Categorie archief: Essay

Scenariodenken als centrale tool

Posted on by

Theo Kocken* | 2017

Eén van de belangrijkste tools om in een wereld van fundamentele onzekerheid en complexiteit toch weerbaarheid te creëren is scenariodenken. In zijn puurste vorm probeert scenariodenken multidisciplinaire kennis vanuit fundamentele aspecten om te zetten in mogelijke impact op financiële assets.

Die aspecten zijn bijvoorbeeld potentiële technologische, demografische, ecologische en sociaaleconomische ontwikkelingen, in combinatie met complexiteitstools, zoals network theory, agent based modelling en simulatietools.

Die impact op financiële assets is niet lineair. Het gaat juist om non-lineaire doorbraken in  de fundamentele aspecten met non-lineaire impact op (delen van) de financiële markten.

“Scenariodenken is deels een analytische oefening en deels een bewust mentaal proces. Het wordt daarom ook mental modelling genoemd. Het mentale deel leidt vooral tot het beter opvangen van signalen.” – Theo Kocken

Het nut van scenariodenken

Het ontwerpen van een scenario en het verhaal eromheen helpt om in de toekomst proactiever te handelen, wanneer trends in de financiële markten veranderen. Herman Kahn noemt dit belangrijke concept remembering the future. Het creëert aanzienlijk meer adaptiviteit dan technieken die zijn gebaseerd op statistische analyses.

Lees verder →

Kanteling in risicomanagement

Posted on by

De weg naar good governance

Rik Buddenberg* | 2015

Het accent heeft de afgelopen jaren gelegen op risicomanagement en minder op Good Governance. Hoewel risicomanagement een belangrijk thema is, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat risicomanagement een enigszins achterhaald thema is. Het denken in scenario’s bij publieke organisaties is inmiddels op grote schaal gemeengoed geworden.

Rik Buddenberg

In de begrotingen en jaarrekeningen van gemeenten (daar heb ik het meeste zicht op) worden in de risicoparagraaf de risico’s door de bank genomen zo goed en zo kwaad als dat kan gekwantificeerd en geconfronteerd met de beschikbare weerstandsreserves.

Daar komt bij dat risicomanagement een betrekkelijk technocratisch onderwerp is. Het is een kunstje dat absoluut goed geregeld moet worden maar als het eenmaal is geregeld, ebt de belangstelling voor het onderwerp weg. Daarmee zeg ik niet dat fouten als gevolg van falend risicomanagement zich niet meer zullen voordoen. Dat zal altijd blijven gebeuren omdat verantwoordelijke bestuurders nog onvoldoende ervaring hebben of een tekortschietend besef van de risico’s.

Lees verder →

De basis van risicomanagement

Posted on by

Over de erkenning van menselijke tekortkomingen

Martin Jonker | 2014

Hoe kan sturing plaatsvinden als beleid en uitvoering steeds verder uit elkaar worden getrokken, tot over de organisatiegrens heen? Risicomanagement en governance zijn de twee focale punten. PRIMO heeft als doel het belang, de kennis en het gebruik van publiek risicomanagement als integraal onderdeel van public governance naar voren te brengen en te bevorderen. PRIMO Nederland is in oktober 2006 opgericht en bestaat dus bijna 10 jaar. 

Martin Jonker

De focus heeft in eerste instantie gelegen op aandacht voor risicomanagement – bewustwording vraagt nog steeds aandacht – maar de focus moet nog meer gericht worden op huidige actueel brandende vragen van bestuurders in de publieke sector. Meer bestuurlijk ook en daaruit voortvloeiend ambtelijk en praktijkgericht.

Een belangrijk actueel issue in bestuurlijk Nederland is de governance-vraag in ketens binnen en buiten de publieke sector. Hoe kan sturing plaatsvinden als beleid en uitvoering steeds verder uit elkaar getrokken worden, tot over de organisatiegrens heen? Verder wordt de vraag naar democratische legitimering steeds frequenter gesteld, met name bij gemeenschappelijke regelingen. Hoe kan inrichting van de governance-bijdragen aan het verkleinen van het ervaren democratisch tekort?

Lees verder →

Het belang van risicomanagement

Posted on by

Definitie, intentie en betekenis voor het openbaar bestuur

Pim Vermeulen* | 2007

“Dames en heren, Aan mij is gevraagd een inleiding te verzorgen over risicomanagement en daarin mijn visie te geven op het belang ervan. Als voorzitter van de Raad van Bestuur van de Bank Nederlandse Gemeenten heb ik vanzelfsprekend meer dan de spreekwoordelijke “affiniteit” met het onderwerp.

Voor een bank “van en voor de publieke sector”, die de BNG als vennootschap -met zowel het rijk, de provincies en de gemeenten als aandeelhouders – is, zou je zelfs kunnen bedenken dat hiervoor een dubbele reden bestaat: BNG is naast een financiële instelling (waarin te allen tijde vertrouwen dient te bestaan) ook onderdeel van de publieke sector en daarvan wordt op het punt van risicobeheersing ook een speciale houding verwacht.

Lees verder →

‘Lange geschiedenis van corporate governance geeft UK een koppositie’

Posted on by

Interview met Dr. Lynn Drennan, directeur van ALARM, over risicomanagement

Jos Moerkamp | oktober 2006

Hét Europese voorbeeld van goed ontwikkeld risicomanagement in de publieke sector is Groot-Brittannië. In het land waar je je tegen nagenoeg alles kunt verzekeren, blijken overheden en andere publieke organisaties veel te doen aan het elimineren en beperken van risico’s.

Dr. Lynn Drennan.

ALARM (Association of Local Authority Risk Managers) is uitgegroeid tot een nationaal forum voor risicomanagement in de publieke sector, met ruim 1800 deelnemende organisaties. Een gesprek met dr. Lynn Drennan, chief executive van ALARM.

Ze is pas sinds augustus dit jaar in functie, maar Lynn Drennan is al jarenlang actief op het gebied van risicomanagement. Ze was verbonden aan de Glasgow Caledonian University, ‘de enige universiteit in Europa die opleidt tot een universitaire graad in risicomanagement, zegt Drennan. ‘En dat al sinds 1982. Veel van onze graduates werken nu als risk managers in het bedrijfsleven, bij consultants als Marsh en Aon en bij publieke organisaties.’

Lees verder →

De opkomst van integraal risicomanagement

Posted on by

Jos Moerkamp | oktober 2006

Risicomanagement is nog steeds een vrij nieuw begrip bij gemeenten en provincies. Niettemin ontstaat er geleidelijk aan de overtuiging dat het in kaart brengen, inschatten en beheersen van risico’s een organisatiebrede oriëntatie behoeft. Integraal risicomanagement is in opkomst.

Begin 2004 publiceerden Vereniging van Gemeentesecretarissen (VGS) en Marsh Risk Consulting een onderzoek naar de ‘Risicoperceptie van Gemeentesecretarissen’.

Centrale vraag was: Hoe kijkt de gemeentesecretaris vanuit zijn ervaring en eigen werkgebied tegen verschillende risico’s aan? Belangrijkste aanleiding voor het onderzoek was het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV), dat op 1 januari 2004 van kracht werd. Het BBV verplicht gemeenten en provincies om op basis van een eigen risicoprofiel het financieel weerstandsvermogen in kaart te brengen.

Lees verder →

De heilige graal van risicomanagement

Posted on by

Cees A. Visser | april 2006

In nagenoeg alle recente wet- en regelgeving over corporate governance worden aan ondernemingen en hun bestuurders nieuwe eisen gesteld op het gebied van risicomanagement en interne beheersing. In dit artikel geven we een overzicht van de belangrijkste inzichten en concepten daarbij. Als het ondernemingsbestuur deze juist toepast, zorgt dat vooral voor waardetoevoeging.

Koning Arthur, Cornwall. © Michelle Kruf

Zelfs de meest succesvolle ondernemingen neigen er traditioneel toe om hun risicobeheersing sterk gefragmenteerd te organiseren.1 In een bedrijf van enige omvang zijn er al snel meer dan tien functies of afdelingen te identificeren die zich toeleggen op de beheersing van een deel van het totale risicoprofiel van die onderneming.2 Risico’s op het gebied van bijvoorbeeld technologie, financiële verslaggeving, fraude, automatisering, kwaliteit, milieu en arbeidsomstandigheden worden vrijwel altijd onafhankelijk van elkaar beoordeeld en beheerst vanuit separate, gespecialiseerde functies en afdelingen.

Lees verder →