‘Risico’s zijn te managen, niet uit te sluiten’

De eerste stappen in Europa

Jos Moerkamp, interview Allan Vendelbo | oktober 2006, BNG Bank

Drijvende kracht achter het Europese netwerk voor risicomanagement, PRIMO Europe, is Allan Vendelbo. Hij is president van de Europese Vereniging van Gemeentesecretarissen UDITE, en voorzitter van PRIMO Europe (in oprichting, red.). Vendelbo was gemeentesecretaris van de Deense gemeente Ballerup en is nu onafhankelijk consultant. Vendelbo wil niet beweren dat PRIMO iets geheel nieuws uitvindt.

‘Natuurlijk is risicomanagement van alle tijden. Nieuw is wel dat we het onderwerp van het uitvoeringsniveau naar het strategische niveau tillen. In gemeenten zijn we lange tijd gewend geweest risico’s af te wegen op het moment dat uitvoerders voor de vraag kwamen te staan wat de beste of veiligste weg was. Wat PRIMO bepleit is op politiek-bestuurlijk niveau naar risico’s te kijken.’

Waarom is dat belangrijk?

‘Omdat de gevolgen van het niet of verkeerd inschatten van risico’s steeds groter worden. De samenhang tussen beleidsvelden is in onze Europese samenleving groot. Als zich ergens een niet-voorzien probleem voordoet, vertaalt zich dat naar tal van andere beleidsvelden. Dat geldt voor calamiteiten als een overstroming of een andere ramp. Maar dat geldt ook voor de gevolgen van sluiting van een grote onderneming die haar productie naar Azië verplaatst. Dan gaat er meer mis dan dat een flink aantal mensen werkloos wordt. Het is belangrijk goede inschattingen te maken van de risico’s van zo’n gebeurtenis.’ Lees verder “‘Risico’s zijn te managen, niet uit te sluiten’”

Een korte geschiedenis van publiek risicomanagement

Naar een holistische benadering

Finn Kjaer Jensen | februari 2007

Het is zeker waar dat overheden al duizenden jaren aan risicomanagement doen, tenminste in de algemene zin van het woord. Steden in de oudheid die muren bouwden om indringers buiten te houden, deden aan een elementaire (maar degelijke) vorm van risicomanagement. Risicomanagement is zelfs een fundamenteel doel van de overheid. Sterker, de overheid is in grote mate zelf een vorm van risicomanagement. Er zijn tal van activiteiten in de huidige publieke sector die specifiek kunnen worden gekarakteriseerd als risicomanagement (immunisatieprogramma’s, defensiebeleid), maar die verweven zijn met andere functies van de overheid. 

De categorieën van risicobeheer in de publieke sector

Om het historische proces dat heeft geleid tot het huidige risicomanagement beter te begrijpen, is het nuttig om eerst het algemene kader van risicomanagement in de publieke sector te begrijpen.

Lees verder “Een korte geschiedenis van publiek risicomanagement”

Risk Governance: towards and integrative approach

A framework by the International Risk Governance Council


Ortwin Renn | 2006


In dit uitgebreide witboek – gecoördineerd en geredigeerd door Renn (2006) – brengt de International Risk Governance Council een geïntegreerd analytisch kader voor risicomanagement. Het biedt een leidraad voor de ontwikkeling van alomvattende beoordelings- en beheerstrategieën om met risico’s om te gaan, met name op mondiaal niveau. Het kader integreert wetenschappelijke, economische, sociale en culturele aspecten en omvat de effectieve betrokkenheid van belanghebbenden.

In het licht van de geschiedenis is deze leidraad opmerkelijk en markeert het de volgende fase in het denken over risicoconcepten. Het richt zich op “de verbetering van besturingsstrategieën voor risico’s met internationale implicaties die “de menselijke gezondheid, veiligheid, economie, milieu en/of het weefsel van de samenleving als geheel kunnen schaden”.

Lees verder “Risk Governance: towards and integrative approach”

ISO 31000: Oude wijn in nieuwe zakken

Een inhoudelijke vergelijking tussen ISO 31000 en COSO ERM

Urjan Claassen* | april 2009

In juni 2007 is de ISO 31000 ‘Guidelines on principles and implementation of risk management’ geïntroduceerd. Deze richtlijn beoogt een algemeen geaccepteerd referentiekader te bieden voor het inrichten van risicomanagement. Maar biedt deze standaard vernieuwende inzichten op het gebied van risicomanagement. Voegt het inhoudelijk iets toe?

In deze bijdrage wordt een nadere beschouwing gegeven rondom de inhoud en toegevoegde waarde van de ISO 31000 door een vergelijking te maken met het meest gangbare model voor risicomanagement: COSO ERM.

Lees verder “ISO 31000: Oude wijn in nieuwe zakken”

100 Resilient Cities

Het initiatief 100 Resilient Cities (100RC) werd in 2013 gelanceerd door The Rockefeller Foundation, als onderdeel van haar Global Centennial Initiative. Het initiatief is gebaseerd op een substantiële investering van The Rockefeller Foundation, die steden in staat stelde om een Chief Resilience Officer (CRO) aan te stellen, een veerkrachtstrategie te ontwikkelen, toegang te krijgen tot pro bono diensten van partners uit de private sector en NGO’s, en ideeën, innovatie en kennis te delen via het wereldwijde netwerk van CRO’s.

Gedurende jaren van diepgaande betrokkenheid bij stadsleiders, gemeenschappen en de private sector heeft dit initiatief transformationele veranderingen in steden mogelijk gemaakt door de ondersteuning van weerbaarheidsplannen en vroegtijdige implementatie van projecten.

Uit onze ervaring met het creëren van veerkrachtstrategieën in tientallen steden hebben we geleerd dat het strategisch gebruik van een veerkrachtlens voor het plannen van een portefeuille van acties leidt tot projecten met een grotere impact, waarvan meerdere sectoren kunnen profiteren, met name kwetsbare gemeenschappen.

Lees verder “100 Resilient Cities”

De weerstandsparagraaf is aan herziening toe

Het vermogen om klappen op te vangen

Peter B. Boorsma en Geert Haisma | 2014

Nederland is pionier op het gebied van publiek risicomanagement, dankzij het voorschrift voor een weerstandsparagraaf in het BBV. Dit voorschrift is een stap vooruit naar een volwassen en integraal risicomanagement bij regionale en lokale overheden. Tegelijk werpt het daarvoor ook hindernissen op. Daarom is de weerstandsparagraaf aan revisie toe.

Weerstandsvermogen is het vermogen om klappen op te vangen. In 1995 werd via de Comptabiliteitswet de risicoparagraaf voorgeschreven voor gemeenten en provincies. In 2004 is via het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) het voorschrift veranderd in een weerstandsparagraaf, die later ook is voorgeschreven voor de waterschappen. De paragraaf is in BBV voorgeschreven voor de begroting (art. 9 lid 2) en voor het jaarverslag2 (art. 24 lid 2 en art 26).

Dankzij dit voorschrift is Nederland pionier op het gebied van publiek risicomanagement. De VS kennen de Public Risk Management Association (PRIMA). Deze organisatie ontplooit diverse activiteiten zoals de organisatie van congressen en de uitgave van een vakblad. Het Verenigd Koninkrijk kent een vergelijkbare organisatie genaamd ALARM. Maar daar is geen sprake van een wettelijk voorschrift voor decentrale overheden om bij de begroting en de rekening aandacht te schenken aan het risicomanagement.

Lees verder “De weerstandsparagraaf is aan herziening toe”

Pluriform Organiseren

Opgaven gestuurd organiseren door gemeenten

Eric Frank, Jack Kruf en Huibert van Wijngaarden | mei 2016

Een terugblik op een masterclass, die nog steeds actueel is. Of beter: actueler is dan ooit tevoren. We schrijven 11 maart 2016, stadhuis Groningen. Focus: de betekenis van maatschappelijke veranderingen voor de aansturing van de gemeentelijke organisatie. Het gezelschap dat zich hierover boog was samengesteld uit concerncontrollers, directeuren strategie en gemeentesecretarissen. Gastvrouw is Henriëtte de Jong, concerncontroller van de gemeente Groningen .

Kader

PRIMO heeft als missie ‘we care about good governance’. Zij heeft in haar tienjarig bestaan ervaren dat de goede verbindingen tussen instellingen en mensen cruciaal zijn om publieke waarden te kunnen realiseren. Die match tussen de omgeving van een organisatie en haar interne werkwijze, politiek, bestuurlijk en ambtelijk blijkt de sleutel tot succes. Deze masterclass is erop gericht de verbinding tussen binnen en buiten te belichten vanuit de realiteit van elke dag.

“We staan op de grens van een nieuwe Nederlandse samenleving waarin de pluriformiteit niet meer tot onderlinge verdeeldheid leidt, maar als een wezenlijke maatschappelijke verrijking wordt gezien. Bovendien een Nederlandse samenleving waarin de inrichting van de maatschappelijke pijlers en van de instituties daarin, in het bijzonder de politiek en de publieke sector, het mogelijk maakt dit nieuwe perspectief ook daadwerkelijk tot stand te brengen (Van Leijden et al., 2007).

Lees verder “Pluriform Organiseren”