Wat als?

Een nieuwe blik op gemeenterisico’s

VNG Risicobeheer publiceert een boek (2018) over kijk op risico’s in de gemeentelijke wereld. De uitgave maakt duidelijk dat een verbreding van verzekeren naar het meer omvattend domein van risicomanagement noodzakelijk wordt geacht. Uit het voorwoord wordt de nieuwe koers duidelijk: 

“Beste bestuurder, gemeentesecretaris en concerncontroller,

Wat als… blijkt dat een gemeentelijke droom verandert in een nachtmerrie? Een project is uit de hand gelopen. Ambtenaren moeten alle zeilen bijzetten om de boel te redden, de gemeenteraad is in rep en roer.

Behalve financiële schade is er ook sprake van een persoonlijk drama voor sommige inwoners. Hoe groot is de kans dat u door zo’n gebeurtenis wordt overvallen? Of heeft u binnen uw gemeente continu zicht op de mogelijke risico’s en bijbehorende maatregelen? Lees verder “Wat als?”

Resilient Rotterdam Strategie 2022-2027

Gemeente Rotterdam | 2022

De wereld heeft anno 2022 te maken met een behoorlijk aantal actuele en potentiële crisissen. Die brengen ingrijpende risico’s met zich mee. Verschillende inter­nationale organisaties stellen risicolijsten samen. Internationaal wordt dat bijvoorbeeld gedaan door de Verenigde Naties (VN), het International Platform for Climate Change (IPCC), World Economic Forum (WEF) en de Europese Unie (EU). In Nederland spelen onder meer het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en De Nederlandse Bank (DNB) een rol in het aankaarten van risico’s.

Op basis van de verschillende (inter)nationale crisis-inventarisaties heeft Rotterdam in 2021 eerst een overzicht gemaakt van alle mogelijke crisissen met bijbehorende risico’s (longlist) en welke crisissen Rotterdam zouden kunnen raken. Dit zijn:

Lees verder “Resilient Rotterdam Strategie 2022-2027”

Premortem

Volgens Gary Klein mislukken projecten  in een spectaculair tempo. Een van de redenen is dat te veel mensen hun bedenkingen niet willen uiten tijdens de zo belangrijke planningsfase. Door het veilig te maken voor andersdenkenden die goed op de hoogte zijn van de onderneming en zich zorgen maken over de zwakke punten ervan om zich uit te spreken, kun je de kans op succes van een project vergroten.

Gary Klein

Het artikel in de Harvard Business Review stelt Klein (2007): “Bij een premortem gaan teamleden ervan uit dat het project dat ze plannen net is mislukt – zoals zo vaak het geval is – en genereren ze vervolgens plausibele redenen voor de ondergang ervan. Degenen met bedenkingen kunnen aan het begin vrijuit spreken, zodat het project kan worden verbeterd in plaats van autopsie.” Lees verder “Premortem”

Good Public Governance

Vertrouwen sleutelwoord voor transparante overheid

Jan Klaassens | 2006

Op 5 oktober 2006 organiseerde de BNG het congres Good Public Governance. Onder leiding van bestuursvoorzitter Pim Vermeulen werd van gedachten gewisseld over de manier waarop de diverse overheidslagen het onderling wantrouwen kunnen verminderen en het vertrouwen van de burgers kunnen herwinnen. Biedt governance de sleutel om als overheid effectiever te kunnen werken?

Het zijn vooral de affaires in het bedrijfsleven, die hebben geleid tot de regels en codes die we nu kennen. Maar de link naar de overheid, en overigens ook de andere daaraan gelieerde instellingen, is gemakkelijk te maken. Uit de hand lopende kosten van grote projecten, fouten in procedures die tot claims leiden, dienstverlening die onder de maat is: voor veel burgers zijn dit de eerste associaties die men heeft bij het optreden van de overheid. 

Het vertrouwen in de overheid is gering. Dat is niet alleen een imagoprobleem, maar soms ook terecht. En waar slecht presterende bedrijven kunnen worden gemeden, kunnen we voor veel zaken niet om de overheid heen. De bewustwording dat het beter moet, groeit gelukkig bij de overheid. Dat geldt zowel voor het politieke niveau als voor de ambtelijke organisatie. Maar daarmee dreigt een ander gevaar. Lees verder “Good Public Governance”

‘Risico’s zijn te managen, niet uit te sluiten’

De eerste stappen in Europa

Jos Moerkamp, interview Allan Vendelbo | oktober 2006, BNG Bank

Drijvende kracht achter het Europese netwerk voor risicomanagement, PRIMO Europe, is Allan Vendelbo. Hij is president van de Europese Vereniging van Gemeentesecretarissen UDITE, en voorzitter van PRIMO Europe (in oprichting, red.). Vendelbo was gemeentesecretaris van de Deense gemeente Ballerup en is nu onafhankelijk consultant. Vendelbo wil niet beweren dat PRIMO iets geheel nieuws uitvindt.

 

‘Natuurlijk is risicomanagement van alle tijden. Nieuw is wel dat we het onderwerp van het uitvoeringsniveau naar het strategische niveau tillen. In gemeenten zijn we lange tijd gewend geweest risico’s af te wegen op het moment dat uitvoerders voor de vraag kwamen te staan wat de beste of veiligste weg was. Wat PRIMO bepleit is op politiek-bestuurlijk niveau naar risico’s te kijken.’

Waarom is dat belangrijk?

‘Omdat de gevolgen van het niet of verkeerd inschatten van risico’s steeds groter worden. De samenhang tussen beleidsvelden is in onze Europese samenleving groot. Als zich ergens een niet-voorzien probleem voordoet, vertaalt zich dat naar tal van andere beleidsvelden. Dat geldt voor calamiteiten als een overstroming of een andere ramp. Maar dat geldt ook voor de gevolgen van sluiting van een grote onderneming die haar productie naar Azië verplaatst. Dan gaat er meer mis dan dat een flink aantal mensen werkloos wordt. Het is belangrijk goede inschattingen te maken van de risico’s van zo’n gebeurtenis.’ Lees verder “‘Risico’s zijn te managen, niet uit te sluiten’”

Een korte geschiedenis van publiek risicomanagement

Naar een holistische benadering

Finn Kjaer Jensen | februari 2007

Het is zeker waar dat overheden al duizenden jaren aan risicomanagement doen, tenminste in de algemene zin van het woord. Steden in de oudheid die muren bouwden om indringers buiten te houden, deden aan een elementaire (maar degelijke) vorm van risicomanagement. Risicomanagement is zelfs een fundamenteel doel van de overheid. Sterker, de overheid is in grote mate zelf een vorm van risicomanagement. Er zijn tal van activiteiten in de huidige publieke sector die specifiek kunnen worden gekarakteriseerd als risicomanagement (immunisatieprogramma’s, defensiebeleid), maar die verweven zijn met andere functies van de overheid. 

De categorieën van risicobeheer in de publieke sector

Om het historische proces dat heeft geleid tot het huidige risicomanagement beter te begrijpen, is het nuttig om eerst het algemene kader van risicomanagement in de publieke sector te begrijpen. Lees verder “Een korte geschiedenis van publiek risicomanagement”

Risk Governance: towards and integrative approach

A framework by the International Risk Governance Council

Ortwin Renn | 2006

In dit uitgebreide witboek – gecoördineerd en geredigeerd door Renn (2006) – brengt de International Risk Governance Council een geïntegreerd analytisch kader voor risicomanagement. Het biedt een leidraad voor de ontwikkeling van alomvattende beoordelings- en beheerstrategieën om met risico’s om te gaan, met name op mondiaal niveau. Het kader integreert wetenschappelijke, economische, sociale en culturele aspecten en omvat de effectieve betrokkenheid van belanghebbenden.

In het licht van de geschiedenis is deze leidraad opmerkelijk en markeert het de volgende fase in het denken over risicoconcepten. Het richt zich op “de verbetering van besturingsstrategieën voor risico’s met internationale implicaties die “de menselijke gezondheid, veiligheid, economie, milieu en/of het weefsel van de samenleving als geheel kunnen schaden”. Lees verder “Risk Governance: towards and integrative approach”