PPS: beter risicomanagement

Over aanpak en architectuur

Pim Vermeulen | 2005

Deze weken is er op rijksniveau veel discussie over het onderwerp Publiek-Private Samenwerking. De vraag laat zich stellen of daarbij sprake is van echte PPS’en zoals die de afgelopen jaren tot stand zijn gekomen op lokaal, regionaal en provinciaal niveau, waarbij ruimtelijke plannen worden gerealiseerd door (vaak meerdere) overheden, die met private partijen ook risicodragend samenwerken om een plan te realiseren.

Grootschalige infrastructurele uitdagingen lenen zich voor PPS. Foto © Jack Kruf.

PPS-projecten op rijksniveau zijn wezenlijk anders. Infrastructuur (rail, weg), maar ook andere overheidsinvesteringen (bv. scholenbouw) dienen tot stand te komen door een opdracht waarbij het ontwerp, de bouw, de financiering, het onderhoud en de exploitatie van het project tezamen wordt gecontracteerd. Lees verder “PPS: beter risicomanagement”

BZK Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | juli 2007

Weerstandsvermogen te complex voor gemeenteraadsleden en dus vooral voor het college? Neen, de gemeenteraad bepaalt het risicoprofiel van een gemeente en dus de hoogte van de buffer! Van gemeenten wordt beheersmatig veel gevraagd. Voorbeelden hiervan zijn de Wet werk en bijstand (Wwb) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het financiële kader is daarin niet onbelangrijk. Risico’s en risicomanagement staan dan ook volop in de belangstelling.

Deze Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden is bedoeld als wegwijzer bij de kaderstellende en controlerende taak van de gemeenteraad op het gebied van het weerstandsvermogen. Deze handreiking is geen handleiding of blauwdruk, maar probeert raadsleden te prikkelen en handvatten te geven voor een verdere kennisontwikkeling. Lees verder “BZK Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden”

Verbonden partijen en waterschappen

Een steeds grotere rol in de taken

Harry ter Braak en Erik Koopman | 2016

Verbonden partijen vervullen een steeds grotere rol in de taken van de diverse overheden zoals ook waterschappen. Steeds vaker wordt voor een verbonden partij gekozen om kennis en expertise te delen, uitvoeringstaken gezamenlijk op te pakken en om (maatschappelijke) problemen op te lossen.

Werkende functionele verbindingen zijn cruciaal voor goede sturing. Foto © Jelmer Pietersma.

Echter, veel waterschappen, maar ook gemeenten, ervaren problemen in de bestuurbaarheid van verbonden partijen. Veel gaat goed, maar vaak worden doelstellingen niet behaald, zijn de kosten te hoog en laat de kwaliteit van de producten of diensten van de verbonden partij te wensen over. Daarnaast wordt bestuurlijk een grote afstand tot de verbonden partij ervaren en is het lastig om grip te houden, wat bestuurlijk ongemak oplevert. Ook vanuit het perspectief van de verbonden partij worden problemen ervaren. Onder meer dat de sturing vanuit de waterschappen veelal, met de allerbeste bedoelingen maar uiteindelijk samen met de andere eigenaren, onsamenhangend is en gericht op het opdrachtgeverschap en de korte termijn. Lees verder “Verbonden partijen en waterschappen”

Openbaar bestuur en de overtuiging van een gedeputeerde

Hans Redert en Jack Kruf | 2015

Het interview met gedeputeerde Yves de Boer van de provincie Noord-Brabant biedt een open inkijk in de relevante trends en ontwikkelingen met betrekking tot het besturen van het publieke (provinciale) domein. Veel van de inzichten van deze gedeputeerde zijn anno 2025 nog steeds actueel. Het interview bevat lessen hoe te komen tot versterking van de kunde van het besturen.

Yves de Boer

Het gesprek met hem toont een bestuurder die by heart zicht verbindt met alle stakeholders in vaak complexe vraagstukken. Het is deze overtuiging inzake het willen verbinden, die in zijn binnenste is gegroeid – met de vele jaren van ervaring en wijsheid. De aandrijfsasjes om mensen bij elkaar te brengen zijn verankerd geraakt in zijn directe denken en handelen in het publieke domein van besturing. Een open gesprek met een echte verbinder en een scherp analyticus. Lees verder “Openbaar bestuur en de overtuiging van een gedeputeerde”

De decentralisaties: politisering of niet?

Paul Bordewijk | mei 2014

De decentralisaties in het sociale domein betekenen voor de gemeenten een uitdaging van ongekende omvang, vooral door de bezuinigingen die eraan gekoppeld zijn. Maar in de campagnes voor de gemeenteraadsverkiezingen was daar nauwelijks iets van te merken. Die gingen over het vertrouwde domein van de publieke voorzieningen: een cultuurpaleis in Den Haag, parkeergarages in Leiden en kunstgras voor de hockeymeisjes in Nunspeet. De verschillende stemwijzers bevatten ook nauwelijks vragen over de implementatie van de decentralisaties. Er heeft dus rond de decentralisatie nauwelijks politisering plaatsgevonden. Hoe kwam dat en zal dat zo blijven?

Met de decentralisaties worden heel wat stromen verlegd.

Een van de gevolgen van de geringe aandacht voor de toegenomen betekenis van de gemeente was de niet bijzonder hoge opkomst. Met 53,8 procent paste die bij een geleidelijke afname sinds de afschaffing van de opkomstplicht begin jaren zeventig, al is die afname bij kamerverkiezingen duidelijk minder dan bij andere verkiezingen.

Intrinsieke motivatie

Die afnemende opkomst past bij de neoliberale sfeer waarin wij leven. Een sfeer waarin mensen niet geacht worden te handelen vanuit hun intrinsieke motivatie maar ter wille van een materiële beloning. Wie stemt wordt daar niet persoonlijk  voor beloond en dus is het niet vreemd dat de opkomst afneemt. Je moet je eerder verbazen dat nog zoveel mensen de  moeite nemen om wél te gaan stemmen. Lees verder “De decentralisaties: politisering of niet?”

Mijn onbegrijpelijke overheid

Alex Brenninkmeijer | mei 2013

Het jaarverslag over 2012 van de Nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer handelt over de vraag tegen welke problemen burgers aanlopen in hun contacten met de overheid. Deze vraag heeft hij voorgelegd aan een brede kring van mensen uit de praktijk: advocaten, sociaal raadslieden, belastingadviseurs en een ruime groep van andere intermediairs. Het thema van het jaarverslag is uitgediept tijdens de Ombudslezing.

De drie belangrijkste oorzaken bleken een slecht werkende bureaucratie, complexe wetgeving en een gebrek aan inlevingsvermogen. Deze en andere oorzaken maken dat burgers de overheid vaak als onbegrijpelijk ervaren.

Lees verder “Mijn onbegrijpelijke overheid”

Risicomanagement: een gemeenschappelijke opgave

De Deense gids voor gemeentelijke topmanagers

Jesper Hjort & Lars Løkke Rasmussen (voorwoord) voor PRIMO Danmark | januari 2007

In januari 2007 lanceerde PRIMO Danmark haar nationale gids over (publiek) risicomanagement. De gids werd goedgekeurd door de Deense minister van Binnenlandse Zaken, Lars Løkke Rasmussen, die ook het voorwoord van de gids schreef.

Rasmussen: “Elke dag nemen managers van lokale overheden beslissingen waarbij risico’s een rol spelen; dat wil zeggen, beslissingen met aanzienlijke onzekerheid. Het is belangrijk op te merken dat deze risico’s kunnen spelen bij burgers, lokale gemeenschappen of organisaties van de lokale overheid zelf.

Risico is simpelweg een onderdeel van het leven wanneer de toekomst onzeker is. Anders gezegd: het nemen van belangrijke beslissingen op een onzekere basis is ook onderdeel van algemeen management.

Leidinggevenden kunnen nooit volledig zeker zijn over de basis van hun beslissingen. Echter, als volledig risicoloze beslissingen mogelijk zouden zijn, zou er niets gebeuren. Voor leidinggevenden ligt het geheim dan ook, in de woorden van Kierkegaard, in het accepteren van deze onzekerheid. Leidinggevenden in de publieke sector moeten daarom systematisch werken aan het minimaliseren van de negatieve aspecten van risico’s en het maximaliseren van de positieve kanten. Lees verder “Risicomanagement: een gemeenschappelijke opgave”