicomanagement. Op een tweetal van deze publicaties wil ik nader ingaan: het Global Risks Report 2014 van het World Economic Forum en het verslag “Risico’s en bedreigingen 2014” van het Analistennetwerk Nationale Veiligheid (ANV).

Eugène Meuleman

Global Risks 2014, World Economic Forum (WEForum)

Ons leven verandert in hoog tempo. Transformaties in ons milieu, onze economische, geopolitieke, sociale, en technologische systemen bieden ongekende kansen en mogelijkheden, maar dragen soms ook grote risico’s in zich, zo is de conclusie van het WEForum. Het Global Risks Report benadrukt het belang van het (her)kennen van systematische risico’s, hun onderlinge samenhang en langetermijndenken om ze te mitigeren. Op basis van een survey onder 700 topleiders en beleidsmakers zijn 31 “global risks” geïdentificeerd.

De risico’s met de “highest concern” zijn volgens het WEForum: economische crisis, hoge structurele werkloosheid en water crises. De risico’s met de grootste impact en waarschijnlijkheid (“high impact and high likelihood”) hebben betrekking op het milieu en de economie. Risico’s die de grootste samenhang vertonen met andere risico’s (“interconnected risks”) zijn vooral van macro-economische aard. De afname in het vertrouwen van instituties en het toenemend gebrek aan politiek-bestuurlijk leiderschap zijn volgens het WEF trends, om actief te monitoren op hun potentiële negatieve maatschappelijke effecten. Lees verder “Risico’s, besturing en democratie”

Adlasz voor de slimme gemeente

Roel van den BersselaarArie ElsenaarHarry ter BraakAad Scheepers, Harrie de BlécourtMichel KeeHendrik DamenArd van KootenRoel KorsmitBen van DijkJack KrufWillem van LyndenJohan de KruijfJelle van der WeijdeMartijn Groenbroek & Frank van den Nieuwenhuijzen | januari 2018

Woensdag 17 januari 2018 werd aan het einde van het RiskCongres Lokaal Bestuur in de fraaie Statenzaal van het Provinciehuis Utrecht door Roel van den Bersselaar, partner van Adlasz, het eerste exemplaar van de “Adlasz voor de slimme gemeente” overhandigd aan Astrid van de Klift, vice-voorzitter van FAMO.

In het zojuist verschenen boek zijn de visies van verschillende experts gepubliceerd. Het boek omvat 176 pagina’s en is rijk voorzien met illustraties, tabellen en schema’s en zoals u op de foto hierboven kunt zien is er door veel mensen aan gewerkt !  Het handboek belicht Governance & Control, Sociaal Domein, Risicomanagement en Financiën. Het behandelt de sturing van tal van actuele vraagstukken die thans op het bordje van gemeenten liggen. Het kan dan ook als handboek worden gebruikt bij de inrichting van de nieuwe collegeprogramma’s. Lees verder “Adlasz voor de slimme gemeente”

Risicosessies college B&W Assen

Over gemeentelijke strategie, bestuurskracht en risicomanagement

Jan Willem Dijk, maart 2014

Eén van de speerpunten waarlangs de gemeente Assen werkt aan verbeteringen en verdere implementatie van risicomanagement is het werken met risicosessies. Met het structureel en periodiek houden van risicosessies blijven we werken aan een betere bewustwording in de organisatie als het gaat om risicomanagement en een aanscherping van de verschillende rollen.

Naast ambtelijke risicosessies voor projecten, programma’s of specifieke onderwerpen worden periodiek sessies met het college gehouden. In deze sessies staan strategische risico’s en kansen centraal. Met deze sessies komen we tot een compleet beeld ervan. Graag wil ik mijn ervaringen als concerncontroller van de gemeente Assen delen als het gaat om de eerste twee risicosessies met het college. Lees verder “Risicosessies college B&W Assen”

Operationeel risicomanagement: meer dan alleen compliance

Over de echte toegevoegde waarde

Willem Peter de Ridder | april 2007

Inleiding

Alle ondernemingen lopen operationele risico’s, variërend van stormschade aan een gebouw, systeemstoringen en het vertrek van belangrijke medewerkers tot boekhoudfouten, interne/externe fraude en misleiding van aandeelhouders.

De zonnewijzer als symbolisch handvat voor oriëntatie.

Sinds beruchte schandalen bij ondernemingen als Barings, Enron, Worldcom, Parmalat, Shell en Ahold staat operationeel risicomanagement hoog op de agenda van ondernemingen, wetgevers en toezichthouders. Operationeel risico is het risico van verlies als gevolg van inadequate of falende interne processen, mensen en systemen of als gevolg van externe gebeurtenissen.

Lees verder “Operationeel risicomanagement: meer dan alleen compliance”

Wat als?

Een nieuwe blik op gemeenterisico’s

VNG Risicobeheer publiceert een boek (2018) over kijk op risico’s in de gemeentelijke wereld. De uitgave maakt duidelijk dat een verbreding van verzekeren naar het meer omvattend domein van risicomanagement noodzakelijk wordt geacht. Uit het voorwoord wordt de nieuwe koers duidelijk: 

“Beste bestuurder, gemeentesecretaris en concerncontroller,

Wat als… blijkt dat een gemeentelijke droom verandert in een nachtmerrie? Een project is uit de hand gelopen. Ambtenaren moeten alle zeilen bijzetten om de boel te redden, de gemeenteraad is in rep en roer.

Behalve financiële schade is er ook sprake van een persoonlijk drama voor sommige inwoners. Hoe groot is de kans dat u door zo’n gebeurtenis wordt overvallen? Of heeft u binnen uw gemeente continu zicht op de mogelijke risico’s en bijbehorende maatregelen? Lees verder “Wat als?”

Premortem

Volgens Gary Klein mislukken projecten  in een spectaculair tempo. Een van de redenen is dat te veel mensen hun bedenkingen niet willen uiten tijdens de zo belangrijke planningsfase. Door het veilig te maken voor andersdenkenden die goed op de hoogte zijn van de onderneming en zich zorgen maken over de zwakke punten ervan om zich uit te spreken, kun je de kans op succes van een project vergroten.

Gary Klein

Het artikel in de Harvard Business Review stelt Klein (2007): “Bij een premortem gaan teamleden ervan uit dat het project dat ze plannen net is mislukt – zoals zo vaak het geval is – en genereren ze vervolgens plausibele redenen voor de ondergang ervan. Degenen met bedenkingen kunnen aan het begin vrijuit spreken, zodat het project kan worden verbeterd in plaats van autopsie.” Lees verder “Premortem”

Good Public Governance

Vertrouwen sleutelwoord voor transparante overheid

Jan Klaassens | 2006

Op 5 oktober 2006 organiseerde de BNG het congres Good Public Governance. Onder leiding van bestuursvoorzitter Pim Vermeulen werd van gedachten gewisseld over de manier waarop de diverse overheidslagen het onderling wantrouwen kunnen verminderen en het vertrouwen van de burgers kunnen herwinnen. Biedt governance de sleutel om als overheid effectiever te kunnen werken?

Het zijn vooral de affaires in het bedrijfsleven, die hebben geleid tot de regels en codes die we nu kennen. Maar de link naar de overheid, en overigens ook de andere daaraan gelieerde instellingen, is gemakkelijk te maken. Uit de hand lopende kosten van grote projecten, fouten in procedures die tot claims leiden, dienstverlening die onder de maat is: voor veel burgers zijn dit de eerste associaties die men heeft bij het optreden van de overheid. 

Het vertrouwen in de overheid is gering. Dat is niet alleen een imagoprobleem, maar soms ook terecht. En waar slecht presterende bedrijven kunnen worden gemeden, kunnen we voor veel zaken niet om de overheid heen. De bewustwording dat het beter moet, groeit gelukkig bij de overheid. Dat geldt zowel voor het politieke niveau als voor de ambtelijke organisatie. Maar daarmee dreigt een ander gevaar. Lees verder “Good Public Governance”