De kansen van het regeerakkoord

Geert Haisma, Robert ’t Hart en Jack Kruf * | april 2007

Den Haag, Parkhotel, 13 april 2007. Dit essay bespreekt de uitkomsten van de ronde tafel georganiseerd om te spreken – vanuit gemeentelijk perspectief – over de uitvoerbaarheid van het nieuwe regeerakkoord Samen Werken, Samen Leven. Immers in dit akkoord wordt ‘de gemeente’ 49 keer genoemd.

Den Haag, Parkhotel,

Tijdens de ronde tafel is er door een vijftiental gemeentesecretarissen, VNG-directeur Ralph Pans en VGS-voorzitter Piet Buijtels onder leiding van Yourie Albrecht openlijk gediscussieerd. De algemene bevinding van de bijeenkomst is dat, bij de huidige wettelijke en financiële afspraken tussen kabinet en gemeenten, circa een kwart van de voornemens niet en een kwart moeilijk uitvoerbaar is.

Lees verder “De kansen van het regeerakkoord”

Akkoord?!

Besturen met akkoorden als evenwichtskunst

Raad voor Openbaar Bestuur | maart 2020

Besturen met akkoorden is in deze tijd van politieke versnippering en complexe vraagstukken een onmisbaar instrument. Het is niet mogelijk effectief beleid te maken dat kan rekenen op draagvlak zonder akkoorden te sluiten met maatschappelijke organisaties, bedrijven en burgers. Dat stelt de Raad voor het Openbaar Bestuur in het adviesrapport Akkoord?! Besturen met akkoorden als evenwichtskunst.

In het advies heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur het proces van een aantal akkoorden geanalyseerd en tien aanbevelingen geformuleerd om dit proces te optimaliseren.

Lees verder “Akkoord?!”

Een betrouwbare en lerende overheid

Gespreksnotitie ten behoeve van een bijeenkomst met informateurs en onderhandelaars

Pieter Duisenberg, Thom de Graaf en Reinier van Zutphen | 28 maart 2024

Donderdag 28 maart brachten Pieter Duisenberg, president van de Algemene Rekenkamer, Thom de Graaf, vice-president van de Raad van State en Reinier van Zutphen, Nationale  ombudsman, een bezoek aan de informateurs en de onderhandelaars van de PVV, VVD, NSC en BBB. Lees hier de volledige gespreksnotitie van De Graaf, Van Zutphen en Duisenberg die zij aan de informateurs en onderhandelaars hebben overhandigd en toegelicht.

“Nederland kent een robuuste rechtsstaat en een diepgewortelde democratische traditie. De overheid in Nederland werkt in het belang van de samenleving als geheel en individuele burgers en bedrijven, en weet daarbij veel tot stand te brengen. Dat geldt niet alleen voor de centrale overheid, maar op alle niveaus. De soms gewekte indruk dat de overheid structureel tekortschiet is dan ook onjuist.

Lees verder “Een betrouwbare en lerende overheid”

Publieke waarde in de knel

Rode draden uit tien jaar rekenkamerrapporten

Rekenkamer Rotterdam| 2019

De rekenkamer heeft onderzocht welke inhoudelijke overeenkomsten (‘rode draden’) er te vinden zijn in de conclusies van 42 rapporten die de rekenkamer in de periode 2009 – 2019 heeft gepubliceerd over de gemeente Rotterdam. 

Bestuurlijke overmoed en te veel regels

De gemeente is met haar plannen herhaaldelijk te overmoedig en neemt dan teveel (financiële) risico’s. Verder gaat de gemeente nogal eens te veel uit van regels en procedures en heeft ze te weinig aandacht voor praktische uitvoeringsproblemen en de leefwereld van inwoners. Dit en meer concludeert de rekenkamer in de notitie ‘Publieke waarde in de knel’, een samenvatting van tientallen onderzoeken die de Rekenkamer Rotterdam sinds 2009 heeft uitgevoerd in de gemeente Rotterdam.

Lees verder “Publieke waarde in de knel”

Beter risicomanagement dankzij nieuwe comptabiliteitsvoorschriften

Risicoparagraaf Comptabiliteitsvoorschriften (CV) 1995 uitbreiden tot beheersinstrument

Yolanda Adel en Geert Haisma | 1995

In het besluit CV 1995 is de risicoparagraaf geïntroduceerd. De paragraaf stelt gebruikers beter in staat zich een beeld te vormen van de financiële positie van de gemeenten en de provincies. De risicoparagraaf kan behalve als informatie-instrument een nuttige functie als beheers- en sturingsinstrument vervullen. In samenhang met veranderingen op de verzekeringsmarkt kan daardoor voordeel worden behaald.

In de afgelopen jaren hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan die de gedachtevorming over de risicoparagraaf hebben gestimuleerd. In dit verband kunnen als belangrijkste ontwikkelingen worden genoemd:

Lees verder “Beter risicomanagement dankzij nieuwe comptabiliteitsvoorschriften”

Enterprise Risk Management

Ter onderbouwing van de paragraaf weerstandsvermogen

Aart van Tuijl, Jolande Waterschoot en Heiko van Beek | 2002

De vermogensposities van overheidsorganen worden steeds nauwlettender gevolgd. Tot nu toe beperkte dit zich tot enkele instellingen op afstand van het Rijk (universiteiten). Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen echter een toenemende belangstelling van het Rijk tegemoetzien. 

Inherent aan deze ontwikkeling is de opkomst van het dualisme, de scheiding tussen posities en bevoegdheden tussen raad en het college. Dit alles brengt een ingrijpende verandering met zich met betrekking tot de budgetcyclus. Transparantie is het motto. Hoe kunnen publieke instellingen anticiperen op deze ontwikkelingen en welke rol kunnen Enterprise Risk Management en het INK-model hierin spelen?

Een belangrijke verandering komt tot uiting in het concept besluit Comptabiliteitsvoorschriften 2004. Zes paragrafen zullen verplicht worden. Eén van deze paragrafen betreft het zogenoemde weerstandsvermogen. Deze paragraaf is een vervolg op de voormalige risicoparagraaf. De essentie van de bovengenoemde paragraaf is dat publieke organisaties en dus ook gemeenten zich af dienen te vragen hoeveel vermogen ze nodig hebben om de continuïteit en efficiency van hun activiteiten te kunnen waarborgen.

Lees verder “Enterprise Risk Management”

Gemeentesecretaris in de toekomst

Strategisch management bij gemeenten in 2017: De toegevoegde waarde van gemeentesecretarissen nu en in de toekomst 

Daphne Hubert, Anoep Singh, Peter Teunisse | juni 2017, PwC Nederland

Rol van lokale overheid verandert

Onze maatschappij verandert in hoog tempo. Verstedelijking, vergrijzing, digitalisering en macro-economische ontwikkelingen bieden zowel kansen als uitdagingen voor de publieke sector. De impact van deze globale trends en de beleidsvoering op (inter)nationaal en regionaal niveau is het meest zicht- en tastbaar op het lokale niveau door de directe interactie die daar plaatsvindt met burgers en het bedrijfsleven.

Daarnaast zijn er ontwikkelingen in het publieke domein zelf, zoals de decentralisatie in het sociale domein en de zorg en de nog in te voeren nieuwe omgevingswet, die ieder op zich hun specifieke impact hebben op gemeenten.

Als gevolg van al deze veranderingen zien wij dat de rol van de lokale overheid verandert. Wij bewegen meer en meer naar een participatiesamenleving waarbij de overheid in toenemende mate samenwerkt met burgers, bedrijven, onderwijsinstellingen en andere maatschappelijke instellingen. De overheid neemt hierbij steeds meer de rol aan van facilitator, mede-ontwikkelaar en niet langer die van (uitsluitend) regelgever en uitvoerder. De gemeente staat hierdoor nog dichterbij en naast de burgers en het bedrijfsleven in plaats van erboven.

Lees verder “Gemeentesecretaris in de toekomst”