Worstelen met transparantie

Heldere risicoverslaglegging creëert waarde

Marinus de Pooter en Cees Visser | 2012

Er is een natuurlijke weerstand om aan hen aan wie je verantwoording ‘schuldig’ bent transparant te zijn over de risico’s die voorliggen. Daarnaast blijken bestuurders in de praktijk nog veel vragen te hebben rondom verslaggeving over risicomanagement.

Transparantie is een groot goed. Foto © Louise Kruf

Hoogwaardige verslaggeving over risicomanagement is goed voor een organisatie. Belanghebbenden stellen informatie over risico’s en de manier waarop een organisatie deze risico’s beheerst zeer op prijs.

Bovendien dwingt heldere rapportage het bestuur om risico’s en beheerssystemen duidelijk op een rijtje te zetten – een goed uitgangspunt voor verbetering van het risicomanagement. Bestuurders kunnen waarde creëren door positief invulling te geven aan nieuwe regels en codes die aanzetten tot goede risicorapportage. Internationaal geharmoniseerde standaarden voor risicorapportage kunnen heldere verslaggeving verder bevorderen.

Lees verder →

Multilateral Organisations and Risk Management

Een interview met Jules Muis

Finn Kjaer Jensen en Peter Young | mei 2007

“Risicomanagement in de publieke sector” is een term die veel ladingen dekt: van activiteiten die door een lokale gemeenschap worden ondernomen om scholen te beschermen, tot brede uitdagingen op het gebied van gezondheidsbeleid waarmee grote multinationale organisaties zoals de Verenigde Naties worden geconfronteerd.

Jules Muis

Public Risk Forum – het PRIMO Magazine – wil haar lezers graag inzicht geven in de aard van risicomanagement in grote multilaterale organisaties (zijnde bij verdrag opgericht samenwerkingsverbanden tussen verschillende staten, red.). Wij interviewden de heer Jules Muis,  voormalig Value Officer & Controller van de Wereldbank, alsmede voormalig Directeur-Generaal en Chief  Internal Auditor van de Europese Commissie.

Lees verder →

Dealing with Risk

Why the Public and the Experts Disagree on Environmental Issues

Howard Margolis | 1996

Decennialang zijn beleidsmakers en analisten gefrustreerd geweest door de hardnekkige en vaak dramatische onenigheid tussen deskundigen en het publiek over aanvaardbare niveaus van milieurisico’s. De meeste deskundigen zien bijvoorbeeld geen ernstig probleem in het omgaan met kernafval, gezien de voorzorgsmaatregelen en veiligheidsniveaus die nu van kracht zijn.De meeste deskundigen zien bijvoorbeeld geen ernstig probleem in het omgaan met nucleair afval, gezien de voorzorgsmaatregelen en veiligheidsniveaus die nu van kracht zijn. De publieke opinie verwerpt dit standpunt echter heftig en verwerpt zowel de analyse van de experts als het bewijsmateriaal.

Lees verder →

Risicocultuur

Institute of Risk Management | oktober 2012

Richard Anderson, voorzitter van het Instituut voor Risicomanagement: “Al meer dan 25 jaar biedt het Institute of Risk Management leiderschap en begeleiding aan de opkomende risicomanagementprofessie met een unieke combinatie van academische uitmuntendheid en praktische relevantie. Het profiel van het instituut blijft internationaal groeien door de toenemende belangstelling voor risicomanagement binnen de overheid, de publieke sector en het bedrijfsleven. 

Deze board guidance on risk culture is onze laatste bijdrage aan het thought leadership op dit gebied. Hoewel essentieel, toont de voortdurende ‘stoet’ van organisatorische rampen (met enkele opmerkelijke successen) aan dat kaders, processen en standaarden voor risicomanagement onvoldoende zijn om ervoor te zorgen dat organisaties hun risico’s op een betrouwbare manier beheren en hun strategische doelstellingen behalen. Wat ontbreekt is het gedragselement: waarom gedragen individuen, groepen en organisaties zich zoals ze zich gedragen en hoe beïnvloedt dit alle aspecten van risicobeheer?

Problemen met de risicocultuur krijgen vaak de schuld van organisatorische problemen, maar tot nu toe was er weinig praktisch advies over wat er aan te doen.

Lees verder →

Enterprise Risk Management

Een risicobeheersingssyteem voor organisaties

Jim Emanuels* en Wilmar de Munnik | juni 2006

Het doel van het risicobeheersingssysteem is om met de gewenste mate van zekerheid te kunnen stellen dat de organisatiedoelstellingen worden bereikt. Het risicobeheersingssysteem richt zich op een viertal categorieën van doelstellingen te weten “strategisch”, “operationeel”, “wet- en regelgeving” en “betrouwbaarheid van informatie”.

Enterprise Risk Management is vakwerk. Foto © Michelle Kruf

Het feit dat een organisatie beschikt over een risicobeheersingssysteem betekent niet dat de organisatiedoelstellingen daadwerkelijk worden gerealiseerd, maar dat transparant wordt gemaakt welke risico’s met de doelstellingen samenhangen en welke beheersingsmaatregelen getroffen worden.

Er zijn meerdere methoden om risico’s te inventariseren waarbij een combinatie van de methoden (kwalitatief en kwantitatief) toegepast kan worden om een zo hoog mogelijke effectiviteit en efficiency te bereiken. Daarnaast is het van groot belang om als onderdeel van het risicobeheersingssysteem aandacht te besteden aan de verankering van het risicomanagementproces in een organisatie (cultuur, structuur, competenties en techniek).

Lees verder →

Democratische controle op samenwerking moet beter

Risico’s bij verbonden partijen

John Smits, Simone Buissink en Hugo Parker Brady | 2014

Gemeenten en provincies hebben de uitvoering van wettelijke taken en de realisatie van ambities op veel terreinen belegd bij privaatrechtelijke en publiekrechtelijke organisaties. Bijvoorbeeld bij regionale milieudiensten, veiligheidsregio’s, sociale werkvoorzieningen, afvalbedrijven en regionale luchthavens. Door de decentralisaties in het sociale domein neemt het aantal samenwerkingsverbanden verder toe.

Inzicht in het bouwwerk van verbonden partijen is essentieel. Foto © Jack Kruf

Voor gemeenteraden en provinciale staten is het vaak lastig om grip te krijgen en te houden op de financiële en bestuurlijke risico’s bij dergelijke verbonden partijen. Vijf lessen om de democratische controle beter te borgen.

Een inkijk in de risico’s van regionale samenwerking en elementen van besturing vanuit het perspectief van een gemeente.

De praktijk laat zien dat raads- en statenleden (te) laat zicht en vat hebben op financiële problemen bij verbonden partijen. Bijvoorbeeld bij SW-bedrijven (Caparis, LICOM), regionale uitvoeringsdiensten (Utrecht, Noord-Brabant) en afvalverwerking (Attero). De lokale kaderstelling door gemeenteraden ‘glijdt weg’ naar verbonden partijen en daarmee naar het college van Burgemeester en Wethouders; besluitvorming vindt regionaal plaats. En hoewel de raad of de staten zich maatschappelijk wel moeten (kunnen) verantwoorden voor het gezamenlijke beleid en de uitvoering daarvan, is een verbonden partij in veel gevallen moeilijk bij te sturen voor een individuele deelnemer.

Lees verder →

BZK Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | juli 2007

Weerstandsvermogen te complex voor gemeenteraadsleden en dus vooral voor het college? Neen, de gemeenteraad bepaalt het risicoprofiel van een gemeente en dus de hoogte van de buffer! Van gemeenten wordt beheersmatig veel gevraagd. Voorbeelden hiervan zijn de Wet werk en bijstand (Wwb) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het financiële kader is daarin niet onbelangrijk. Risico’s en risicomanagement staan dan ook volop in de belangstelling.

Deze Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden is bedoeld als wegwijzer bij de kaderstellende en controlerende taak van de gemeenteraad op het gebied van het weerstandsvermogen. Deze handreiking is geen handleiding of blauwdruk, maar probeert raadsleden te prikkelen en handvatten te geven voor een verdere kennisontwikkeling.

Lees verder →